Article 2180 ti Civil Code: Responsabilidad ti employer, nagannak ken eskuelaan
Status: Adda pay bilegna
Ania ti kuna ti Article 2180?
Ti opisial a testo ti linteg ket iti English.
The obligation imposed by article 2176 is demandable not only for one’s own acts or omissions, but also for those of persons for whom one is responsible.
The father and, in case of his death or incapacity, the mother, are responsible for the damages caused by the minor children who live in their company.
Guardians are liable for damages caused by the minors or incapacitated persons who are under their authority and live in their company.
The owners and managers of an establishment or enterprise are likewise responsible for damages caused by their employees in the service of the branches in which the latter are employed or on the occasion of their functions.
Employers shall be liable for the damages caused by their employees and household helpers acting within the scope of their assigned tasks, even though the former are not engaged in any business or industry.
The State is responsible in like manner when it acts through a special agent; but not when the damage has been caused by the official to whom the task done properly pertains, in which case what is provided in article 2176 shall be applicable.
Lastly, teachers or heads of establishments of arts and trades shall be liable for damages caused by their pupils and students or apprentices, so long as they remain in their custody.
The responsibility treated of in this article shall cease when the persons herein mentioned prove that they observed all the diligence of a good father of a family to prevent damage.
Ania ti kayatna a sawen iti nalaka a sasao?
Kuna ti Article 2180 ti Civil Code a ti tao ket mabalin nga adda responsabilidadna saan laeng a para kadagiti bukodna a naliway nga aramid, no di ket para met kadagiti aramid dagiti tattao nga adda iti sidong ti pagrebbenganna. Ninagananna dagiti nagannak, guardian, akinkukua ken manager ti negosio, employer, ti State iti dadduma a kaso, ken dagiti maestro. Agbayadda iti dadael malaksid no paneknekanda nga inusarda ti "all the diligence of a good father of a family" (amin nga annad ti naannad a tao) tapno malapdan daytoy.
Maawagan daytoy iti vicarious liability: sungbatan ti maysa a tao ti aramid ti sabali. Naibatay daytoy iti Article 2176, a mangpabayad iti siasinoman a mangted iti dadael gapu iti fault wenno negligence (maysa a quasi-delict no awan ti kontrata).
Kasano nga agandar daytoy iti pudno a biag?
Ni Ramon ken ti van ti kompania
Agmanmaneho ni Ramon iti delivery van para iti maysa a kompania. Bayat ti panagdeliver, linabsingna ti red light ket dinungparna ti maysa a jeepney. Mabalin nga adda responsabilidad ti kompania iti dadael, gapu ta ni Ramon ket agtrabtrabaho iti uneg dagiti naited a trabahona. Mawayawayaan laeng ti kompania no paneknekanna nga inaramidna ti amin a diligence of a good father of a family tapno malapdan ti dadael.
Ti anak ni Lito ken ti nabuong a tawa
Ti 15 ti tawenna nga anak a lalaki ni Lito ket agnanaed kenkuana. Bayat ti panagay-ayamna, nangibato ti ubing iti bato ket naburakna ti tawa ti lugan ti kaarrubada. Mabalin a singiren ti kaarruba ken Lito, kas nagannak, ti gastos ti panagkumpuni (Article 2180 ken Family Code Article 221). Mabalin nga idepensa ni Lito ti bagina babaen ti panangpaneknek nga inaramidna ti amin a diligence of a good father of a family tapno malapdan ti dadael.
Ni Sara ken ti drayber ti pamilia
Nangala ni Sara iti drayber para iti pamiliana. Iti day off-na, inruar ti drayber ti bukodna a motorsiklo ket nakaaramid iti aksidente. Sakupen ti Article 2180 dagiti katulong nga agtrabtrabaho "within the scope of their assigned tasks" (iti uneg dagiti naited a trabahoda). Ti panagdalliasat iti day off-na, iti bukodna a motorsiklo, ket saan a kasla naited a trabaho. Kitaen ti korte dagiti pasamak, ngem mabalin a saan a sakupen daytoy nga artikulo ni Sara.
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar ti pagalagadan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Ania ti kayatna a sawen iti praktika?
- Mabalin latta nga idarum ti biktima ti tao a direkta a nangted iti dadael babaen ti Article 2176. Ti Article 2180 ket mangnayon iti sabali a tao a mabalin nga adda responsabilidadna.
- Siasinoman nga agbayad iti dadael nga inaramid dagiti dependent wenno empleadona ket mabalin nga alaenna manen kadakuada ti gatad (Article 2181).
- No ti menor de edad a nangted iti dadael ket awan ti nagannak wenno guardian, sungbatanna daytoy babaen ti bukodna a sanikua (Article 2182).
- Para kadagiti aksidente ti lugan, ti responsabilidad ti akinkukua ket agpannuray met no adda isuna iti lugan. Kitaen ti adda kadi responsabilidad ti akinkukua ti lugan iti aksidente ti drayber? ken ania ti aramiden kalpasan ti aksidente iti kalsada.
- Para kadagiti karbengan dagiti katulong iti balay, kitaen ti karbengan ti kasambahay.
- Para iti libre wenno nalaka a tulong legal, kitaen ti sadino ti pakasarakan ti tulong legal.
Ania ti kuna ti Article 2180?
Ti umuna a paragrapo ti mangisaad iti pagalagadan:
The obligation imposed by article 2176 is demandable not only for one’s own acts or omissions, but also for those of persons for whom one is responsible.
Kalpasanna, ilista ti artikulo no siasino ti adda responsabilidadna para iti siasino. Iti nalaka a pannao:
| Siasino ti agbayad | Para iti siasino | Kaano |
|---|---|---|
| Ti ama ken, no natayen wenno saan a makabael, ti ina | Dagiti menor de edad nga annakda | Nga agnanaed kadakuada |
| Dagiti guardian | Dagiti menor de edad wenno saan a makabael a tattao iti sidong ti autoridadda | Nga agnanaed kadakuada |
| Dagiti akinkukua ken manager ti establisimiento wenno negosio | Dagiti empleadoda | Iti serbisio iti branch a pagtrabahuanda, wenno iti panangaramid kadagiti trabahoda |
| Dagiti employer | Dagiti empleado ken household helper-da | Nga agtrabtrabaho iti uneg dagiti naited a trabahoda, uray awan ti negosio ti employer |
| Ti State | Maysa a special agent | No laeng agtignay daytoy babaen ti special agent |
| Dagiti maestro wenno ulo dagiti establisimiento ti arts and trades | Dagiti pupil, estudiante wenno apprentice-da | Bayat nga adda dagitoy iti custody-da |
Mabalin kadi a liklikan ti employer ti responsabilidad?
Wen. Ti maudi a paragrapo ket mangted iti depensa iti amin nga adda iti listaan:
The responsibility treated of in this article shall cease when the persons herein mentioned prove that they observed all the diligence of a good father of a family to prevent damage.
Ikabil ti artikulo ti burden (pagrebbengan a mangpaneknek) iti employer, nagannak wenno maestro: agpatingga laeng ti responsabilidad no "prove" wenno paneknekanda daytoy nga annad. Ti korte ti mangikeddeng, segun kadagiti pasamak, no umanay ti pammaneknek.
Nalawa ti linia maipapan kadagiti employer:
Employers shall be liable for the damages caused by their employees and household helpers acting within the scope of their assigned tasks, even though the former are not engaged in any business or industry.
Isu a ti pamilia a nangala iti drayber wenno kasambahay ket mabalin met nga adda responsabilidadna, no napasamak ti dadael bayat nga ar-aramiden ti katulong ti naited a trabahona.
Ania ti inayon ti Family Code para kadagiti nagannak ken eskuelaan?
Adda bukod a pagalagadan ti Family Code maipapan kadagiti nagannak ken eskuelaan. Kuna ti Article 221:
Parents and other persons exercising parental authority shall be civilly liable for the injuries and damages caused by the acts or omissions of their unemancipated children living in their company and under their parental authority subject to the appropriate defenses provided by law.
Para kadagiti eskuelaan, ited ti Article 218 iti eskuelaan, kadagiti administrator ken maestrona ti special parental authority iti menor de edad nga ubing bayat nga adda iti supervision, panangisuro wenno custody-da, agraman dagiti naipalubos nga aktibidad iti ruar ti eskuelaan. Kalpasanna, kuna ti Article 219:
Those given the authority and responsibility under the preceding Article shall be principally and solidarily liable for damages caused by the acts or omissions of the unemancipated minor. The parents, judicial guardians or the persons exercising substitute parental authority over said minor shall be subsidiarily liable.
Ti "subsidiarily liable" ket kayatna a sawen a ti responsabilidad dagiti nagannak ket maikadua laeng, kalpasan ti responsabilidad ti eskuelaan. Salimetmetan met ti Article 219 ti depensa ti annad para kadakuada amin.
Ania ti nagbaliw idi nagbalin nga 18 ti age of majority?
Kinissay ti Republic Act No. 6809 ti age of majority (tawen ti kinanataengan) manipud 21 nga agingga iti 18. Ngem binaliwanna ti Family Code Article 236 tapno salimetmetan ti responsabilidad dagiti nagannak ken guardian babaen ti Article 2180 para kadagiti annak a saan pay a 21 ti tawenda:
Nothing in this Code shall be construed to derogate from the duty or responsibility of parents and guardians for children and wards below twenty-one years of age mentioned in the second and third paragraphs of Article 2180 of the Civil Code.
Para iti ad-adu pay maipapan iti age of majority, kitaen ti Article 234 ti Family Code.
Kadawyan a saludsod
Adda kadi responsabilidad ti employer iti aksidente ti empleadona?
Wen, no ti empleado ket agtrabtrabaho iti uneg ti naited a trabahona. Ti Article 2180 ket mangpabayad kadagiti employer iti dadael nga inaramid dagiti empleado ken household helper (katulong iti balay) iti kasta a kasasaad, uray awan ti negosio ti employer. Mawayawayaan ti employer no paneknekanna nga inaramidna ti amin a diligence of a good father of a family tapno malapdan ti dadael.
Adda kadi responsabilidad dagiti nagannak iti dadael nga inaramid dagiti annakda?
Ti Article 2180 ket mangpasungbat kadagiti nagannak iti dadael nga inaramid dagiti menor de edad nga annakda nga agnanaed kadakuada. Ti Family Code Article 221 ket mangpasungbat met kadagiti nagannak iti sibil a liability para kadagiti aramid dagiti unemancipated (saan pay a nawayawayaan) nga annakda nga agnanaed kadakuada ken adda iti sidong ti parental authority-da, segun kadagiti depensa nga ited ti linteg.
Agpatingga kadi ti responsabilidad dagiti nagannak no agtawen iti 18 ti anak?
Saan a naan-anay. Kuna ti Article 236 ti Family Code, kas inbaliwan ti Republic Act No. 6809, nga awan iti Code ti mangkissay iti pagrebbengan wenno responsabilidad dagiti nagannak ken guardian babaen ti maikadua ken maikatlo a paragrapo ti Article 2180 para kadagiti annak ken ward a saan pay a duapulo ket maysa (21) ti tawenda.
Ania ti depensa a 'diligence of a good father of a family'?
Isu ti depensa iti maudi a paragrapo ti Article 2180. Awan ti responsabilidad ti nagannak, guardian, employer wenno maestro no paneknekanna nga inaramidna ti amin a diligence of a good father of a family, kayatna a sawen ti annad ti kadawyan ken naannad a tao, tapno malapdan ti dadael. Ti korte ti mangikeddeng no umanay ti pammaneknek.
Mabalin kadi nga alaen manen ti employer iti empleado ti imbayadna?
Wen. Kuna ti Article 2181 a siasinoman nga agbayad iti dadael nga inaramid dagiti dependent wenno empleadona ket mabalin nga alaenna manen kadakuada ti imbayadna.
Adda kadi responsabilidad ti gobierno iti dadael nga inaramid dagiti empleadona?
Kuna ti Article 2180 nga agbayad ti State iti isu met laeng a wagas laeng no agtignay daytoy babaen ti special agent. No ti dadael ket inaramid ti opisial nga isu ti talaga a naikeddengan iti dayta a trabaho, ti Article 2176 ti agaplikar.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?