Principal vs Accomplice vs Accessory: Ano ang Pagkakaiba?
Mabilis na sagot
Hinahati ng Revised Penal Code sa tatlong grupo ang mga taong sangkot sa krimen. Ang principal ang gumawa ng krimen o ang dahilan kung bakit ito nangyari. Tumutulong ang accomplice bago o habang ginagawa ang krimen, pero hindi indispensable ang tulong niya. Hindi talaga nakilahok sa krimen ang accessory at tumutulong lang pagkatapos, alam na ginawa ito. Bumababa ang penalty sa bawat grupo.
| Aspekto | Principal | Accomplice | Accessory | Batayan sa batas |
|---|---|---|---|---|
| Sino siya | Ang direktang nakilahok sa gawa, ang direktang pumilit o nag-udyok sa iba na gawin ito, o ang tumulong sa pamamagitan ng ibang gawa na kung wala ay hindi sana natuloy ang krimen (Art. 17). | Ang hindi principal sa ilalim ng Article 17, pero tumulong sa paggawa ng offense sa pamamagitan ng mga gawa bago o kasabay nito (Art. 18). | Ang nakakaalam na ginawa ang krimen, hindi nakilahok dito bilang principal o accomplice, at nakilahok pagkatapos nito sa isa sa mga paraang nakalista sa Article 19. | Article 17, Revised Penal Code, Article 19, Revised Penal Code |
| Kailan siya kumikilos | Bago o habang ginagawa ang krimen. | Bago o habang ginagawa ang krimen ("previous or simultaneous acts"). | Pagkatapos lang ng krimen ("subsequent to its commission"). | Article 19, Revised Penal Code |
| Gaano kahalaga ang tulong | Ang principal by indispensable cooperation ay gumagawa ng gawang kung wala ay hindi sana natuloy ang krimen. | Totoo ang tulong pero hindi indispensable: kung hindi, principal sana siya. | Walang bahagi sa krimen mismo. Pagkatapos dumarating ang tulong: pakikinabang sa krimen, pagtatago o pagsira sa ebidensya nito, o pagkupkop o pagtulong sa principal na tumakas sa mga nakalistang kaso. | Article 17, Revised Penal Code, Article 19, Revised Penal Code |
| Penalty sa consummated felony | Ang penalty na itinakda ng batas para sa felony (Art. 46). | Ang penalty na next lower in degree, isang degree na mas mababa (Art. 52). | Ang penalty na lower by two degrees, dalawang degree na mas mababa (Art. 53). | |
| Light felonies | Mananagot (Art. 16). | Mananagot (Art. 16). | Hindi mananagot: principals at accomplices lang ang nakalista sa Article 16 para sa light felonies. | |
| Malapit na kamag-anak ng nagkasala | Hindi saklaw ng Article 20 ang principals. | Hindi saklaw ng Article 20 ang accomplices. | Exempted sa penalty para sa accessories kapag tinutulungan ang asawa, ascendant, descendant, kapatid, o kamag-anak by affinity sa parehong degree, maliban kung ang tulong ay pakikinabang sa krimen (Art. 20). | Article 19, Revised Penal Code |
Sino ang puwedeng managot sa krimen?
Pinapangalanan ng Article 16 ang tatlong grupo:
The following are criminally liable for grave and less grave felonies:
- Principals.
- Accomplices.
- Accessories.
The following are criminally liable for light felonies:
- Principals.
- Accomplices.
Kaya hindi criminally liable ang accessory sa light felony.
Sino ang principal?
Tatlong uri ng principal ang pinapangalanan ng Article 17:
The following are considered principals:
- Those who take a direct part in the execution of the act;
- Those who directly force or induce others to commit it;
- Those who cooperate in the commission of the offense by another act without which it would not have been accomplished.
Sa madaling salita: principal ang direktang gumawa, ang direktang pumilit o nag-udyok sa iba na gawin ito, at ang tumulong sa paraang kung wala ay hindi sana natuloy ang krimen.
Puwedeng maging principal ang isang tao kahit hindi siya ang gumawa mismo, kung direkta niyang pinilit o inudyukan ang iba na gawin ito, o kung sobrang kailangan ang tulong niya na pumalya sana ang krimen kung wala ito. Tingnan ang principal of a crime.
Sino ang accomplice?
Accomplices are those persons who, not being included in article 17, cooperate in the execution of the offense by previous or simultaneous acts.
Sa madaling salita: accomplice ang hindi principal sa ilalim ng Article 17 pero tumulong sa krimen sa pamamagitan ng gawa bago o kasabay nito.
Dalawa ang bahagi ng test. Hindi principal ang tao sa ilalim ng Article 17, at dumating ang tulong bago o habang ginagawa ang krimen. Ang pagkakaiba sa principal by indispensable cooperation ay kung gaano kailangan ang tulong: kung nagawa sana ang krimen kahit wala ito, puwedeng accomplice ang tao. Tingnan ang accomplice.
Sino ang accessory?
Saklaw ng Article 19 ang mga taong pumapasok pagkatapos ng krimen:
Accessories are those who, having knowledge of the commission of the crime, and without having participated therein, either as principals or accomplices, take part subsequent to its commission in any of the following manners:
- By profiting themselves or assisting the offenders to profit by the effects of the crime.
- By concealing or destroying the body of the crime, or the effects or instruments thereof, in order to prevent its discovery.
Sa madaling salita: accessory ang taong alam ang krimen, hindi nakilahok dito, at pagkatapos ay nakinabang o tumulong sa nagkasala na makinabang, o nagtago o sumira sa ebidensya para hindi ito matuklasan.
Ang pangatlong paraan ay ang pagkupkop, pagtatago o pagtulong sa principal na tumakas. Applicable lang ito kapag inabuso ng tumulong ang public functions niya, o kapag guilty ang principal ng treason, parricide, murder, attempt sa buhay ng Chief Executive, o kilalang paulit-ulit na gumagawa ng ibang krimen. Kaya hindi nagiging accessory sa ilalim ng Article 19 ang nagtago sa taong gumawa ng, halimbawa, simpleng theft, maliban kung inabuso ng tumulong ang public functions niya o kilalang paulit-ulit na gumagawa ng ibang krimen ang nagkasala. Tingnan ang accessory.
Paano nagkakaiba ang mga penalty?
| Kalahok | Penalty sa consummated felony | Article |
|---|---|---|
| Principal | Ang penalty na itinakda ng batas para sa felony | 46 |
| Accomplice | Ang penalty na next lower in degree | 52 |
| Accessory | Ang penalty na lower by two degrees | 53 |
Ang "degree" ay tumutukoy sa hagdan ng mga penalty sa Code, gaya ng reclusion temporal, prision mayor at prision correccional. Para sa haba ng bawat penalty, tingnan ang table ng duration of penalties.
Exempted ba ang mga kamag-anak ng nagkasala?
Accessories lang, at bahagya lang:
The penalties prescribed for accessories shall not be imposed upon those who are such with respect to their spouses, ascendants, descendants, legitimate, natural, and adopted brothers and sisters, or relatives by affinity within the same degrees, with the single exception of accessories falling within the provisions of paragraph 1 of the next preceding article.
Sa madaling salita: hindi ipinapataw ang penalty para sa accessories sa asawa, ascendants, descendants, mga kapatid, at in-laws sa parehong degree, maliban kung nakinabang sila sa krimen.
Ang "paragraph 1 of the next preceding article" ay ang pakikinabang sa krimen. Puwedeng exempted ang kamag-anak na nagtago ng ebidensya para sa kapatid niya; hindi exempted ang kamag-anak na nakihati sa ninakaw na pera. Sa Carungcong v. People (2010), binanggit ng Supreme Court na ang Article 20 ay isang "absolutory cause of relationship in favor of accessories", ibig sabihin dahilan ng exemption dahil sa pagkakamag-anak.
Hiwalay na batas ang Presidential Decree No. 1829. Pinaparusahan nito ang pagkupkop o pagtatago sa taong alam mo o may makatwirang dahilan kang hinalaang gumawa ng offense, para pigilan ang pag-aresto, prosecution at conviction sa kanya. Walang exemption para sa mga kamag-anak sa teksto nito. Sa De Leon v. Luis (2021), sumang-ayon ang Supreme Court na element ng offense na iyon ang intensyong hadlangan o patagalin ang pag-aresto, prosecution at conviction ng iba. Tingnan ang krimen din ba ang pagtatago sa kamag-anak na gumawa ng krimen?
Saan pumapasok ang conspiracy?
Sinasabi ng Article 8 na may conspiracy "when two or more persons come to an agreement concerning the commission of a felony and decide to commit it", ibig sabihin kapag nagkasundo ang dalawa o higit pang tao na gumawa ng felony at nagpasyang gawin ito. Hindi binabanggit ng Articles 17 hanggang 19 ang conspiracy. Ang korte ang nagpapasya, batay sa ebidensya, kung kumilos ang ilang tao ayon sa isang kasunduan, at kung ano ang papel ng bawat isa. Tingnan ang conspiracy.
Paano ito sa totoong buhay?
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang rules. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Nanloob si Dante sa isang tindahan sa gabi at kinuha ang cash box. Direkta siyang nakilahok sa gawa, kaya principal siya.
Si Rina, empleyado ng tindahan, ang nagbigay kay Dante ng nag-iisang susi ng pinto sa likod, na hindi sana mabubuksan kung wala ito. Dahil dito, puwede siyang maging principal by indispensable cooperation.
Nakatayo si Glen sa labas para bantayan ang kalye habang nasa loob si Dante. Nagawa sana ang panloloob kahit walang bantay, kaya puwedeng pasok ang papel niya sa Article 18 bilang accomplice. Kung makita ng korte na nagkasundo sina Dante at Glen na gawin nang magkasama ang krimen, puwedeng iba ang pagtrato nito kay Glen.
Walang alam si Celia sa plano. Kinabukasan, kahit alam niya kung saan galing ang pera, tinanggap niya ang bahagi nito para sa sarili niya. Nakinabang siya sa epekto ng krimen, na item 1 ng Article 19, kaya puwede siyang maging accessory. Kahit kapatid pa siya ni Dante, hindi siya ie-exempt ng Article 20, dahil nakinabang siya.
Tingnan din ang topic page tungkol sa mga batayan ng criminal liability.
Kailan kailangan ng abogado?
Kumausap ng abogado kung inaakusahan kang nakilahok sa krimen sa alinman sa mga papel na ito, o kung humingi ng tulong sa iyo ang isang kamag-anak pagkatapos ng krimen. Nakadepende sa facts na mapapatunayan sa korte kung principal, accomplice o accessory ang isang tao, at kung applicable ang ibang batas gaya ng PD 1829, at puwede nitong baguhin ang penalty nang ilang degree. Kung hindi mo kaya ang bayad sa abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.
Anong mga probisyon ang batayan ng sagot na ito?
Mga madalas itanong
Ano ang pagkakaiba ng principal, accomplice at accessory?
Ang principal ang gumawa ng krimen, direktang pumilit o nag-udyok sa iba na gawin ito, o gumawa ng gawang kung wala ay pumalya sana ito (Article 17). Ang accomplice ay tumutulong bago o habang ginagawa ang krimen, pero hindi sa paraang indispensable (Article 18). Hindi nakilahok sa krimen ang accessory at tumutulong lang pagkatapos, alam na ginawa ito (Article 19).
Ano ang penalty para sa accomplice at sa accessory?
Sa consummated felony, makukuha ng principal ang penalty na itinakda ng batas para sa krimen (Article 46). Makukuha ng accomplice ang penalty na next lower in degree (Article 52), at ng accessory ang penalty na lower by two degrees (Article 53).
Principal ba o accomplice ang nagbabantay (lookout)?
Depende sa facts. Principal sa ilalim ng Article 17 ang taong indispensable ang tulong. Pasok sa Article 18 ang tulong bago o habang ginagawa ang krimen na hindi indispensable. Kung makita ng korte na nagkasundo ang mga sangkot na gawin nang magkasama ang krimen, puwedeng iba ang pagtrato nito sa kaso. Ang korte ang nagpapasya batay sa ebidensya.
Accessory ba ang bumibili ng nakaw na gamit?
Sa ilalim ng Article 19, accessory ang taong alam ang krimen at nakikinabang sa epekto nito, nang hindi nakilahok dito. Usapin ng ebidensya kung alam ito ng bumili. Puwede ring applicable ang ibang batas sa pagbili ng nakaw na ari-arian.
Pinaparusahan ba ang mga kamag-anak na tumutulong sa nagkasala?
Sinasabi ng Article 20 na hindi ipinapataw ang penalty para sa accessories sa malalapit na kamag-anak na nakalista doon, gaya ng asawa, magulang, anak, kapatid, at in-laws sa parehong degree. Ang exception ay ang kamag-anak na nakikinabang, o tumutulong sa nagkasala na makinabang, sa krimen. May hiwalay na batas, ang Presidential Decree No. 1829, na nagpaparusa sa pagkupkop sa mga nagkasala at walang ganitong exemption sa teksto nito.
Puwede bang managot ang accessory sa maliit na offense?
Hindi sa light felony. Principals at accomplices lang ang ginagawang liable ng Article 16 para sa light felonies. Sa grave at less grave felonies lang mananagot ang accessories.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?