Order of Support: Sino ang Unang Magbibigay ng Sustento
Sino ang unang magbibigay ng support sa Family Code Art. 199: asawa, sunod ang anak o apo, magulang o lolo't lola, at kapatid. Paano hinahati ang gastos.
| Pagkakasunod | Sino (salita ng batas) | Paano ito gumagana | Pinagkunan |
|---|---|---|---|
| 1 | "The spouse" (ang asawa) | Una sa listahan. Obligado ang mag-asawa na suportahan ang isa't isa (Article 195(1)). | Family Code of the Philippines, Articles 199 and 195, Supreme Court E-Library |
| 2 | "The descendants in the nearest degree" (ang pinakamalapit na descendants) | Nauuna ang mga anak ng taong nangangailangan ng support kaysa sa mga apo, dahil nauuna ang mas malapit na degree (Article 199(2)). | Family Code of the Philippines, Articles 199 and 195, Supreme Court E-Library |
| 3 | "The ascendants in the nearest degree" (ang pinakamalapit na ascendants) | Nauuna ang magulang kaysa sa lolo at lola (Article 199(3)). Para sa isang anak, ang magulang ang unang magbibigay ng support; papasok lang ang lolo o lola kapag hindi kaya ng magulang. | Family Code of the Philippines, Articles 199 and 195, Supreme Court E-Library |
| 4 | "The brothers and sisters" (ang mga kapatid) | Huli sa listahan (Article 199(4)). Obligadong suportahan ang isa't isa ng mga legitimate na magkapatid, buo man o kalahati ang dugo (Article 195(5)). Obligado rin ang mga kapatid na "not legitimately related", maliban kung ang pangangailangan ng adult na kapatid ay dahil sa sarili niyang kasalanan o kapabayaan (Article 196). | Family Code of the Philippines, Articles 195, 196 and 199, Supreme Court E-Library |
| Rule | Dalawa o higit pang obligado sa parehong level | Hinahati ang gastos: "the payment of the same shall be divided between them in proportion to the resources of each" (Article 200, unang paragraph). | Family Code of the Philippines, Article 200, Supreme Court E-Library |
| Rule | Urgent need | Ayon sa Article 200, "in case of urgent need and by special circumstances, the judge may order only one of them to furnish the support provisionally". Puwedeng singilin ng nagbayad ang hati ng iba pagkatapos (Article 200, ikalawang paragraph). | Family Code of the Philippines, Article 200, Supreme Court E-Library |
| Rule | Maraming humihingi sa iisang tao na hindi kayang magbigay sa lahat | Susundin ang order ng Article 199, "unless the concurrent obligees should be the spouse and a child subject to parental authority, in which case the child shall be preferred" (Article 200, ikatlong paragraph). | Family Code of the Philippines, Article 200, Supreme Court E-Library |
| Rule | Halaga | Ang support ay "in proportion to the resources or means of the giver and to the necessities of the recipient" (Article 201). Binabawasan o dinadagdagan ito kapag bumaba o tumaas ang pangangailangan o kakayahan (Article 202). Walang itinakdang fixed na halaga o porsyento ang batas. | Family Code of the Philippines, Articles 201 and 202, Supreme Court E-Library |
| Rule | Paano ibinibigay ang support | Puwedeng piliin ng obligado na bayaran ang itinakdang allowance, o tanggapin at alagaan ang may karapatan "in the family dwelling". Ang ikalawang opsyon ay "cannot be availed of in case there is a moral or legal obstacle thereto" (Article 204). | Family Code of the Philippines, Article 204, Supreme Court E-Library |
| Kaso | Lolo o lola kapag hindi kaya ng magulang | Sa Mangonon v. Court of Appeals (2006), hindi kayang bayaran ng mga magulang ng kambal na anak na babae ang kanilang college education. Sinabi ng Supreme Court na ang lolo sa ama, "as the next immediate relative", ang mananagot sa support "in default of their parents" ayon sa Article 199, at hindi niya puwedeng piliing patirahin na lang sila sa bahay niya dahil sa alitang ipinakita sa kaso. | Mangonon v. Court of Appeals, G.R. No. 125041, June 30, 2006, Supreme Court E-Library |
Mga tala
- Basahin ang order mula sa panig ng taong nangangailangan ng support. Para sa may-asawang adult, una ang asawa, sunod ang sarili niyang mga anak, sunod ang mga magulang, at huli ang mga kapatid. Para sa menor de edad na walang asawa at walang anak, una ang mga magulang, sunod ang lolo at lola, at huli ang mga kapatid.
- Nakalista sa Article 195 kung sino ang may karapatan sa support: ang mag-asawa; legitimate ascendants at descendants; "Parents and their legitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter"; "Parents and their illegitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter"; at legitimate na magkapatid. Hindi lumalampas ang table na ito sa mga salitang iyon.
- Ang sakop ng support ay itinatakda ng Article 194: "everything indispensable for sustenance, dwelling, clothing, medical attendance, education and transportation, in keeping with the financial capacity of the family." Tingnan ang Magkano ang child support?
- Gawa-gawang halimbawa: Si Jun, 9 na taong gulang, ay nakatira sa nanay niya. Mas malaki ang kita ng tatay niya kaysa sa nanay. Obligadong suportahan siya ng dalawang magulang, ayon sa kakayahan ng bawat isa (Article 200). Kung hindi kaya ng dalawang magulang, ang lolo at lola ni Jun ang susunod (Article 199(3)).
- Gawa-gawang halimbawa: Nagtatrabaho sa abroad at malaki ang kita ng anak na lalaki ni Nena, habang estudyante ang anak niyang babae. Kung kailangan ni Nena ng support, nauuna ang mga anak niya kaysa sa sarili niyang mga kapatid, at mas malaki ang ibibigay ng anak na lalaki dahil mas malaki ang kakayahan niya (Articles 199 at 200).
- Kaugnay: Article 199, Obligado bang suportahan ng lolo at lola ang mga apo?, Obligado bang suportahan ng anak ang magulang?, Puwede bang taasan o bawasan ang child support?. Kung kailangan mong mag-file ng kaso para sa support, tingnan ang Libreng legal help.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?