GCTA: Kasano a Kuentaen ti Good Conduct Time Allowance

Ti Article 97 ket aplikar iti dua a grupo: dagiti nakabasol a kualipikado iti credit for preventive imprisonment iti sidong ti Article 29, ken dagiti naibasol a balud iti aniaman a penal institution, rehabilitation wenno detention center wenno local jail.

Iti nalaka a sasao: iti umuna a dua a tawen ti pannakaibalud, maikissay ti 20 nga aldaw iti tunggal bulan a nasayaat ti kababalin.

Agpada ti wagas dagiti dadduma a rate:

Ti maudi a kolum ket simple a kuenta (aldaw iti tunggal bulan × 12). Pagarigan laeng dayta. Ti pudno nga allowance ket agpannuray kadagiti bulan a nasayaat ti kababalin a nairekord, ket ti Bureau of Corrections wenno ti jail ti mangkuenta iti dayta.

Agpatingga ti artikulo iti napateg a salaknib:

Kayatna a sawen: ti panag-apela ti akusado ket saan a mangikkat kenkuana kadagiti allowance para iti nasayaat a kababalin.

Iti sidong ti Article 99, kas inbaliwan, dagiti allowance ket ited ti Director ti Bureau of Corrections, ti Chief ti Bureau of Jail Management and Penology (BJMP), ken/wenno ti warden ti provincial, district, municipal wenno city jail, "whenever lawfully justified", wenno no adda nainkalintegan a rason. Inayon ti artikulo a dagiti allowance a naitedden ket saan a mabalin a maibabawi.

Adda met penal clause ti Republic Act No. 10592 (Section 6): ti public officer wenno empleado a manglabsing iti linteg ket maipasango iti maysa a tawen a pannakaibalud, multa a ₱100,000 ken perpetual disqualification iti opisina (saanen a pulos a mabalin nga agserbi iti gobierno).

Wen. Daytoy ti special time allowance for loyalty iti Article 98, kas inbaliwan:

• maikissay ti one-fifth (maysa a kakalima) ti sentensia para iti balud a nakalibas bayat ti didigra a nailista iti Article 158 ket simmuko iti uneg ti 48 nga oras kalpasan ti proklamasion a nalpasen ti didigra; ken
• maikissay ti two-fifths (dua a kakalima) para iti balud a nangpili nga agtalinaed iti pagbaludan uray adda didigra.

Aplikar daytoy, adda man ti tao iti preventive imprisonment wenno agserserbin iti sentensia.

Mabalin. Sakupen ti Article 97 dagiti naikulong a kualipikado iti credit for preventive imprisonment iti sidong ti Article 29. Kuna met ti Article 29 a no ti naikulong ket naiggaman iti kas kabayag ti kangatoan a mabalin a sentensia ket saan pay a nalpas ti kaso, mawayawayaan isuna, ket dayta a panawen ket kuentaen kas ti pudno a pannakakulong a mairaman ti good conduct time allowance.

Adda dagiti exception ti Article 29, kas dagiti recidivist ken dagiti saan a simmuko idi naayaban para iti pannakaipatungpal ti sentensiada. Ilista ti 2019 implementing rules dagiti naikulong nga awan ti credit for preventive imprisonment (Rule III, Section 3) ken awan ti GCTA bayat ti preventive imprisonment (Rule IV, Section 1). Agpada a mairaman kadagiti listaan dagiti recidivist, habitual delinquent, nakalibas ken dagiti nakasuhan iti heinous crimes.

Inmates of the New Bilibid Prison v. De Lima (2019). Ti 2014 implementing rules ket inaplikarna dagiti nangatngato nga allowance manipud laeng iti panawen a nagepekto dagiti rules. Inkeddeng ti Supreme Court a saan a nainkalintegan dayta a paset. Nagbatay dayta iti pagannurotan a dagiti penal law a pabor iti akusado ket aplikar a retroactive (Article 22 ti Code). Imbilinna iti Bureau of Corrections ken iti BJMP a kuentaenda manen dagiti allowance dagiti petitioner ken amin dagiti kapada ti kasasaadda, ken wayawayaanda dagiti nakaipatungpalen iti naan-anay a sentensiada. Kitaem ti case digest.

Guinto v. Department of Justice (2024). Kuna ti 2019 Revised implementing rules a dagiti recidivist, habitual delinquent, nakalibas ken naibasol iti heinous crimes ket awan ti GCTA-da bayat ti panagserbida iti sentensia. Inkeddeng ti Supreme Court a ti Department of Justice ket "exceeded the rule-making powers", wenno linabsinganna ti pannakabalin a mangaramid iti pagannurotan, nga inted ti Republic Act No. 10592. Pinukawna dagita a rules iti paset a manglapped kadagiti persons deprived of liberty a kalpasanna ket naibasol babaen ti final judgment, ket imbilinna a kuentaen dagiti allowance dagiti petitioner maibatay iti desisionna. Maipapan ti desision kadagiti naibasol. Saanna a pinukaw ti pagannurotan maipapan kadagiti naikulong iti preventive imprisonment a naipalawag iti ngato. Awan ti nabasami nga aniaman a rules a naipablaak kalpasan daytoy a desision.

Inaramid laeng dagitoy a pagarigan, buyogen dagiti simple nga estimate. Saan dagitoy a balakad para iti aniaman a pudno a kaso. Ti Bureau of Corrections, ti BJMP wenno ti warden ti mangkuenta iti pudno nga allowance.

Ni Pedro ket adda iti umuna a tawen ti sentensiana ken nasayaat ti kababalinna iti tunggal bulan. Para kadagita a 12 a bulan, mabalin a makaalana agingga iti 12 × 20 = 240 nga aldaw a GCTA.

Ni Ana ket adda iti maikauppat a tawenna. Nasayaat ti kababalinna ken mangisuro met iti literacy class iti 6 a bulan. Mabalin a makaalana agingga iti 12 × 23 = 276 nga aldaw para iti nasayaat a kababalin, ken 6 × 15 = 90 nga aldaw para iti panangisuro.

Ni Ramon ket naibasol iti heinous crime ket agserserbi iti sentensiana. Sakbay ti 2024, linapped isuna dagiti 2019 rules iti GCTA. Kalpasan ti Guinto, napukaw ti pagannurotan a nanglapped kadagiti naibasol a kas kenkuana, isu a mabalinnan ti makaala iti GCTA iti sidong ti Article 97. Ti Bureau of Corrections ti mangikeddeng no kasano a kuentaen dayta para kenkuana.

No adda pay laeng ti kaso iti panagsentensia ken ababa ti sentensia, kitaem met ti Siasino ti mabalin nga ag-apply iti probation?

No patiem a saan a nakuenta wenno nai-credit a husto ti GCTA ti kabagiam, wenno kasla saan a husto ti petsa ti pannakawayawayana. Mabalin nga agkiddaw ti abogado kadagiti rekord manipud iti Bureau of Corrections, iti BJMP wenno iti jail ken aramidenna dagiti umno a legal nga addang. No awan ti kabaelan ti pamilia a mangbayad iti abogado, kitaem ti Libre a tulong legal iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO).