Ano ang Preterition sa Will?

Sa madaling salita: ang pag-iwan sa isa, ilan o lahat ng compulsory heirs sa direct line, buhay man sila noong ginawa ang will o ipinanganak pagkamatay ng testator, ay nagpapawalang-bisa sa institution of heir; pero valid ang devises at legacies hangga't hindi sila inofficious.

Idinadagdag ng ikalawang talata na kung mamatay ang mga naiwang heir bago ang testator, magkakabisa ang institution of heir, nang hindi naaapektuhan ang right of representation. Basahin ang Article 854.

Ang "institution of heir" ay ang pagpapangalan sa will ng mga taong magmamana ng estate bilang heirs. Ang devises at legacies ay mga regalo ng tiyak na ari-arian na nakasaad sa will, hiwalay sa pagpapangalan ng heirs.

Mga compulsory heirs lang sa direct line: mga anak at descendants, at mga magulang at ascendants (basahin ang Article 887). Sa Morales v. Olondriz (2016), illegitimate na anak ng namatay ang heir na naiwan, at sinabi ng Supreme Court na siya ay "a compulsory heir in the direct line", o compulsory heir sa direct line.

Compulsory heir ang naiwang asawa pero hindi sa direct line. Sa Acain v. Intermediate Appellate Court (1987), sinabi ng Court na ang Article 854 ay "may not apply", o puwedeng hindi ilapat, sa biyuda dahil dito.

Sa Morales (2016), sinabi ng Court: "Preterition requires that the omission is total, meaning the heir did not also receive any legacies, devises, or advances on his legitime." Ibig sabihin, dapat tuluyan ang pag-iwan: walang natanggap ang heir na legacy, devise o advance sa legitime niya. Kung may natanggap ang heir, kahit mas mababa sa legitime, walang preterition. Sa halip, puwedeng humiling ang heir na kumpletuhin ang legitime:

Ibig sabihin, ang compulsory heir na iniwanan ng testator ng mas mababa sa legitime niya ay puwedeng humiling na ibigay ito nang buo.

Sa Nuguid v. Nuguid (1966), pinangalanan ng isang testatrix ang kapatid niya bilang nag-iisang heir at hindi isinama ang mga magulang niya. Sinabi ng Court na ang pagpapawalang-bisa sa institution of heir ay "is in toto, unless in the will there are, in addition, testamentary dispositions in the form of devises or legacies", o buo, maliban kung may devises o legacies din sa will. Tuluyang walang bisa ang will at ipinamana ang estate sa pamamagitan ng intestate succession.

Sa Morales (2016), sinabi ng Court na "if a will does not institute any devisees or legatees, the preterition of a compulsory heir in the direct line will result in total intestacy", ibig sabihin, kung walang devisees o legatees sa will, mauuwi sa total intestacy ang preterition, na parang walang will.

Sa Trinidad v. Trinidad (2023), na-preterit ang mga anak sa unang kasal, pero may devises at legacies din ang will. Sinabi ng Court na ang mga ito ay "should be respected and given force and effect in so far as they are not inofficious or excessive", o dapat igalang at bigyang-bisa hangga't hindi sobra, at ibinalik ang probate case sa trial court.

Tahasang gawain ang disinheritance: pinapangalanan ng will ang heir at nagsasabi ng legal na dahilan para alisin ang legitime (Articles 915 at 916). Tahimik na pag-iwan ang preterition. Sa Nuguid, pinaghambing ng Court ang dalawa: ang disinheritance na walang bisa ay nagpapawalang-bisa lang sa institution of heirs "insofar as it may prejudice the person disinherited" (Article 918), o hanggang sa nakakasama ito sa na-disinherit, isang limitasyong hindi isinulat ng batas para sa preterition.

Sa Seangio v. Reyes (2006), ang dokumentong nagdi-disinherit sa isang anak ay walang pinangalanang heir, kaya walang nakitang preterition ang Court at inutos nitong dumaan sa probate ang will.

Gawa-gawang halimbawa: Nag-iwan si Tomas ng will na nagbibigay ng buong estate niya sa ikalawang asawa niya. Hindi niya binanggit ang tatlo niyang anak sa unang kasal at hindi rin niya sila dinisinherit. Walang devises o legacies ang will. Compulsory heirs sa direct line ang mga anak na tuluyang naiwan, kaya napapawalang-bisa ang institution sa asawa bilang heir at hahatiin ang estate ayon sa mga patakaran ng intestate succession. Kung binigyan ni Tomas ang bawat anak kahit maliit na lote, walang preterition; ang anak na nakatanggap ng mas mababa sa legitime ay puwedeng humiling na kumpletuhin ito. Basahin ang Hindi isinama ang anak sa will.

Tingnan din ang paghahambing na preterition vs disinheritance.