Cellphone bayat ti Panagmaneho: Ti Anti-Distracted Driving Act

Ikeddeng ti Section 4 ti distracted driving kas panangaramid iti aniaman kadagitoy nga aramid bayat nga adda iti motor vehicle nga "in motion or temporarily stopped at a red light" (agan-andar wenno apagbiit a nakasardeng iti red light):

• Panagusar iti mobile phone wenno kapada a device tapno agsurat, agipatulod wenno agbasa iti text-based a mensahe, wenno tapno agtawag wenno umawat iti tawag, "and other similar acts" (ken sabali pay a kapada nga aramid).
• Panagusar iti electronic entertainment wenno computing device tapno agay-ayam iti games, agbuya iti pelikula, ag-surf iti internet, agsurat iti mensahe, agbasa iti e-book, agkuenta, "and other similar acts".

Agaplikar ti linteg agpada iti publiko, pribado ken diplomatic a lugan. Ti "motorist" ket siasinoman nga agmanmaneho iti motor vehicle (Section 3(g)).

Ikeddeng ti Section 3(f) dagiti motor vehicle kas lugan nga agandar babaen ti makina "such as, but not limited to, automobiles, trucks, vans, buses, jeeps, motorcycles and tricycles" (kas iti, ngem saan laeng a dagitoy, kotse, truck, van, bus, jeep, motorsiklo ken tricycle).

Ad-adu pay ti sakupen ti Section 5(b). Dagiti traktora ken construction equipment, ken kasta met dagiti bisikleta, pedicab, habal-habal, trolley, kuliglig, wagon, kariton ken kapada a lugan, animal man wenno tao ti mangpaandar, ket karaman no imanmaneho iti publiko a kalsada wenno "where public safety is under consideration" (no maipapan iti kinatalged ti publiko).

Wen. Kuna ti Section 5(a) a ti panagusar iti cellphone "using the aid of a hands-free function or similar device", kas iti speaker phone, earphones wenno microphone, ket saan a distracted driving. Adda maysa a kondision: masapul a ti cellphone wenno ti hands-free device ket naikabil iti lugar a saan a manglapped iti panagkita ti driver.

Saan nga ilista ti linteg dagiti navigation app babaen ti naganda. Saan a nasarakan dagiti implementing rules ti RA 10913 iti Supreme Court E-Library, isu a saan nga ibaga daytoy a panid no kasano a tratoen dagitoy ti cellphone a naikabit iti dashboard wenno dagiti map app.

Kuna ti Section 5(c) a saan nga agaplikar ti Act kadagiti lugan a saan nga agan-andar. Dua a kasasaad ti karaman latta:

• lugan nga apagbiit a nakasardeng iti red light; ken
• lugan a nakasardeng iti igid ti kalsada gapu iti panangtungpal iti traffic regulation.

Isu a karaman ti panag-text bayat ti panaguray iti red light, ngem saan a karaman iti sasao ti Act ti kotse a naiparada a naimbag. Awan ti nasarakan a desision ti korte maipapan iti boluntario a panagsardeng iti igid ti kalsada, isu nga ireport laeng daytoy a panid ti teksto ti linteg.

Ilista ti Section 6 ti dua nga exemption:

1. Agmaneho nga agus-usar iti cellphone para iti emergency, agraman ti emergency call iti polis, health care provider, fire department wenno sabali nga emergency service.
2. Agmaneho nga agus-usar iti cellphone bayat ti panangmaneho iti emergency vehicle, kas iti ambulansia wenno fire truck, bayat ti trabahona.

Ikeddeng ti Section 8 ti RA 10913 dagitoy a dusa:

Ti item (d) kas naimaldit iti E-Library ket saan a kunana ti "fourth offense" (maikapat a labsing). Sumaruno daytoy iti maikatlo a labsing iti listaan, isu a mabasa kas dusa kalpasan ti maikatlo a labsing.

Ipalubos met ti Section 8 iti implementing agency nga ingato dagiti multa maminsan iti tunggal lima a tawen, a saan a nasurok ngem 10% kadagiti agdama a gatad, kalpasan ti pannakaipablaak iti saan a kumurang ngem dua a periodiko. Awan ti nasarakan daytoy a panid a pakaammo a naaramid daytoy. Agaplikar dagitoy a dusa "without prejudice" (a saan a mangapektar) iti pagrebbengan iti sidong ti Revised Penal Code wenno sabali a linteg: no ti distracted a driver ket mangpataud iti aksidente, mabalin met a sumaruno ti kaso a reckless imprudence.

Addaan met ti distracted driving iti demerit points iti sidong ti IRR ti RA 10930: light violation (1 point) iti umuna a labsing, less grave (3 points) iti maikadua, ken grave (5 points) iti maikatlo ken kadagiti sumaruno a labsing. Kitaem ti LTO demerit points.

Wen, para iti multa. Kuna ti Section 9 a ti akinkukua wenno operator ti lugan ket "directly and principally held liable together with the offender for the fine" (direkta ken kangrunaan nga addaan iti pagrebbengan a kaduana ti nakalabsing para iti multa), malaksid no paneknekan ti akinkukua nga inaramidna ti "extraordinary diligence" (naisangsangayan a kinaannad) iti panagpili ken panangtaripato kadagiti driver, iti sapasap ken iti nakalabsing a driver nangnangruna.

Kuna ti Section 9 nga agaplikar daytoy nga alagaden nangruna kadagiti akinkukua ken operator ti public utility ken commercial vehicle, kas iti delivery van, cargo truck, bus ti eskuela ken kompania, transportasion ti hotel, rent-a-car ken taxi.

Nainaganan iti Section 10 ti Metro Manila Development Authority (MMDA), ti Philippine National Police (PNP) ken sabali pay nga ahensia ti gobierno, a tumultulong iti Land Transportation Office (LTO). No kayatmo a kontraen ti ticket, kitaem ti Kasano ti ag-contest iti traffic ticket.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Basaen ni Nico ti text message iti cellphone-na bayat a nakasardeng ti kotsena iti red light. Sakupen ti Section 4 ti lugan a "temporarily stopped at a red light", isu a distracted driving daytoy. Iti umuna a labsing, ti multa ket ₱5,000.

Sungbatan ni Lorna ti tawag babaen ti earphones bayat nga agmanmaneho, ket ti cellphone-na ket adda iti bag-na. Kuna ti Section 5(a) a ti hands-free a panagusar ket saan a distracted driving, basta saan a manglapped ti device iti panagkitana.

Ni Dario, driver ti jeepney, ket natiliw nga ag-text-text bayat nga itugtugotna dagiti pasahero. Kas driver ti public utility vehicle, mabalin a mamultaan iti ₱30,000 ken ma-suspend ti lisensiana iti 3 a bulan (Section 8). Addaan met iti pagrebbengan ti operator ti jeepney a kaduana para iti multa malaksid no paneknekan ti operator ti extraordinary diligence iti panagpili ken panangtaripato kadagiti driver (Section 9).

Sumrek ni Ellen iti parking space ket isardengna ti kotse sakbay a kitaenna ti map app. Saan a sakupen ti Section 5(c) dagiti lugan a saan nga agan-andar, isu a saan a sakupen isuna ti teksto ti Act.

Kaaduan kadagiti ticket ket bayadan wenno i-contest iti ahensia a nangted iti dayta. Makisaritaka iti abogado no na-suspend wenno na-revoke ti lisensiam, no operatorka nga addaan iti pagrebbengan iti multa ti driver, wenno no ti pasamak ket nagbanag iti aksidente nga adda nasugatan wenno nadadael, gapu ta mabalin a sumaruno dagiti criminal a darum.

No saanmo a kaya ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a tulong legal iti Pilipinas.