Principal vs Accomplice vs Accessory: Ania ti Nagdumaanda?
Napardas a sungbat
Ti Revised Penal Code ket bingayenna iti tallo a grupo dagiti tattao a nairaman iti krimen. Ti principal ket isu ti nangaramid iti krimen wenno isu ti gapu a napasamak dayta. Ti accomplice ket tumulong sakbay wenno bayat ti krimen, ngem saan nga indispensable (saan a kasapulan unay) ti tulongna. Ti accessory ket saan a pulos a nakipaset iti krimen ken tumulong laeng kalpasanna, nga ammona a naaramid dayta. Bumaba ti dusa iti tunggal grupo.
| Aspeto | Principal | Accomplice | Accessory | Basehan iti linteg |
|---|---|---|---|---|
| Siasino ti tao | Ti tao a direkta a nakipaset iti aramid, a direkta a nangpilit wenno nangsugsog iti sabsabali a mangaramid iti dayta, wenno a timmulong babaen ti sabali nga aramid nga awan koma dayta ket saan a naaramid ti krimen (Art. 17). | Ti tao a, saan a principal iti sidong ti Article 17, ket tumulong iti panangaramid ti krimen babaen kadagiti aramid sakbay wenno bayat ti krimen (Art. 18). | Ti tao a makaammo a naaramid ti krimen, saan a nakipaset iti dayta kas principal wenno accomplice, ket makipaset kalpasanna iti maysa kadagiti wagas nga ilista ti Article 19. | Article 17, Revised Penal Code, Article 19, Revised Penal Code |
| Kaano nga agtignay ti tao | Sakbay wenno bayat ti krimen. | Sakbay wenno bayat ti krimen ("previous or simultaneous acts"). | Kalpasan laeng ti krimen ("subsequent to its commission"). | Article 19, Revised Penal Code |
| Kasano kapateg ti tulong | Ti principal by indispensable cooperation ket mangaramid iti aramid nga awan koma dayta ket saan a naaramid ti krimen. | Pudno ti tulong ngem saan nga indispensable (saan a kasapulan unay): no saan, principal koma ti tao. | Awan ti paset iti krimen a mismo. Kalpasanna ti tulong: panagganansia iti krimen, panangilemmeng wenno panangdadael iti ebidensiana, wenno panangilemmeng wenno panangtulong iti principal a makalibas kadagiti kaso a nailista. | Article 17, Revised Penal Code, Article 19, Revised Penal Code |
| Dusa para iti consummated felony | Ti dusa nga inkeddeng ti linteg para iti krimen (Art. 46). | Ti dusa a maysa a degree a nababbaba (Art. 52). | Ti dusa a dua a degree a nababbaba (Art. 53). | |
| Light felonies | Liable (Art. 16). | Liable (Art. 16). | Saan a liable: dagiti laeng principal ken accomplice ti ilista ti Article 16 para kadagiti light felony. | |
| Dagiti asideg a kabagian ti nakabasol | Saan a sakupen ti Article 20 dagiti principal. | Saan a sakupen ti Article 20 dagiti accomplice. | Exempt kadagiti dusa para kadagiti accessory no tulonganda ti asawa, ascendant, descendant, kabsat, wenno kabagian by affinity iti isu met laeng a degree, malaksid no ti tulong ket panagganansia iti krimen (Art. 20). | Article 19, Revised Penal Code |
Siasino ti mabalin a liable iti krimen?
Ninagan ti Article 16 dagiti tallo a grupo:
The following are criminally liable for grave and less grave felonies:
- Principals.
- Accomplices.
- Accessories.
The following are criminally liable for light felonies:
- Principals.
- Accomplices.
Isu a ti accessory iti light felony ket saan a criminally liable.
Siasino ti principal?
Ninagan ti Article 17 ti tallo a kita ti principal:
The following are considered principals:
- Those who take a direct part in the execution of the act;
- Those who directly force or induce others to commit it;
- Those who cooperate in the commission of the offense by another act without which it would not have been accomplished.
Mabalin nga agbalin a principal ti tao uray saanna nga inaramid a mismo ti aramid, no direkta a pinilit wenno sinugsogna ti sabali a mangaramid iti dayta, wenno no nakasapsapul unay ti tulongna isu a saan koma a nagballigi ti krimen no awan dayta. Kitaen ti principal of a crime.
Siasino ti accomplice?
Accomplices are those persons who, not being included in article 17, cooperate in the execution of the offense by previous or simultaneous acts.
Dua ti paset ti test. Saan a principal ti tao iti sidong ti Article 17, ken ti tulong ket sakbay wenno bayat ti krimen. Ti nagdumaanna iti principal by indispensable cooperation ket no kasano kasapulan ti tulong: no mabalin koma a naaramid ti krimen uray awan dayta, mabalin nga accomplice ti tao. Kitaen ti accomplice.
Siasino ti accessory?
Sakupen ti Article 19 dagiti tattao a sumrek kalpasan ti krimen:
Accessories are those who, having knowledge of the commission of the crime, and without having participated therein, either as principals or accomplices, take part subsequent to its commission in any of the following manners:
- By profiting themselves or assisting the offenders to profit by the effects of the crime.
- By concealing or destroying the body of the crime, or the effects or instruments thereof, in order to prevent its discovery.
Ti maikatlo a wagas ket ti panangpadagus, panangilemmeng wenno panangtulong iti principal a makalibas. Maipakat laeng daytoy no inabuso ti tumultulong ti publiko a pakaseknanna, wenno no ti principal ket nakabasol iti treason, parricide, murder, panangpadas a mangpatay iti Chief Executive, wenno ammo a kanayon a nakabasol iti sabali a krimen. Isu a ti panangilemmeng iti tao a nangaramid, kas pagarigan, iti simple a theft ket saanna a pagbalinen nga accessory ti tumultulong iti sidong ti Article 19, malaksid no inabuso ti tumultulong ti publiko a pakaseknanna wenno ammo a kanayon a nakabasol ti nakabasol iti sabali a krimen. Kitaen ti accessory.
Kasano nga agdinnuma dagiti dusa?
| Nakipaset | Dusa para iti consummated felony | Article |
|---|---|---|
| Principal | Ti dusa nga inkeddeng ti linteg para iti krimen | 46 |
| Accomplice | Ti dusa a maysa a degree a nababbaba | 52 |
| Accessory | Ti dusa a dua a degree a nababbaba | 53 |
Ti "degree" ket tuktukoyenna ti agdan dagiti dusa iti Code, kas iti reclusion temporal, prision mayor ken prision correccional. No kasano kabayag ti tunggal dusa, kitaen ti tabla ti kabayag dagiti dusa.
Exempt kadi dagiti kabagian ti nakabasol?
Dagiti laeng accessory, ken saan a naan-anay:
The penalties prescribed for accessories shall not be imposed upon those who are such with respect to their spouses, ascendants, descendants, legitimate, natural, and adopted brothers and sisters, or relatives by affinity within the same degrees, with the single exception of accessories falling within the provisions of paragraph 1 of the next preceding article.
Ti "paragraph 1 of the next preceding article" ket ti panagganansia iti krimen. Ti kabagian a mangilemmeng iti ebidensia para iti kabsatna ket mabalin nga exempt; ti kabagian a makibingay iti tinakaw a kuarta ket saan. Iti Carungcong v. People (2010), dinakamat ti Supreme Court a ti Article 20 ket "absolutory cause of relationship in favor of accessories".
Ti Presidential Decree No. 1829 ket sabali a linteg. Dusaenna ti panangpadagus wenno panangilemmeng iti tao nga ammo ti maysa, wenno addaan iti umno a rason a pagduaduaan, a nangaramid iti krimen, tapno malapdan ti pannakatiliw, pannakaidarum ken pannakakondenarna. Awan ti laksid para kadagiti kabagian iti tekstona. Iti De Leon v. Luis (2021), immanamong ti Supreme Court a ti panggep a mangsalapay wenno mangpabayag iti pannakatiliw, pannakaidarum ken pannakakondenar ti sabali ket maysa nga elemento dayta a krimen. Kitaen ti krimen kadi ti panangilemmeng iti kabagian a nangaramid iti krimen?
Sadino ti lugar ti conspiracy?
Kuna ti Article 8 nga adda conspiracy "when two or more persons come to an agreement concerning the commission of a felony and decide to commit it". Saan a dakamaten ti Articles 17 agingga 19 ti conspiracy. No nagtignay dagiti adu a tattao babaen ti tulagan, ken no ania ti akem ti tunggal maysa, ket ikeddeng ti korte babaen ti ebidensia. Kitaen ti conspiracy.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket imbento a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti annuroten. Saanda a balakad para iti uray ania a pudno a kaso.
Ni Dante ket sinerrekna ti maysa a tienda iti rabii ket innalana ti kahon ti kuarta. Direkta a nakipaset iti aramid, isu a principal isuna.
Ni Rina, maysa nga empleado ti tienda, ket intedna ken ni Dante ti maymaysa a tulbek ti ruangan iti likud, a saan koma a malukatan no awan dayta. Mabalin a pagbalinen isuna ti aramidna a principal by indispensable cooperation.
Ni Glen ket nagtakder iti ruar tapno bantayanna ti kalsada bayat nga adda ni Dante iti uneg. Mabalin koma a naaramid ti panangserrek uray awan ti lookout, isu a mabalin a maitutop ti akemna iti Article 18 kas accomplice. No masarakan ti korte a nagtulag da Dante ken Glen a sangsangkamaysa nga aramiden ti krimen, mabalin a sabali ti panangtratona ken ni Glen.
Ni Celia ket saanna nga ammo ti plano. Iti simmaruno nga aldaw, nga ammona no sadino ti naggapuan ti kuarta, inawatna ti paset dayta tapno taginayonenna. Nagganansia isuna kadagiti epekto ti krimen, nga isu ti item 1 ti Article 19, isu a mabalin nga accessory isuna. Uray no kabsat koma ni Dante, saan isuna nga i-exempt ti Article 20, gapu ta nagganansia isuna.
Kitaen met ti panid ti tema maipapan iti kangrunaan a pagannurotan ti criminal liability.
Kaano a kasapulam ti abogado?
Makisaritaka iti abogado no maidarumka a nakipaset iti krimen iti uray ania kadagitoy nga akem, wenno no adda kabagian a nagkiddaw iti tulongmo kalpasan ti krimen. No principal, accomplice wenno accessory ti maysa a tao, ken no maipakat ti sabali a linteg kas iti PD 1829, agpannuray kadagiti pasamak a masarakan ti korte a napaneknekan, ken mabalinna a baliwan ti dusa iti sumagmamano a degree. No saanmo a kabaelan ti agbayad, kitaen ti Libre a tulong legal iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Kadawyan a saludsod
Ania ti nagdumaan ti principal, accomplice ken accessory?
Ti principal ket isu ti mangaramid iti krimen, direkta a mangpilit wenno mangsugsog iti sabali a mangaramid iti dayta, wenno mangaramid iti aramid nga awan koma dayta ket saan a nagballigi ti krimen (Article 17). Ti accomplice ket tumulong sakbay wenno bayat ti krimen, ngem saan nga indispensable (Article 18). Ti accessory ket saan a nakipaset iti krimen ken tumulong laeng kalpasanna, nga ammona a naaramid dayta (Article 19).
Ania ti dusa ti accomplice ken ti accessory?
Para iti consummated felony, ti principal ket maikkan iti dusa nga inkeddeng ti linteg para iti krimen (Article 46). Ti accomplice ket maikkan iti dusa a maysa a degree a nababbaba (Article 52), ken ti accessory iti dusa a dua a degree a nababbaba (Article 53).
Principal kadi wenno accomplice ti lookout (agbanbantay)?
Agpannuray kadagiti pasamak. Ti tao a ti tulongna ket indispensable ket principal iti sidong ti Article 17. Ti tulong sakbay wenno bayat ti krimen a saan nga indispensable ket maitutop iti Article 18. No masarakan ti korte a nagtutulag dagiti nairaman a tattao a sangsangkamaysa nga aramiden ti krimen, mabalin a sabali ti panangtratona iti kaso. Ti korte ti mangikeddeng babaen ti ebidensia.
Accessory kadi ti tao a gumatang iti tinakaw a banbanag?
Iti sidong ti Article 19, ti tao a makaammo iti krimen ken agganansia kadagiti epektona, nga awan ti pasetna iti dayta, ket accessory. No ammo ti gumatang ket saludsod ti ebidensia. Mabalin met a maipakat dagiti sabali a linteg iti panaggatang iti tinakaw a sanikua.
Madusa kadi dagiti kabagian a tumulong iti nakabasol?
Kuna ti Article 20 a saan a maipataw dagiti dusa para kadagiti accessory kadagiti asideg a kabagian a nailista sadiay, kas iti asawa, nagannak, annak, kakabsat, ken dagiti katugangan wenno ipag iti isu met laeng a degree. Ti laksid ket ti kabagian nga agganansia, wenno tumulong iti nakabasol nga agganansia, iti krimen. Ti sabali a linteg, ti Presidential Decree No. 1829, ket dusaenna ti panangilemmeng kadagiti nakabasol ken awan ti kasta a laksid iti tekstona.
Mabalin kadi a liable ti accessory iti bassit a krimen?
Saan para iti light felony. Dagiti laeng principal ken accomplice ti liable kadagiti light felony iti sidong ti Article 16. Dagiti accessory ket liable laeng kadagiti grave ken less grave felony.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?