GCTA: Unsaon Pag-compute sa Good Conduct Time Allowance
Mubo nga tubag
Ang GCTA, o good conduct time allowance, mao ang panahon nga ikaltas sa sentensya sa priso tungod sa maayong pamatasan. Ubos sa Article 97 sa Revised Penal Code, nga giusab sa Republic Act No. 10592, ang usa ka tawo makakuha og 20 ka adlaw matag bulan sa maayong pamatasan sa unang duha ka tuig, 23 ka adlaw sa ikatulo hangtod ikalima nga tuig, 25 ka adlaw sa ikaunom hangtod ikanapulo nga tuig, ug 30 ka adlaw gikan sa ikanapulog-usa nga tuig. Dugang 15 ka adlaw matag bulan ang makuha para sa pagtuon, pagtudlo o mentoring. Ang Bureau of Corrections, ang BJMP o ang jail warden ang mo-compute ug mohatag sa aktuwal nga allowance.
Unsay giingon sa Article 97?
Ang Article 97 magamit sa duha ka grupo: mga offender nga kwalipikado sa credit for preventive imprisonment (pag-ihap sa panahon sa pagkapriso samtang naa pa sa kaso) ubos sa Article 29, ug mga na-convict nga priso sa bisan unsang penal institution, rehabilitation o detention center o local jail.
- During the first two years of imprisonment, he shall be allowed a deduction of twenty days for each month of good behavior during detention;
Sa yanong pagkasulti: sa unang duha ka tuig sa pagkapriso, makaltasan og kawhaan ka adlaw matag bulan sa maayong pamatasan. Ang ubang rates mosunod sa samang pattern:
| Panahon sa pagkapriso | Kaltas matag bulan sa maayong pamatasan | Hangtod, sa 12 ka bug-os nga bulan (estimate) |
|---|---|---|
| Tuig 1 ug 2 | 20 ka adlaw | 240 ka adlaw matag tuig |
| Tuig 3 hangtod 5 | 23 ka adlaw | 276 ka adlaw matag tuig |
| Tuig 6 hangtod 10 | 25 ka adlaw | 300 ka adlaw matag tuig |
| Tuig 11 padayon | 30 ka adlaw | 360 ka adlaw matag tuig |
| Bisan kanus-a: pagtuon, pagtudlo o mentoring | Dugang 15 ka adlaw matag bulan sa serbisyo | Dugang 180 ka adlaw matag tuig |
Ang kataposang column simple nga arithmetic (adlaw matag bulan × 12). Ilustrasyon ra kini. Ang aktuwal nga allowance depende sa mga bulan sa maayong pamatasan nga narekord, ug ang Bureau of Corrections o ang jail ang mo-compute niini.
Nahuman ang article sa usa ka importante nga proteksyon:
An appeal by the accused shall not deprive him of entitlement to the above allowances for good conduct.
Sa yanong pagkasulti: ang pag-apela sa akusado dili makawala sa iyang katungod sa maong mga allowance.
Kinsa ang mohatag og GCTA, ug mabawi ba kini?
Ubos sa Article 99, nga giusab, ang mga allowance gihatag sa Director sa Bureau of Corrections, sa Chief sa Bureau of Jail Management and Penology (BJMP), ug/o sa warden sa provincial, district, municipal o city jail, "whenever lawfully justified" (kung legal nga makatarunganon). Gidugang sa article nga ang allowance nga nahatag na dili na bawion.
Ang Republic Act No. 10592 naay penal clause (Section 6): ang public officer o empleyado nga molapas sa balaod mag-atubang og usa ka tuig nga priso, multa nga ₱100,000 ug perpetual disqualification (dili na gyud makaserbisyo) sa gobyerno.
Naa bay dugang credit sa pagpabilin panahon sa kalamidad?
Oo. Kini ang special time allowance for loyalty sa Article 98, nga giusab:
- kaltas nga one-fifth (usa sa lima ka bahin) sa sentensya para sa priso nga nakaikyas panahon sa kalamidad nga gilista sa Article 158 ug misurender sulod sa 48 ka oras human sa proklamasyon nga milabay na ang kalamidad; ug
- kaltas nga two-fifths (duha sa lima ka bahin) para sa priso nga mipili nga magpabilin sa lugar sa pagkapriso bisan pa sa kalamidad.
Magamit kini bisan naa sa preventive imprisonment ang tawo o nagserbisyo na sa sentensya.
Maihap ba ang GCTA samtang pending pa ang kaso?
Pwede. Ang Article 97 nagsakop sa mga detainee nga kwalipikado sa credit for preventive imprisonment ubos sa Article 29. Ang Article 29 nag-ingon pud nga kung ang detainee napriso na sulod sa panahon nga parehas sa posible nga maximum nga sentensya ug wala pa mahuman ang kaso, buhian siya, ug kana nga panahon i-compute isip aktuwal nga detention uban sa good conduct time allowance.
Naay mga eksepsiyon ang Article 29, sama sa recidivists (balik-balik nga nakasala) ug kadtong wala mosurender sa dihang gipatawag para sa pagpatuman sa ilang sentensya. Ang 2019 implementing rules naglista sa mga detainee nga walay credit for preventive imprisonment (Rule III, Section 3) ug walay GCTA panahon sa preventive imprisonment (Rule IV, Section 1). Ang duha ka lista naglakip sa recidivists, habitual delinquents, escapees ug mga tawo nga gikasohan og heinous crimes.
Unsay gidesisyonan sa Supreme Court niadtong 2019 ug 2024?
Inmates of the New Bilibid Prison v. De Lima (2019). Ang 2014 implementing rules naggamit sa mas taas nga allowances gikan ra sa panahon nga nag-epekto ang rules. Gideklara sa Supreme Court nga invalid kana nga bahin. Gibase kini sa lagda nga ang penal laws nga pabor sa akusado magamit retroactively (Article 22 sa Code). Gimandoan niini ang Bureau of Corrections ug ang BJMP nga i-compute pag-usab ang allowances sa mga petitioner ug sa tanan nga naa sa samang kahimtang, ug buhian kadtong nakahuman na sa ilang sentensya. Tan-awa ang case digest.
Guinto v. Department of Justice (2024). Ang 2019 Revised implementing rules nag-ingon nga ang recidivists, habitual delinquents, escapees ug mga na-convict og heinous crimes walay GCTA samtang nagserbisyo sa sentensya. Gihukman sa Supreme Court nga ang Department of Justice "exceeded the rule-making powers" (milapas sa gahum sa paghimo og rules) nga gihatag sa Republic Act No. 10592. Gi-nullify niini kadtong mga rules sa bahin nga nag-disqualify sa persons deprived of liberty nga sa ulahi na-convict pinaagi sa final judgment, ug gimandoan nga i-compute ang allowances sa mga petitioner ubos sa iyang desisyon. Ang desisyon bahin sa mga na-convict. Wala niini gibasura ang lagda bahin sa mga detainee sa preventive imprisonment nga gihisgutan sa ibabaw. Wala pa mi makabasa og bisan unsang rules nga gi-issue human niini nga desisyon.
Unsaon kini sa tinuod nga kinabuhi?
Kini mga hinimo-himo nga ehemplo, uban ang simple nga estimate. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso. Ang Bureau of Corrections, ang BJMP o ang warden ang mo-compute sa aktuwal nga allowance.
Si Pedro naa sa iyang unang tuig sa sentensya sa priso ug maayo ang pamatasan matag bulan. Para niadtong 12 ka bulan, mahimo siyang makakuha og hangtod 12 × 20 = 240 ka adlaw nga GCTA.
Si Ana naa sa iyang ikaupat nga tuig. Maayo ang iyang pamatasan ug nagtudlo pud siya og literacy class sulod sa 6 ka bulan. Mahimo siyang makakuha og hangtod 12 × 23 = 276 ka adlaw para sa maayong pamatasan, plus 6 × 15 = 90 ka adlaw para sa pagtudlo.
Si Ramon na-convict og heinous crime ug nagserbisyo sa iyang sentensya. Sa wala pa ang 2024, gidili siya sa 2019 rules sa GCTA. Human sa Guinto, gi-nullify ang lagda nga nagdili sa mga na-convict nga sama kaniya, busa mahimo siyang makakuha og GCTA ubos sa Article 97. Ang Bureau of Corrections ang modesisyon kung giunsa kini pag-compute para kaniya.
Kung naa pa sa sentencing stage ang kaso ug mubo ang sentensya, tan-awa pud ang Kinsa ang pwede mo-apply og probation?
Kanus-a ka manginahanglan og abogado?
Kung nagtuo ka nga ang GCTA sa imong paryente wala ma-compute o ma-credit sa husto, o murag sayop ang petsa sa pagpagawas. Ang abogado makapangayo sa mga rekord gikan sa Bureau of Corrections, sa BJMP o sa jail ug mohimo sa hustong legal nga lakang. Kung dili maabot sa pamilya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga tabang sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO).
Unsang mga probisyon ang gipasukaran niini nga tubag?
Unsang mga desisyon sa Supreme Court ang may kalabutan?
Kanunay nga pangutana
Pila ka adlaw sa GCTA matag bulan?
Ubos sa Article 97, nga giusab sa Republic Act No. 10592: 20 ka adlaw matag bulan sa maayong pamatasan sa unang duha ka tuig, 23 ka adlaw gikan sa ikatulo hangtod ikalima nga tuig, 25 ka adlaw gikan sa ikaunom hangtod ikanapulo nga tuig, ug 30 ka adlaw gikan sa ikanapulog-usa nga tuig padayon. Dugang 15 ka adlaw matag bulan ang makuha para sa pagtuon, pagtudlo o mentoring.
Kinsa ang mohatag og GCTA?
Ang Director sa Bureau of Corrections, ang Chief sa Bureau of Jail Management and Penology ug/o ang warden sa provincial, district, municipal o city jail (Article 99). Ang allowance nga nahatag na dili na bawion.
Magamit ba ang GCTA sa mga sentensya sa wala pa ang 2013?
Oo. Sa Inmates of the New Bilibid Prison v. De Lima (2019), gibasura sa Supreme Court ang lagda nga naggamit sa bag-ong allowances para sa umaabot ra, ug gimandoan ang Bureau of Corrections ug ang BJMP nga i-compute pag-usab ang mga allowance.
Makakuha ba og GCTA ang mga na-convict og heinous crimes?
Sa Guinto v. Department of Justice (2024), gi-nullify sa Supreme Court ang 2019 implementing rules sa bahin nga nagdili sa mga na-convict pinaagi sa final judgment, lakip ang recidivists, habitual delinquents, escapees ug ang na-convict og heinous crimes (bangis nga krimen), sa pagkuha og GCTA.
Mawala ba ang GCTA kung mo-apela?
Dili. Ang Article 97 nag-ingon nga ang apela sa akusado dili makawala kaniya sa allowances para sa maayong pamatasan.
Maihap ba ang GCTA samtang naa pa sa trial ang kaso?
Pwede. Ang Article 97 nagsakop sa mga offender nga kwalipikado sa credit for preventive imprisonment ubos sa Article 29, ug ang Article 29 nag-ingon nga ang panahon sa detention para sa dayon nga pagpagawas gi-compute uban sa good conduct time allowance.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?