Hit and Run iti Pilipinas: Ania ti Dusa no Panawam ti Aksidente?
Napardas a sungbat
Saan a termino ti "hit and run" kadagiti linteg ti Pilipinas a nabasami, ngem madusa ti mangpanaw iti nadangran a biktima nga awan ti tulong. Kuna ti Section 55 ti Republic Act No. 4136 a saan a mabalin a panawan ti driver ti lugar ti aksidente nga awan ti tulongna iti biktima, malaksid iti tallo a kaso. No maukom ti driver iti reckless imprudence (kinaawan ti annad) ket saanna a tinulongan dagiti nadangran iti dayta met laeng a lugar, maingato ti dusa iti maysa a degree. Mabalin met a ma-revoke ti lisensiana. Awan ti nasarakanmi a naisangayan a multa iti piso para laeng iti panangpanaw iti lugar kadagiti linteg a nabasami.
Krimen kadi ti hit and run iti Pilipinas?
Wen, iti kinapudno, uray no saan nga usaren ti linteg dayta a sasao. Tallo nga alagaden ti agkadua nga agandar.
- Ti linteg ti trapiko. Kuna ti Section 55 ti Republic Act No. 4136 nga awan ti driver a nairaman iti aksidente a "shall leave the scene of the accident without aiding the victim", kayatna a sawen, saan a mabalin a panawanna ti lugar nga awan ti tulongna iti biktima, malaksid iti tallo a kaso (kitaem iti baba).
- Ngumato ti dusa ti reckless imprudence. Ti Article 365 ti Revised Penal Code, iti agdama a testona, ket aggibus iti daytoy nga alagaden:
The penalty next higher in degree to those provided for in this article shall be imposed upon the offender who fails to lend on the spot to the injured parties such help as may be in his hands to give.
- Sabali a krimen ti saan a panangtulong. Dusaen ti Article 275 ti Code ti panangpanaw iti tao nga adda iti peggad. Ti maikadua a punto ket para kadagiti driver a nakadangran iti tao gapu iti aksidente:
The penalty of arresto mayor shall be imposed upon:
- Anyone who shall fail to help or render assistance to another whom he has accidentally wounded or injured.
Ti arresto mayor ket manipud maysa a bulan ken maysa nga aldaw agingga iti innem a bulan (Article 27). Saan nga ibaga dagiti source a nabasami no kasano a pilien dagiti prosecutor ti nagbaetan ti Article 275 ken ti nangatngato a dusa ti Article 365 iti kaso ti kalsada. Agpannuray dayta kadagiti pasamak ken iti kaso a maipila.
Ania ti dusa ti panangpanaw iti lugar ti aksidente?
Agpannuray iti napasamak iti biktima. Ti pangrugian ket ti dusa ti Article 365 para iti resulta ti aksidente: ipapatay, dangran wenno pannakadadael ti sanikua. Para iti driver a saan a nangtulong kadagiti nadangran iti dayta met laeng a lugar, usaren ti korte ti dusa a maysa a degree a nangatngato ngem dayta.
Para kadagiti gagangay a dusa, kitaem ti Reckless imprudence a nagresulta iti homicide, dangran wenno dadael: dusa. Saanmi nga ited ditoy ti eksakto a tawen para iti nangatngato a degree, ta ti resulta ket agpannuray iti panangyaplikar ti korte kadagiti alagaden ti dusa iti Code.
Amin a resulta ti maysa nga aksidente ket maikabil iti maysa a kaso. Iti Ivler v. Modesto-San Pedro (2010), kinuna ti Supreme Court a ti maysa nga awan annad nga aramid ket maysa laeng a labsing iti sidong ti Article 365. Saan a maidarum ti driver iti kada biktima wenno iti kada nadadael a lugan.
Kaano a mabalin a panawan ti driver ti lugar?
Tallo laeng a kasasaad ti nailista iti Section 55:
- adda ti driver iti asideg a peggad a madangran a nakaro iti siasinoman gapu iti aksidente;
- ireport ti driver ti aksidente iti kaasitgan nga opisial ti linteg (officer of the law); wenno
- masapul nga awagan ti driver ti doktor wenno nars a tumulong iti biktima.
Ti panangpanaw gapu iti sabali a rason, kas iti panangliklik iti polis, ket saan a maysa kadagitoy nga exception.
Mabalin kadi a maikkatan iti lisensia ti hit-and-run driver?
Wen. Iti sidong ti Republic Act No. 10930 ken ti Section 20 ti implementing rules-na, no ti aksidente ket nangpatay, wenno nangted iti dangran kas iti pannakapukaw ti paset ti bagi wenno ti pannakausarna, kinamauyong, kinabulsek, wenno saan a makatrabaho iti nasurok a 90 nga aldaw, ma-revoke ti lisensia iti uppat a tawen. Mapasamak daytoy "after a finding by the court that such driver was negligent or at fault", kayatna a sawen, kalpasan nga ikeddeng ti korte a nagkurang iti annad wenno nakabasol ti driver.
Ipalubos met dagiti implementing rules iti LTO Assistant Secretary a i-suspend wenno i-revoke ti lisensia uray awan ti kaso iti korte, wenno uray kalpasan ti areglo, no masarakanna a saan a maitutop nga agmaneho ti driver.
Ania ti mabalin nga aramiden ti biktima ti hit and run?
- Ireport. Mapanka iti polis ket ited amin a detalye nga adda kenka: ti plate number, ti kolor ken kita ti lugan, ti oras ken lugar, ken dagiti saksi. Kitaem dagiti giya ti PNP.
- Agpaagas ket idulin dagiti papeles. Dagiti medical report ken resibo ket pammaneknek para iti insurance claim ken para iti damages (bayad iti danyos).
- I-claim ti no-fault insurance. Ti biktima a saan a nakalugan iti lugan, kas iti magmagna (pedestrian), ket ag-claim iti insurer ti "the directly offending vehicle" (ti lugan a direkta a nakadungpar) uray saanna a paneknekan no asino ti nakabasol, isu a masapul a mailasin dayta a lugan. Ti biktima a nakalugan iti lugan ket ag-claim iti insurer ti lugan a nakaluganna (Section 391 ti Insurance Code). Ipatulod ti nakasurat a notice of claim iti uneg ti innem a bulan manipud iti aksidente (Section 397). Kitaem ti Kasano ti ag-claim iti CTPL insurance.
- Agkiddaw iti damages. Ti driver a nakabasol, ken iti dadduma a kaso ti akinkukua wenno ti employer, ket mabalin a pagbayaden. Kitaem ti Ania ti aramiden kalpasan ti aksidente iti kalsada.
No nadungpar ti magmagna ket saan a pulos a nailasin ti lugan, saan nga ibaga dagiti linteg a nabasami no ania ti mabalin nga i-claim ti biktima, wenno iti asino.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Dante. Iti rabii, nakasagid ni Dante iti maysa a motorsiklo ket intuloyna ti agmaneho bayat a nakaidda ti rider iti kalsada. No maukom iti reckless imprudence resulting in physical injuries, ipataw ti korte ti dusa a maysa a degree a nangatngato, gapu ta saanna a tinulongan ti nadangran a rider iti dayta met laeng a lugar.
Cora. Nakadungpar ni Cora iti maysa a magmagna, ket nangrugi a pangtaen isuna dagiti nakaunget a tattao. Dagus a nagmaneho isuna nga agturong iti kaasitgan nga estasion ti polis ket inreportna ti aksidente. Ipalubos ti Section 55 ti panangpanaw ti driver iti dua a kasasaad: asideg a peggad iti bagina, ken panangireport iti kaasitgan nga opisial ti linteg.
Ben. Magmagna ni Ben idi nadungpar iti kotse a dagus a pimmanaw, ngem insurat ti maysa a nakakita ti plate number. Mabalin nga i-claim ni Ben ti no-fault indemnity manipud iti insurer dayta a kotse. Ti police report, a naisumite a sisasapata agraman ti medical report ken dagiti resibona, ket paset ti pammaneknek a nailista iti linteg.
Kaano a masapulmo ti abogado?
Makisaritaka a dagus iti abogado no sika ti driver a pimmanaw iti lugar, wenno no biktimaka a kayatmo ti agipila iti kriminal a kaso ken agkiddaw iti damages. Mailawlawag ti abogado no ania dagiti kaso a mabalin nga agaplikar, no ania nga ebidensia ti napateg, ken no kasano nga agkadua ti kriminal a kaso ken ti claim para iti damages. No saanmo a kaya ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a tulong legal iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Ania a desision ti Supreme Court ti mainaig?
Kadawyan a saludsod
Krimen kadi ti hit and run iti Pilipinas?
Awan ti sasao a "hit and run" kadagiti linteg a nabasami, ngem madusa ti aramid. Saan a mabalin a panawan ti driver ti lugar nga awan ti tulongna iti biktima (Section 55 ti Republic Act No. 4136), ket ti saan a panangtulong kadagiti nadangran iti dayta met laeng a lugar ket mangingato iti maysa a degree iti dusa ti reckless imprudence iti sidong ti Article 365.
Ania ti dusa ti hit and run?
Awan ti maysa a naikeddeng a gatad. No maukom ti driver iti reckless imprudence, ipataw ti korte ti dusa a maysa a degree a nangatngato ngem ti gagangay a dusa ti Article 365. Dusaen met ti Article 275 ti saan a panangtulong iti tao a nadangram gapu iti aksidente iti arresto mayor (1 bulan ken 1 aldaw agingga iti 6 a bulan).
Adda kadi multa ti panangpanaw iti lugar ti aksidente?
Awan ti nasarakanmi a multa iti piso a para laeng iti panangpanaw iti lugar kadagiti linteg a nabasami. Ti dusa ket naggapu iti Revised Penal Code, ken mabalin a ma-revoke ti lisensia.
Kaano a mabalin a panawan ti driver ti lugar ti aksidente?
No laeng adda isuna iti asideg a peggad a madangran a nakaro gapu iti aksidente, no ireportna ti aksidente iti kaasitgan nga opisial ti linteg, wenno no masapul nga awaganna ti doktor wenno nars a tumulong iti biktima.
Mabalin kadi a maikkatan iti lisensia ti hit-and-run driver?
Wen. No adda natay wenno adda dadduma a nakaro a dangran, ma-revoke ti lisensia iti uppat a tawen kalpasan nga ikeddeng ti korte a nagkurang iti annad wenno nakabasol ti driver, ken mabalin met nga agtignay ti LTO Assistant Secretary uray awan ti kaso iti korte.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?