GCTA: Paano Kinukuwenta ang Good Conduct Time Allowance?

Saklaw ng Article 97 ang dalawang grupo: mga nagkasala na kwalipikado sa credit for preventive imprisonment (bawas sa sentensya para sa panahong nakakulong habang may kaso) sa ilalim ng Article 29, at mga convicted na bilanggo sa anumang penal institution, rehabilitation o detention center o local jail.

Ganito rin ang pattern ng iba pang rate:

Simpleng kuwenta lang ang huling column (araw kada buwan × 12). Halimbawa lang ito. Ang aktuwal na allowance ay nakadepende sa mga buwan ng good behavior na naitala, at ang Bureau of Corrections o ang kulungan ang nagkukuwenta nito.

May mahalagang proteksyon sa dulo ng article:

Ayon sa Article 99, na binago, ang allowance ay ibinibigay ng Director ng Bureau of Corrections, ng Chief ng Bureau of Jail Management and Penology (BJMP), at/o ng warden ng provincial, district, municipal o city jail, "whenever lawfully justified" (kapag may legal na batayan). Dagdag pa ng article, hindi na puwedeng bawiin ang allowance kapag naibigay na.

May penal clause din ang Republic Act No. 10592 (Section 6): ang public officer o empleyadong lalabag sa batas ay haharap sa isang taong pagkakakulong, multang ₱100,000 at habambuhay na diskwalipikasyon sa pwesto sa gobyerno.

Oo. Ito ang special time allowance for loyalty sa Article 98, na binago:

• bawas na one-fifth (ikalimang bahagi) ng sentensya para sa bilanggong tumakas habang may kalamidad na nakalista sa Article 158 at sumuko sa loob ng 48 oras pagkatapos ng proklamasyong lumipas na ang kalamidad; at
• bawas na two-fifths (dalawang-ikalimang bahagi) para sa bilanggong piniling manatili sa kulungan kahit may kalamidad.

Para ito sa bilanggo, nasa preventive imprisonment man siya o nagsisilbi na ng sentensya.

Puwede. Saklaw ng Article 97 ang mga detainee na kwalipikado sa credit for preventive imprisonment sa ilalim ng Article 29. Sabi rin ng Article 29, kapag ang detainee ay nakakulong na nang kasintagal ng posibleng pinakamahabang sentensya at hindi pa tapos ang kaso, palalayain siya, at ang panahong iyon ay kinukuwenta bilang aktuwal na detensyon kasama ang good conduct time allowance.

May mga exception ang Article 29, gaya ng recidivists (umuulit na nagkasala) at ng mga hindi sumuko nang ipatawag para sa pagpapatupad ng sentensya nila. Inililista ng 2019 implementing rules ang mga detainee na walang credit for preventive imprisonment (Rule III, Section 3) at walang GCTA habang nasa preventive imprisonment (Rule IV, Section 1). Kasama sa parehong listahan ang recidivists, habitual delinquents, escapees at mga kinasuhan ng heinous crimes.

Inmates of the New Bilibid Prison v. De Lima (2019). Inilalapat ng 2014 implementing rules ang mas mataas na allowance mula lang nang maging epektibo ang rules. Idineklara ng Supreme Court na invalid ang bahaging iyon. Ginamit nito ang patakarang retroactive ang mga penal law na pabor sa akusado (Article 22 ng Code). Inutusan nito ang Bureau of Corrections at ang BJMP na kuwentahin ulit ang allowance ng mga petitioner at ng lahat ng nasa parehong sitwasyon, at palayain ang mga nakatapos na ng sentensya. Tingnan ang case digest.

Guinto v. Department of Justice (2024). Sinabi ng 2019 Revised implementing rules na walang GCTA ang recidivists, habitual delinquents, escapees at mga na-convict sa heinous crimes habang nagsisilbi ng sentensya. Sinabi ng Supreme Court na ang Department of Justice ay "exceeded the rule-making powers" (lumampas sa kapangyarihang gumawa ng rules) na ibinigay ng Republic Act No. 10592. Pinawalang-bisa nito ang mga rules na iyon sa bahaging nagdi-diskwalipika sa mga persons deprived of liberty na kalaunang na-convict sa final judgment, at ipinag-utos na kuwentahin ang allowance ng mga petitioner ayon sa desisyon nito. Tungkol sa mga convicted ang desisyon. Hindi nito ibinasura ang patakaran sa mga detainee na nasa preventive imprisonment na nabanggit sa itaas. Wala pa kaming nabasang rules na inilabas pagkatapos ng desisyong ito.

Mga gawa-gawang halimbawa lang ito, may simpleng tantiya. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso. Ang Bureau of Corrections, ang BJMP o ang warden ang nagkukuwenta ng aktuwal na allowance.

Si Pedro ay nasa unang taon ng sentensya niya at may good behavior bawat buwan. Para sa 12 buwang iyon, puwede siyang magkaroon ng hanggang 12 × 20 = 240 araw ng GCTA.

Si Ana ay nasa ikaapat na taon. May good behavior siya at nagtuturo rin ng literacy class nang 6 na buwan. Puwede siyang magkaroon ng hanggang 12 × 23 = 276 araw para sa good behavior, dagdag 6 × 15 = 90 araw para sa pagtuturo.

Si Ramon ay na-convict sa isang heinous crime at nagsisilbi ng sentensya. Bago ang 2024, hindi siya puwedeng magkaroon ng GCTA dahil sa 2019 rules. Pagkatapos ng Guinto, pinawalang-bisa ang patakarang humaharang sa mga convicted na gaya niya, kaya puwede na siyang magkaroon ng GCTA sa ilalim ng Article 97. Ang Bureau of Corrections ang bahala kung paano ito kukuwentahin para sa kanya.

Kung nasa sentencing stage pa ang kaso at maikli ang sentensya, tingnan din ang Sino ang puwedeng mag-apply ng probation?

Kung sa tingin mo ay hindi tama ang pagkukuwenta o pagbibigay ng GCTA ng kamag-anak mo, o mukhang mali ang petsa ng paglaya niya. Puwedeng humingi ang abogado ng mga record sa Bureau of Corrections, sa BJMP o sa kulungan at gumawa ng tamang legal na hakbang. Kung walang pambayad ang pamilya, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO).