Order of Support: Kinsa ang Unang Mohatag og Sustento?
Kinsa ang unang obligado sa support ubos sa Family Code Art. 199: ang kapikas, dayon descendants, ascendants, ug mga igsoon. Unsaon pagbahin sa gasto?
| Han-ay | Kinsa (pulong sa balaod) | Giunsa kini paglihok | Gigikanan |
|---|---|---|---|
| 1 | "The spouse" (ang kapikas) | Una sa linya. Obligado ang bana ug asawa nga mosuporta sa usag usa (Article 195(1)). | Family Code of the Philippines, Articles 199 and 195, Supreme Court E-Library |
| 2 | "The descendants in the nearest degree" (ang pinakaduol nga kaliwat) | Mauna ang mga anak sa tawo nga nanginahanglan og support kaysa mga apo, kay mauna ang mas duol nga degree (Article 199(2)). | Family Code of the Philippines, Articles 199 and 195, Supreme Court E-Library |
| 3 | "The ascendants in the nearest degree" (ang pinakaduol nga ginikanan o katigulangan) | Mauna ang ginikanan kaysa lolo ug lola (Article 199(3)). Para sa bata, ang ginikanan ang unang mohatag og support; mosulod ra ang lolo o lola kung dili makaya sa ginikanan. | Family Code of the Philippines, Articles 199 and 195, Supreme Court E-Library |
| 4 | "The brothers and sisters" (ang mga igsoon) | Kataposan sa linya (Article 199(4)). Ang legitimate nga mga igsoon, full o half blood, kinahanglang mosuporta sa usag usa (Article 195(5)). Obligado usab ang mga igsoon nga "not legitimately related", gawas kung ang panginahanglan sa hamtong nga igsoon tungod sa iyang kaugalingong sala o pagpabaya (Article 196). | Family Code of the Philippines, Articles 195, 196 and 199, Supreme Court E-Library |
| Lagda | Duha o labaw pa ang obligado sa parehas nga lebel | Bahinon ang gasto: "the payment of the same shall be divided between them in proportion to the resources of each" (Article 200, unang paragraph). | Family Code of the Philippines, Article 200, Supreme Court E-Library |
| Lagda | Dinalian nga panginahanglan | Ubos sa Article 200, "in case of urgent need and by special circumstances, the judge may order only one of them to furnish the support provisionally". Ang nagbayad pwede unya mo-claim sa bahin sa uban (Article 200, ikaduhang paragraph). | Family Code of the Philippines, Article 200, Supreme Court E-Library |
| Lagda | Daghang tawo ang nangayo sa usa ka tawo nga dili makabayad nilang tanan | Sundon ang han-ay sa Article 199, "unless the concurrent obligees should be the spouse and a child subject to parental authority, in which case the child shall be preferred" (Article 200, ikatulong paragraph). | Family Code of the Philippines, Article 200, Supreme Court E-Library |
| Lagda | Kantidad | Ang support "in proportion to the resources or means of the giver and to the necessities of the recipient" (Article 201). Kunhoran o dugangan kini kung mous-os o mosaka ang panginahanglan o kapasidad (Article 202). Walay gitakda nga fixed nga kantidad o porsyento ang balaod. | Family Code of the Philippines, Articles 201 and 202, Supreme Court E-Library |
| Lagda | Unsaon paghatag sa support | Ang obligado pwedeng mobayad sa gitakdang allowance, o dawaton ug atimanon ang tawo nga may katungod "in the family dwelling". Ang ikaduhang paagi "cannot be availed of in case there is a moral or legal obstacle thereto" (Article 204). | Family Code of the Philippines, Article 204, Supreme Court E-Library |
| Kaso | Lolo o lola kung dili makabayad ang ginikanan | Sa Mangonon v. Court of Appeals (2006), dili makabayad ang ginikanan sa kambal nga anak nga babaye sa ilang college education. Gi-hold sa Supreme Court nga ang lolo sa bahin sa amahan, "as the next immediate relative", obligado sa support "in default of their parents" ubos sa Article 199, ug miingon nga dili siya makapili nga dawaton sila sa iyang balay tungod sa kasuko nga nakita sa kaso. | Mangonon v. Court of Appeals, G.R. No. 125041, June 30, 2006, Supreme Court E-Library |
Mga nota
- Basaha ang han-ay gikan sa bahin sa tawo nga nanginahanglan og support. Para sa kasado nga hamtong, una ang kapikas, dayon ang iyang kaugalingong mga anak, dayon ang ginikanan, dayon ang mga igsoon. Para sa menor de edad nga bata nga walay kapikas ug walay anak, una ang ginikanan, dayon ang lolo ug lola, dayon ang mga igsoon.
- Kinsa ang may katungod sa support gilista sa Article 195: ang magtiayon; legitimate ascendants ug descendants; "Parents and their legitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter"; "Parents and their illegitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter"; ug legitimate nga mga igsoon. Kini nga table dili molapas niadtong mga pulonga.
- Unsa ang sakop sa support gitakda sa Article 194: "everything indispensable for sustenance, dwelling, clothing, medical attendance, education and transportation, in keeping with the financial capacity of the family." Tan-awa ang Pila ang child support?
- Hinimo-himo nga pananglitan: Si Jun, 9 anyos, nagpuyo uban sa iyang inahan. Mas dako ang kita sa iyang amahan kaysa iyang inahan. Obligado ang duha ka ginikanan nga mosuporta niya, sumala sa ilang kapasidad (Article 200). Kung dili makaya sa duha ka ginikanan, ang lolo ug lola ni Jun ang sunod (Article 199(3)).
- Hinimo-himo nga pananglitan: Ang anak nga lalaki ni Nena nagtrabaho sa abroad ug dako og kita, samtang estudyante pa ang iyang anak nga babaye. Kung manginahanglan si Nena og support, mauna ang iyang mga anak kaysa iyang kaugalingong mga igsoon, ug mas dako ang bayad sa anak nga lalaki kay mas daghan siya og kapasidad (Articles 199 ug 200).
- May kalabotan: Article 199, Obligado ba ang lolo ug lola mosuporta sa ilang mga apo?, Obligado ba ang mga anak mosuporta sa ilang ginikanan?, Pwede bang dugangan o kunhoran ang child support?. Kung kinahanglan nimo mo-file og kaso para sa support, tan-awa ang Libreng legal help.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?