Trespass to Dwelling sa Pilipinas: Kailan Krimen ang Pagpasok?

Nasa Article 280 ang patakaran, na tinatawag na "qualified trespass to dwelling":

Ito ang mahahalagang bahagi:

• Private person. Para sa private persons ang Article 280. May hiwalay na article para sa public officers (tingnan sa ibaba).
• Dwelling of another (bahay ng iba). Pinoprotektahan ng article ang tahanan ng ibang tao.
• Against the latter's will. Dapat labag sa kalooban ng may-ari ng bahay ang pagpasok.

Oo. Ganito ang sinasabi ng pangalawang paragraph ng Article 280:

Galing ang mga range sa table ng tagal ng parusa sa Article 76 ng Code: ang arresto mayor ay mula 1 buwan at 1 araw hanggang 6 na buwan, at ang prision correccional sa medium at maximum periods nito ay mula 2 taon, 4 na buwan at 1 araw hanggang 6 na taon. Ipinapakita nito kung ano ang pinapayagan ng batas, hindi ang sentensiyang matatanggap ng isang tao.

Naglilista ang Article 280 ng tatlong sitwasyon kung saan hindi ito sakop:

Sa simpleng salita:

• para pigilan ang malubhang pinsala sa sarili mo, sa mga tao sa loob, o sa ibang tao;
• para magbigay ng "some service to humanity or justice" (serbisyo sa sangkatauhan o sa hustisya);
• para pumasok sa mga cafe, taverna, inn at iba pang pampublikong lugar habang bukas ang mga ito.

Puwede, sa ilalim ng Article 281, "other forms of trespass":

(Ganyan talaga ang kakaibang spelling ng teksto sa opisyal na page.) Dapat naroon ang lahat ng ito:

• sarado o nakabakod na lugar ito ng ibang tao;
• walang nakatira dito;
• manifest o malinaw na bawal pumasok, halimbawa dahil sa nakakandadong gate o karatula;
• pumasok ang tao nang walang pahintulot ng may-ari o caretaker.

Ang parusa ay arresto menor (1 hanggang 30 araw) o multang hanggang ₱40,000, o pareho.

Puwede rin itong maging theft. Sinasabi ng Article 308 na theft ang ginagawa ng sinumang pumasok sa nakabakod na lupa o bukid kung saan bawal pumasok, nang walang pahintulot ng may-ari, at nangaso, nangisda o namitas ng prutas, butil o iba pang produkto ng bukid o gubat. Basahin ang Ano ang parusa sa theft?

Para sa private persons ang Article 280. Ang public officer o empleyado ng gobyerno na, nang walang judicial order, pumasok sa bahay nang labag sa kalooban ng may-ari ay puwedeng makagawa ng ibang krimen, ang violation of domicile, sa ilalim ng Article 128 ng Code. Hindi namin detalyadong tinatalakay ang article na iyon dito.

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Pumunta si Jomar sa bahay ng ex-girlfriend niyang si Lea. Sinabihan siya ni Lea na huwag pumasok at ni-lock ang pinto, pero umakyat siya sa bintana. Puwedeng trespass to dwelling sa ilalim ng Article 280 ang pagpasok sa bahay ni Lea nang labag sa kalooban nito. Kung itinulak o tinakot ni Jomar si Lea para makapasok, puwedeng ipataw ang mas mabigat na parusa para sa dahas o pananakot.

May-ari si Aling Nena ng bakanteng lote na may nakakandadong gate at karatulang "No Trespassing". Umakyat sa bakod ang ilang kapitbahay para mamitas ng mangga. Puwedeng trespass sa ilalim ng Article 281 ang pagpasok, at puwedeng theft sa ilalim ng Article 308 ang pamimitas ng mangga.

Nakita ni Dante na may usok na lumalabas sa bahay ng kapitbahay niya at binasag niya ang bintana para mailabas ang mga bata. Pumasok siya para pigilan ang malubhang pinsala sa mga nakatira, kaya hindi sakop ng Article 280.

Hindi sinasagot ng mga article sa itaas kung puwedeng pumasok ang landlord sa inuupahang unit, o ang kamag-anak sa bahay na pinagsasaluhan ng pamilya, at hindi namin tinatalakay dito ang batas sa upahan (lease). Kung ganito ang sitwasyon mo, magtanong muna sa abogado bago kumilos. Para sa sinadyang paninira habang may ganitong away, basahin ang Malicious mischief.

Kumonsulta sa abogado kung may pumasok sa bahay mo nang labag sa kalooban mo at gusto mong mag-file ng complaint, o kung inaakusahan ka ng trespass. Masusuri ng abogado kung itinuturing na dwelling ang lugar, kung talagang labag sa kalooban ng may-ari ang pagpasok, kung may exception na sakop, at aling parusa ang angkop. Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.