Wassmer v. Velez (1964): Ang Groom na Hindi Sumipot sa Kasal

Nagpasya sina Francisco X. Velez at Beatriz P. Wassmer na magpakasal at itinakda ang kasal sa September 4, 1954. Kumuha sila ng marriage license. Naipa-print at naipamigay ang mga imbitasyon, nabili ang trousseau at mga damit ng bride, nabili ang kama para sa mag-asawa, at nagkaroon ng mga bridal shower.

Dalawang araw bago ang kasal, nag-iwan ang groom ng sulat na kailangang ipagpaliban ang kasal dahil tutol ang nanay niya, at aalis siya nang araw ding iyon. Kinabukasan, nagpadala siya ng telegrama: "NOTHING CHANGED REST ASSURED RETURNING VERY SOON" (walang nagbago, makakaasa ka, babalik ako agad). Pagkatapos noon, hindi na siya nagpakita at wala nang balita mula sa kanya.

Nagdemanda ng damages ang bride. Hindi nag-file ng sagot ang groom at idineklara siyang in default. Inutusan siya ng trial court na magbayad ng P2,000.00 na actual damages, ng moral at exemplary damages, at ng P2,500.00 na attorney's fees. Ibinasura ang petition for relief niya mula sa judgment, kaya umapela siya.

Puwede bang pagbayarin ng damages ang taong hindi tumuloy sa kasal, kung ang breach of promise to marry mismo ay hindi actionable wrong?

Pinagtibay ng Supreme Court ang judgment, pero ibinaba ang moral at exemplary damages.

Hindi lang basta sirang pangako. Binanggit ng Court ang mga nauna nitong desisyon na ang basta breach of promise to marry ay hindi actionable wrong. Pero itinuro nito ang Article 21: ang taong sadyang nakapinsala sa iba sa paraang labag sa morals, good customs o public policy ay dapat magbayad para sa pinsala. Sabi nito: "But to formally set a wedding and go through all the above-described preparation, and publicity, only to walk out of it when the matrimony is about to be solemnized, is quite different. This is palpably and unjustifiably contrary to good customs, for which defendant must be held answerable in damages in accordance with Article 21 aforesaid." Sa madaling salita, iba na kapag pormal nang itinakda ang kasal, pinaghandaan at inanunsyo, tapos iniwan ito bago mismo ikasal. Malinaw at walang katwirang labag ito sa good customs, kaya dapat magbayad ng damages ang defendant ayon sa Article 21.

Moral at exemplary damages. Sabi ng Court, ayon sa Article 2219(10) ng Civil Code, puwedeng magbigay ng moral damages sa mga kasong nasa Article 21. Nagbigay rin ito ng exemplary damages dahil kumilos ang groom sa "wanton... reckless [and] oppressive manner" (pabaya, walang ingat at mapang-aping paraan). Dahil sa mga pangyayari, ibinaba nito ang moral at exemplary damages mula P25,000.00 papuntang P15,000.00. Hindi kinuwestiyon ang actual damages.

Walang facts sa depensa niya. Ang sabi lang ng affidavit ng groom, hindi siya nakapagpakasal dahil sa "fortuitous event and/or circumstances beyond his control" (pangyayaring hindi inaasahan at/o mga bagay na wala sa kontrol niya). Sabi ng Court, konklusyon ang laman ng ganitong affidavit, hindi facts, kaya hindi nito masusuportahan ang petition for relief niya. Sa resolution noong February 26, 1965, ibinasura ng Court ang motion for reconsideration niya sa parehong dahilan.

Ang basta breach of promise to marry ay hindi actionable wrong, pero ang pormal na pagtakda ng kasal, ang paghahanda rito sa harap ng publiko, at saka pag-alis kapag ikakasal na ay labag sa good customs at puwedeng pagmulan ng moral at exemplary damages sa ilalim ng Articles 21 at 2219(10) ng Civil Code.

Ang Wassmer ang klasikong kaso tungkol sa kasal na hindi natuloy. Ipinapakita nito na hindi pinaparusahan ng batas ang pagbabago ng isip mismo, pero ang paraan ng pagputol sa engagement ay puwedeng magdulot ng liability kapag nakapinsala ito sa paraang labag sa good customs. Ang mga halaga sa Wassmer ay itinakda noong 1955 at 1964 para lang sa kasong iyon.

Madalas itong binabasa kasama ng Baksh v. Court of Appeals (1993), na nag-apply ng Article 21 sa kasong ginamit na panloloko ang pangakong pakakasalan para pumayag ang babae na makisama sa lalaki.

Gawa-gawang halimbawa: Nagpa-book sina Ana at Jun ng simbahan, nagpa-print ng imbitasyon at nagkaroon ng bridal shower. Dalawang araw bago ang kasal, umalis si Jun nang walang paalam at hindi na bumalik. Ayon sa Wassmer, puwedeng may claim si Ana para sa damages sa ilalim ng Article 21; ang korte ang magpapasya batay sa ebidensya at magtatakda ng halaga, kung mayroon.

Basahin ang buong desisyon sa Supreme Court E-Library (link sa sources sa ibaba). Para sa claim ng damages, tingnan ang saan makakakuha ng legal na tulong.