Parricide: Ano Ito at Ano ang Parusa

Sa madaling salita: ang sinumang pumatay sa sariling ama, ina o anak, legitimate man o illegitimate, o sa alinman sa kanyang mga ascendant o descendant, o sa kanyang asawa, ay nagkasala ng parricide at may parusang reclusion perpetua hanggang death.

Nakasalalay ang krimen sa relasyon ng pumatay at ng pinatay:

• Ama, ina o anak, "whether legitimate or illegitimate" (legitimate man o illegitimate). Kaya sakop ang anak na ipinanganak sa labas ng kasal, at sakop din ang pagpatay ng ganoong anak sa kanyang magulang.
• Ibang ascendant o descendant, gaya ng lolo, lola at apo.
• Ang asawa.

Sa People v. Lopez, Jr. (2018), ganito inilista ng Supreme Court ang mga elements: may taong pinatay; ang akusado ang pumatay sa kanya; at ang biktima ay ama, ina o anak ng akusado, legitimate man o illegitimate, o legitimate na ibang ascendant o descendant, o legitimate na asawa ng akusado. Kaya, ayon sa pagbasa ng Court sa article, dapat legitimate ang ibang ascendant at descendant, pati ang asawa.

Kailangang mapatunayan sa korte ang relasyon, gaya ng mismong pagpatay. Puwede itong ipakita, halimbawa, gamit ang birth o marriage certificate.

Itinatakda ng Article 246, sa pagkakasulat ng Republic Act No. 7659 (1993), ang "reclusion perpetua to death". Mula 2006, ipinagbabawal ng Republic Act No. 9346 ang pagpataw ng death penalty. Sinasabi ng Section 2 ng batas na iyon na reclusion perpetua ang ipapataw sa halip, kapag ginagamit ng batas ang mga pangalan ng parusa ng Revised Penal Code, gaya ng Article 246.

Sa Lopez, ipinataw ng desisyon ng Supreme Court ang "the penalty of Reclusion Perpetua".

Sa People v. Jugueta (2016), nagtakda ang Supreme Court ng mga standard na halaga para sa murder, parricide at mga katulad na krimen. Kapag reclusion perpetua ang ipinataw na parusa, inilista ng Court ang ₱75,000 na civil indemnity, ₱75,000 na moral damages at ₱75,000 na exemplary damages. Kapag death sana ang parusa pero ibinaba sa reclusion perpetua dahil sa RA 9346, ₱100,000 ang bawat halaga. Ang korte ang magpapasya kung aling level ang tatamaan. Tingnan ang damages sa pagkamatay sa criminal case.

Parehong sakop ng Article 248 at Article 249 ang taong "not falling within the provisions of Article 246" (hindi sakop ng Article 246). Kaya kapag napatunayan ang relasyon, parricide ang krimen, kahit may treachery o ibang sitwasyon ng murder. Tingnan ang homicide vs murder para sa dalawa pang krimen.

Dahil reclusion perpetua ang parusa, hindi karapatan ang bail kapag malakas ang ebidensya ng pagkakasala. Puwedeng humiling ang akusado ng bail hearing, at ang korte ang magpapasya. Ipinaliwanag ang patakaran sa bailable ba ang murder?.

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Ikinasal sa simbahan sina Ramon at Lorna sampung taon na ang nakaraan. Sa isang away, pinalo ni Ramon si Lorna ng mabigat na bagay at namatay ito. Legitimate na asawa niya si Lorna, kaya parricide ang magiging kaso.

Matagal nang nagsasama sina Jun at Mila pero hindi kailanman ikinasal. Kung patayin ni Jun si Mila, hindi niya ito asawa, kaya hindi tatamaan ang Article 246. Depende sa mga pangyayari, puwedeng murder o homicide ang krimen.

Ipinanganak si Paolo sa labas ng kasal. Kung patayin niya ang nanay niyang si Edna, puwedeng parricide ang krimen, dahil sakop ng article ang pagpatay ng anak sa magulang "whether legitimate or illegitimate".

Ayon sa Article 90, nagpe-prescribe (nawawala na ang karapatang magsampa ng kaso) sa loob ng dalawampung taon ang mga krimeng may parusang death, reclusion perpetua o reclusion temporal. Tingnan ang prescription ng mga krimen. Puwedeng gamitin ng akusado ang self-defense o ibang justifying circumstance; tingnan ang self-defense sa Pilipinas. Puwedeng lumabas bilang "hit" sa NBI clearance ang nakabinbing kaso; tingnan ang gabay sa NBI hit status.

Kailangan ng akusado ng abogado mula sa simula, kasama ang inquest o preliminary investigation at ang bail hearing. Puwede ring kumuha ng abogado ang pamilya ng biktima para subaybayan ang kaso at ang claim para sa damages. Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.