Ania ti Quasi-Delict? Kaipapanan iti Linteg ti Pilipinas
Napardas a sungbat
Ti quasi-delict ket dangran iti sabali a tao gapu iti fault wenno negligence (kinaliway), no awan ti kontrata a nagbaetanda. Ti nakabasol ket masapul a mangbayad iti danyos. Nailawlawag daytoy iti Article 2176 ti Civil Code.
Ania ti kuna ti Article 2176?
Whoever by act or omission causes damage to another, there being fault or negligence, is obliged to pay for the damage done. Such fault or negligence, if there is no pre-existing contractual relation between the parties, is called a quasi-delict and is governed by the provisions of this Chapter.
Isu nga uppat ti pasetna: aramid wenno omission, fault wenno negligence, danyos, ken panagkakadua ti aramid ken ti danyos. Usaren ti maudi a sentensia ti nagan a quasi-delict no awan pay ti kontrata dagiti partido. No adda, ti partido a naliway iti panangtungpal ti kontrata ket responsable met iti sidong dagiti pagannurotan maipapan iti obligations, kas iti Article 1170.
Krimen kadi ti quasi-delict?
Saan. Civil wrong daytoy: ti remedio ket panagbayad iti damages (danyos), saan a pannakaibalud. Ngem ti isu met laeng a naliway nga aramid ket mabalin met a krimen, kas iti reckless imprudence iti sidong ti Article 365 ti Revised Penal Code. Kuna ti Article 2177 a ti civil liability para iti quasi-delict ket sabali ken naisina iti civil liability iti sidong ti Penal Code, ngem saan a mabalin a mamindua a makaala ti nadangran iti danyos para iti isu met laeng nga aramid. Kitaem ti Dusa ti reckless imprudence.
Asino pay ti mabalin a responsable?
Ti Article 2180 ket mangaramid iti sumagmamano a tattao a responsable kadagiti aramid ti sabsabali, kas kadagiti nagannak ken guardian dagiti menor de edad nga agnanaed kadakuada. Responsable dagiti employer iti danyos nga inaramid dagiti empleado ken household helpers (agtrabaho iti balay) bayat nga ar-aramidenda ti trabaho a naited kadakuada, uray no awan ti negosio ti employer. Mawayawayaan dagitoy a tattao no mapaneknekanda nga inaramidda amin a diligence of a good father of a family tapno malapdan ti danyos.
Para kadagiti aksidente iti kalsada, adda pay dua a pagannurotan a napateg. Ti Article 2184 ket mangaramid iti akinkukua a nakalugan iti lugan a solidarily liable (agpada a responsable) a kadua ti driver no ti akinkukua ket nalapdanna koma ti aksidente babaen ti due diligence. Ibilang ti Article 2185 a negligent ti driver no lablabsingenna ti maysa a traffic regulation iti dayta a tiempo. Kitaem ti Responsable kadi ti akinkukua ti lugan iti aksidente ti driver?.
Ania a danyos ti mabalin a maala?
Actual damages para kadagiti pukaw a napaneknekan a naimbag, kas iti bayad ti pannakaisimpa (Article 2199). Maipalubos ti moral damages para kadagiti quasi-delict a nakaigapuan ti physical injuries (Article 2219). Mabalin a mainayon ti exemplary damages no nakaro ti kinaliway (gross negligence) ti nadarum (Article 2231). Masapul a maidatag ti aksion iti uneg ti uppat a tawen (Article 1146).
Pagarigan
Inaramid laeng a pagarigan: Ti driver ti delivery van, a nagdardaras ken ag-text, ket dinungparna ti likud ti nakaparada a lugan ni Mark. Awan ti kontrata da Mark ken ti driver. Mabalin nga idarum ni Mark ti driver para iti bayad ti pannakaisimpa iti sidong ti Article 2176, ken ti employer ti driver iti sidong ti Article 2180, malaksid no mapaneknekan ti employer nga inaramidna amin a diligence of a good father of a family tapno malapdan ti danyos. Kalpasan ti aniaman a disgrasia, kitaem ti Ania ti aramiden kalpasan ti aksidente iti kalsada.
Ania a probision ti mangus-usar iti daytoy a termino?
Kadawyan a saludsod
Ania ti quasi-delict iti nalaka a sasao?
Daytoy ti dangran nga aramidem iti sabali a tao gapu iti kinaliway (fault wenno negligence) no awan ti kontratam iti dayta a tao. Iti sidong ti Article 2176 ti Civil Code, masapul a bayadam ti danyos.
Ania ti masapul a paneknekan ti nadangran?
Manipud iti teksto ti Article 2176: aramid wenno omission (saan a panagaramid), fault wenno negligence, danyos iti nadangran a tao, ken ti aramid wenno omission ti nakaigapuan ti danyos. Usaren ti artikulo ti nagan a quasi-delict no awan ti pre-existing a kontrata dagiti partido.
Mabalin kadi a responsable ti employer iti negligence ti empleadona?
Wen. Kuna ti Article 2180 a responsable dagiti employer iti danyos nga inaramid dagiti empleado bayat nga ar-aramidenda ti trabaho a naited kadakuada. Mawayawayaan ti employer no mapaneknekanna nga inaramidna amin a diligence of a good father of a family (naan-anay nga annad) tapno malapdan ti danyos.
Mano a tiempo ti adda kaniak tapno agidarum iti quasi-delict?
Uppat a tawen. Ilista ti Article 1146 ti Civil Code dagiti aksion maipapan iti quasi-delict kadagiti masapul a maidatag iti uneg ti uppat a tawen.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?