Liable Kadi ti Akinkukua ti Kotse iti Aksidente ti Driver?
Napardas a sungbat
Iti dadduma a kaso, wen. No adda ti akinkukua iti uneg ti kotse ket nalapdan koma ti aksidente babaen ti umno nga annad (due diligence), liable isuna agraman ti driver (Article 2184 ti Civil Code). No awan ti akinkukua iti uneg ti kotse, dagiti alagaden para kadagiti employer ti agaplikar: agbayad ti employer iti dadael a gapuanan ti driver-na nga agtrabtrabaho iti uneg ti naited a pakaitrabahuanna, malaksid no paneknekanna nga inaramidna ti "all the diligence of a good father of a family" (Article 2180). Dagiti akinkukua ti public utility ken commercial vehicle ket direkta a liable para kadagiti nabartek wenno naka-droga a driver malaksid no paneknekanda ti extraordinary diligence (Republic Act No. 10586).
Asino ti liable iti aksidente ti kotse iti Pilipinas?
Ti pangrugian ket ti tao a nakabasol. Kuna ti Article 2176 ti Civil Code:
Whoever by act or omission causes damage to another, there being fault or negligence, is obliged to pay for the damage done.
No awan ti kontrata iti nagbaetan dagiti partido, maawagan daytoy iti quasi-delict. Ti driver a nakagapu iti aksidente ti umuna a liable. Ti saludsod ket no kaano a masapul met nga agbayad ti sabali a tao, kadawyan ti akinkukua wenno ti employer ti driver.
Liable kadi ti akinkukua no adda isuna iti uneg ti kotse?
Wen, iti dadduma a kaso. Kuna ti Article 2184:
In motor vehicle mishaps, the owner is solidarily liable with his driver, if the former, who was in the vehicle, could have, by the use of the due diligence, prevented the misfortune.
Ti "solidarily liable" ket kayatna a sawen a mabalin a singiren ti biktima ti amin a gatad iti akinkukua, iti driver, wenno iti dua (ipalubos ti Article 1216 ti Civil Code iti creditor a singirenna ti siasinoman wenno amin kadagiti solidary debtor). Ti kangrunaan a pagrukodan ket no nalapdan koma ti akinkukua, a nakatugaw iti uneg ti kotse, ti peggad, kas pagarigan babaen ti panangibagana iti napardas a driver nga agin-inayad.
Mangnayon met ti isu met laeng nga article iti pagarup a maibusor iti driver nga adda dakes a rekordna: maipagarup a nagkurang iti annad ti driver no "found guilty of reckless driving or violating traffic regulations at least twice within the next preceding two months", kayatna a sawen, no naminduan a napaneknekan a nakabasol iti reckless driving wenno labsing iti trapiko iti uneg ti napalabas a dua a bulan.
Liable kadi ti akinkukua no awan isuna iti uneg ti kotse?
Kuna ti Article 2184 nga iti dayta a kaso, "the provisions of article 2180 are applicable". Ti Article 2180 ket mangpabalin a liable kadagiti tattao para kadagiti adda iti sidong ti responsabilidadda. Para kadagiti driver, daytoy ti kangrunaan a linia:
Employers shall be liable for the damages caused by their employees and household helpers acting within the scope of their assigned tasks, even though the former are not engaged in any business or industry.
Sakupen daytoy ti driver a tinangdanan ti pamilia ken ti driver ti kompania. Adda depensa ti employer, iti maudi a paragrapo ti isu met laeng nga article:
The responsibility treated of in this article shall cease when the persons herein mentioned prove that they observed all the diligence of a good father of a family to prevent damage.
Kasano no impabulod laeng ti akinkukua ti kotse iti gayyemna a saan nga empleadona? Saan a direkta a sungbatan ti Articles 2180 ken 2184 dayta a kaso, ket awan ti nasarakanmi a source a mangsungbat. Agsaludsodka iti abogado.
Maipagarup kadi a nagkurang iti annad ti driver no linabsingna ti alagaden ti trapiko?
Wen. Mangaramid ti Article 2185 iti pagarup a makatulong iti biktima:
Unless there is proof to the contrary, it is presumed that a person driving a motor vehicle has been negligent if at the time of the mishap, he was violating any traffic regulation.
No napardas ti driver, saanna nga inkaskaso ti stop sign wenno nagmaneho a kontra iti agus ti trapiko (counterflow), isu ti masapul a mangpaneknek a saan a nagkurang iti annad.
Kasano dagiti nabartek a driver ti jeepney, bus, taxi ken trak?
Ad-adda a nainget ti alagaden ti Republic Act No. 10586, ti Anti-Drunk and Drugged Driving Act of 2013. Kuna ti Section 13 a ti akinkukua wenno operator ti lugan ket "shall be directly and principally held liable together with the offender for the fine and the award against the offender for civil damages", kayatna a sawen, direkta ken kangrunaan a liable agraman ti driver iti multa ken iti damages. Makalisi laeng ti akinkukua no "convincingly prove" (makombinsir a paneknekanna) nga inaramidna ti "extraordinary diligence" iti panangpili ken panangbantay kadagiti driver-na iti sapasap ken iti dayta a driver iti naisangayan.
Ti section "shall principally apply" (kangrunaan nga agaplikar) kadagiti akinkukua ken operator ti public utility vehicle ken commercial vehicle, kas kadagiti delivery van, cargo ken container truck, school ken company bus, lugan ti hotel, kotse wenno van a paabangan ken taxi. Ti extraordinary diligence ket nangatngato a pagrukodan ngem ti diligence ti "good father of a family" iti Article 2180. Kitaem ti Dusa ti drunk driving iti Pilipinas.
Kasano no maukom ti driver iti kriminal a kaso?
Ti tao a kriminal a liable iti felony ket civil a liable met (Article 100 ti Revised Penal Code). Inayon ti Article 103 a dagiti employer nga "engaged in any kind of industry" ket subsidiarily liable kadagiti felony nga inaramid dagiti empleadoda "in the discharge of their duties", kayatna a sawen, bayat ti panangaramidda iti trabahoda. Iti article a sakbay dayta, agaplikar dayta a liability "in default of the persons criminally liable". Iti nalaka a pannao, agbayad laeng ti employer no saan a makabayad ti empleado a naukom.
Saan a mabalin a mamindua a mabayadan ti biktima iti isu met laeng nga aramid. Kuna ti Article 2177 ti Civil Code a ti civil a claim gapu iti kinaawan ti annad ket naisina iti kriminal a kaso, "But the plaintiff cannot recover damages twice for the same act or omission of the defendant."
Dadduma pay nga alagaden a napateg
- Adu ti nakabasol. No dua wenno ad-adu a tattao ti liable iti quasi-delict, solidary ti liability-da (Article 2194).
- Mabalin nga alaen manen ti employer iti driver. Siasinoman nga agbayad iti dadael a gapuanan dagiti empleadona "may recover from the latter what he has paid" (Article 2181), kayatna a sawen, mabalinna nga alaen manen kadakuada ti imbayadna.
- Deadline. Ti kaso a naibatay iti quasi-delict ket masapul a maipila iti uneg ti uppat a tawen (Article 1146).
- Insurance. Dagiti biktima a nadangran wenno natay ket mabalin met nga ag-claim iti no-fault CTPL indemnity, uray saanda a paneknekan no asino ti nakabasol. Kitaem ti Kasano ti ag-claim iti CTPL insurance.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Adda ni Arturo iti likod a tugaw bayat a napardas ti panagmaneho ti driver-na a ni Nonoy iti nabasa a kalsada. Awan ti ibagbagana, ket nakadungpar ti kotse iti maysa a motorsiklo. Gapu ta adda ni Arturo iti uneg ti kotse ket naibagana koma ken ni Nonoy nga agin-inayad, mabalin a solidarily liable isuna agraman ni Nonoy iti sidong ti Article 2184.
Ti driver ti maysa a delivery company, ni Bong, ket limmabsing iti red light bayat ti panagdelivery-na ket nadangranna ti maysa a magmagna. Maipagarup a nagkurang iti annad ni Bong gapu ta lablabsingenna ti alagaden ti trapiko (Article 2185). Liable ti kompania iti sidong ti Article 2180 malaksid no paneknekanna nga inaramidna ti amin a diligence of a good father of a family tapno malapdan ti dadael. No agbayad, mabalinna nga alaen manen ti gatad ken ni Bong (Article 2181).
Ti taxi driver a ni Edgar ket nagmaneho a nabartek ket nadungparna ti nakaparada a kotse. Iti sidong ti Section 13 ti Republic Act No. 10586, ti operator ti taxi ket direkta ken kangrunaan a liable agraman ni Edgar iti multa ken iti civil damages, malaksid no makombinsir a paneknekanna ti extraordinary diligence.
Kaano a masapulmo ti abogado?
Makisaritaka iti abogado no biktimaka nga agpangpanunot no asino ti idarummo, wenno akinkukua wenno employer a sangsanguen ti claim. Maibaga ti abogado no adda ti akinkukua iti kasasaad a manglapped koma iti aksidente, no adda relasion ti employer ken empleado, no ania a pammaneknek ti diligence ti masapul, ken no iti kriminal a kaso wenno iti naisina a civil a kaso ti pangi-claim. No saanmo a kaya ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a tulong legal iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Kadawyan a saludsod
Liable kadi ti akinkukua ti kotse no adda isuna iti uneg ti kotse?
Wen, agraman ti driver, no nalapdan koma ti akinkukua ti aksidente babaen ti umno nga annad (Article 2184 ti Civil Code). Mabalin ngarud nga i-claim ti biktima ti amin a gatad iti siasinoman kadakuada.
Liable kadi ti akinkukua ti kotse no awan isuna iti uneg ti kotse?
Kuna ti Article 2184 a ti Article 2180 ti agaplikar iti dayta a kaso. Iti sidong ti Article 2180, liable ti employer iti dadael a gapuanan ti empleado nga agtrabtrabaho iti uneg ti naited a pakaitrabahuanna, malaksid no paneknekan ti employer nga inaramidna ti amin a diligence of a good father of a family tapno malapdan ti dadael.
Maipagarup kadi a nagkurang iti annad ti driver no linabsingna ti alagaden ti trapiko?
Wen. Ipagarup ti Article 2185 a nagkurang iti annad ti driver no lablabsingenna ti aniaman nga alagaden ti trapiko iti oras ti aksidente, malaksid no adda pammaneknek a saan.
Liable kadi ti operator ti jeepney wenno taxi iti nabartek a driver?
Iti sidong ti Section 13 ti Republic Act No. 10586, ti akinkukua wenno operator ket direkta ken kangrunaan a liable agraman ti nabartek wenno naka-droga a driver iti multa ken iti civil damages, malaksid no makombinsir a paneknekanna ti extraordinary diligence iti panangpili ken panangbantay kadagiti driver-na. Kangrunaan nga agaplikar ti alagaden kadagiti public utility ken commercial vehicle.
Mabalin kadi nga alaen manen ti employer ti imbayadna?
Wen. Kuna ti Article 2181 ti Civil Code a siasinoman nga agbayad iti dadael a gapuanan dagiti empleadona ket mabalinna nga alaen manen kadakuada ti imbayadna.
Kasano kabayag ti panawen ti biktima tapno agidarum iti damages?
Ti kaso a naibatay iti quasi-delict ket masapul a maipila iti uneg ti uppat a tawen (Article 1146 ti Civil Code).
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?