Order of Support: Siasino ti Umuna a Masapul nga Agbayad
Siasino ti umuna nga agited iti support (Family Code Art. 199): asawa, sa annak wenno appo, sa nagannak wenno lolo, sa kakabsat. Kasano ti bingay?
| Urnos | Siasino (sao ti linteg) | Kasano nga agandar | Nagtaudan |
|---|---|---|---|
| 1 | "The spouse" | Umuna iti linia. Naobligar ti agassawa a suportaran ti maysa ken maysa (Article 195(1)). | Family Code of the Philippines, Articles 199 and 195, Supreme Court E-Library |
| 2 | "The descendants in the nearest degree" | Dagiti annak ti tao nga agkasapulan iti support ket umuna ngem dagiti appo, gapu ta umuna ti ad-adda nga asideg a degree (Article 199(2)). | Family Code of the Philippines, Articles 199 and 195, Supreme Court E-Library |
| 3 | "The ascendants in the nearest degree" | Umuna dagiti nagannak ngem dagiti lolo ken lola (Article 199(3)). Para iti ubing, dagiti nagannak ti umuna nga agited iti support; sumrek laeng ti lolo wenno lola no saan a kabaelan dagiti nagannak. | Family Code of the Philippines, Articles 199 and 195, Supreme Court E-Library |
| 4 | "The brothers and sisters" | Maudi iti linia (Article 199(4)). Masapul a suportaran ti maysa ken maysa dagiti legitimate a kakabsat, full man wenno half blood (Article 195(5)). Kasta met dagiti kakabsat a "not legitimately related", malaksid no ti kasapulan ti nataengan a kabsat ket gapuanan ti bukodna a biddut wenno kinaliway (Article 196). | Family Code of the Philippines, Articles 195, 196 and 199, Supreme Court E-Library |
| Pagannurotan | Dua wenno ad-adu a naobligar iti isu met laeng a level | Bingayen ti gastos: "the payment of the same shall be divided between them in proportion to the resources of each" (Article 200, umuna a paragraph). | Family Code of the Philippines, Article 200, Supreme Court E-Library |
| Pagannurotan | Urgent a kasapulan | Iti sidong ti Article 200, "in case of urgent need and by special circumstances, the judge may order only one of them to furnish the support provisionally". Ti nagbayad ket mabalinna a singiren kalpasanna dagiti paset dagiti dadduma (Article 200, maikadua a paragraph). | Family Code of the Philippines, Article 200, Supreme Court E-Library |
| Pagannurotan | Adu a tao ti dumawat iti maysa a tao a saan a kabaelan a bayadan isuda amin | Suroten ti urnos ti Article 199, "unless the concurrent obligees should be the spouse and a child subject to parental authority, in which case the child shall be preferred" (Article 200, maikatlo a paragraph). | Family Code of the Philippines, Article 200, Supreme Court E-Library |
| Pagannurotan | Gatad | Ti support ket "in proportion to the resources or means of the giver and to the necessities of the recipient" (Article 201). Mabawasan wenno manayonan dayta no bumaba wenno ngumato dagita a kasapulan wenno kabaelan (Article 202). Awan ti ikeddeng ti linteg a fixed a gatad wenno porsiento. | Family Code of the Philippines, Articles 201 and 202, Supreme Court E-Library |
| Pagannurotan | Kasano a maited ti support | Ti naobligar ket mabalinna a bayadan ti naikeddeng nga allowance, wenno awaten ken taraknen ti addaan karbengan "in the family dwelling". Ti maikadua a pagpilian ket "cannot be availed of in case there is a moral or legal obstacle thereto" (Article 204). | Family Code of the Philippines, Article 204, Supreme Court E-Library |
| Kaso | Lolo wenno lola no saan a makabayad dagiti nagannak | Iti Mangonon v. Court of Appeals (2006), saan a kabaelan dagiti nagannak ti kambal a balasang a bayadan ti panagadalda iti kolehio. Inkeddeng ti Supreme Court a ti lolo iti bangir ti ama, "as the next immediate relative", ti responsable iti support "in default of their parents" iti sidong ti Article 199, ken kinunana a saanna a mabalin a pilien nga awaten ida iti balayna gapu iti kinagura a naipakita iti kaso. | Mangonon v. Court of Appeals, G.R. No. 125041, June 30, 2006, Supreme Court E-Library |
Dagiti nota
- Basaen ti urnos manipud iti bangir ti tao nga agkasapulan iti support. Para iti naasawaan a nataengan, umuna ti asawa, sa dagiti bukodna nga annak, sa dagiti nagannak, sa dagiti kakabsat. Para iti menor de edad nga ubing nga awan ti asawa ken awan ti annak, umuna dagiti nagannak, sa dagiti lolo ken lola, sa dagiti kakabsat.
- Nailista iti Article 195 no siasino ti addaan karbengan iti support: dagiti agassawa; dagiti legitimate nga ascendant ken descendant; "Parents and their legitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter"; "Parents and their illegitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter"; ken dagiti legitimate a kakabsat. Saan a lumabes daytoy a tabla kadagita a sao.
- Ti sakup ti support ket inkeddeng ti Article 194: "everything indispensable for sustenance, dwelling, clothing, medical attendance, education and transportation, in keeping with the financial capacity of the family." Kitaen ti Mano ti child support?
- Inaramid a pagarigan: Ni Jun, 9, ket agnanaed a kadua ti inana. Ad-adu ti sapulan ti amana ngem ti inana. Masapul a suportaran isuna dagiti dua a nagannak, sigun iti kabaelan ti tunggal maysa (Article 200). No saan a kabaelan dagiti dua a nagannak, dagiti lolo ken lola ni Jun ti sumaruno (Article 199(3)).
- Inaramid a pagarigan: Agtrabaho iti sabali a pagilian ti anak a lalaki ni Nena ken nasayaat ti sapulanna, idinto ta estudiante ti anakna a babai. No agkasapulan ni Nena iti support, umuna dagiti annakna ngem dagiti bukodna a kakabsat, ken ad-adu ti bayadan ti anak a lalaki gapu ta ad-adu ti adda kenkuana (Articles 199 ken 200).
- Mainaig: Article 199, Masapul kadi a suportaran dagiti lolo ken lola dagiti appoda?, Masapul kadi a suportaran dagiti annak dagiti nagannakda?, Mabalin kadi a nayonan wenno kissayan ti child support?. No kasapulam ti agidatag iti kaso para iti support, kitaen ti Libre a legal a tulong.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?