Ano ang Bail (Piyansa) sa Layi sang Pilipinas?

Ginasiling sang Section 1 sang Rule 114 nga ang bail amo ang garantiya nga ginahatag para mabuhian ang tawo nga ara sa custody of the law, nga ginahatag sang tawo mismo ukon sang bondsman, agod masiguro nga magpakita sia sa bisan ano nga korte. Apat ka klase ang ginlista sini:

• Corporate [surety](/hil/law/glossary/suretyship): bond nga ginhatag sang bonding company.
• Property bond: duta ukon balay (real property) nga ginbutang bilang garantiya.
• Cash deposit: kuarta nga gindeposito para sa kantidad sang bail.
• Recognizance: pagbuhi paagi sa kaugalingon nga recognizance sang tawo ukon sang isa ka responsable nga tawo, nga wala sang kuarta, kon ginatugot ini sang layi ukon sang Rules (Section 15; basaha ang Release on recognizance).

Siling sang Article III, Section 13 sang 1987 Constitution, ang tanan nga tawo may right sa bail antes sang conviction, luwas sa mga ginakasuhan sang krimen nga ang silot reclusion perpetua kon mabaskog ang ebidensya sang ila sala. Ginasiling man sini nga indi dapat pangayuon ang sobra nga bail.

Ang Rule 114, Section 4 nagahimo sang bail nga right antes ukon pagkatapos sang conviction sang first-level court (MTC, MeTC, MTCC ukon MCTC), kag antes sang conviction sang Regional Trial Court para sa krimen nga ang silot indi death, reclusion perpetua ukon life imprisonment. Para sa murder kag kaangay nga krimen, basaha ang Bailable bala ang murder?.

Suno sa Section 14, mahimo ideposito ang kuarta sa pinakamalapit nga collector of internal revenue ukon sa provincial, city ukon municipal treasurer. Ginagamit ang deposito sa multa kag costs, kag ang sobra ginabalik sa akusado ukon sa nagdeposito sini. Siling sang Section 22, automatic nga makanselar ang bail kon ma-acquit ang akusado, ma-dismiss ang kaso ukon ipatuman ang judgment of conviction.

Ginhimo-himo lang nga halimbawa: Gin-aresto si Mario kag ginkasuhan sang theft (pagpangawat), krimen nga ang silot indi reclusion perpetua. May right sia sa bail antes sang conviction. Gindeposito sang iya utod nga babayi sa city treasurer ang cash bail nga gintalana sang korte, kag ginbuhian si Mario pagkatapos ginpasa ang certificate of deposit kag ang iya nakasulat nga undertaking. Kon multahan sia sang ulihi, ang deposito ginagamit sa multa kag costs, kag ang nabilin ginabalik.

Wala sang isa lang ka kantidad: ang korte ang nagatalana sini sa kada kaso, gamit ang mga butang sa Section 9. Ginsambit man sang Section 14 ang bail nga "recommended by the prosecutor who investigated or filed the case", buot silingon ang bail nga ginrekomenda sang prosecutor. Basaha ang Pila ang bail sa Pilipinas?.