Article 1145 ng Civil Code: Anim na taon para sa oral contract
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 1145?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
The following actions must be commenced within six years:
(1) Upon an oral contract;
(2) Upon a quasi-contract.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Sa Article 1145 ng Civil Code, may anim na taon ka para magsampa ng kaso batay sa oral contract o sa quasi-contract. Ang oral contract ay kasunduang usapan lang, gaya ng verbal na pautang sa kaibigan. Ang quasi-contract ay tungkuling nilikha ng batas para pigilan ang unjust enrichment (hindi makatarungang pagyaman), gaya ng tungkuling ibalik ang perang naipadala nang mali. Pagkalipas ng anim na taon nang walang interruption, puwedeng gamitin ng kabilang panig ang prescription bilang depensa.
Mas maikli ito kaysa sa nakasulat na kontrata. Sa ilalim ng Article 1144, sampung taon ang palugit para sa kaso batay sa nakasulat na kontrata. Kaya ang iisang utang ay puwedeng magkaiba ang deadline depende kung isinulat ito o hindi.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Ang cash na ipinautang ni Leo sa kaibigan
Pinautang ni Leo ang kaibigan niya ng ₱8,000 na cash, babayaran sa loob ng tatlong buwan. Walang isinulat. Oral contract ang utang, kaya may anim na taon si Leo mula sa due date para magdemanda sa ilalim ng Article 1145(1). Kakailanganin niya ng ibang patunay ng utang, gaya ng mga saksi o record ng perang iniabot niya. Hindi niya masisingil ang interest na verbal lang napagkasunduan (Article 1956).
Ang maling transfer ni Grace
Gusto sanang magpadala ni Grace ng ₱5,000 sa kapatid niya pero mali ang na-type niyang account number. Napunta ang pera sa estranghero, na ayaw itong ibalik. Nakatanggap ang estranghero ng pera na wala siyang karapatan, dahil sa pagkakamali, kaya dapat niya itong ibalik (Article 2154). Ang kasong bawiin ito ay kasong batay sa quasi-contract: anim na taon sa ilalim ng Article 1145(2).
Ang lumang verbal na pautang ni Ramon
Ang verbal na pautang ni Ramon sa katrabaho ay nag-due noong 2018. Hindi siya kailanman nagpadala ng nakasulat na demand, at walang pinirmahan ang katrabaho na umaamin sa utang. Pagdating ng 2024, lumipas na ang anim na taon. Kung magdemanda si Ramon ngayon, puwedeng gamitin ng katrabaho ang prescription bilang depensa.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Kung nagpapautang ka nang usapan lang, itago ang anumang patunay: transfer records, resibo, messages at pangalan ng mga taong nakakita ng usapan.
- Nai-interrupt ng nakasulat na demand letter ang palugit (Article 1155). Para sa hakbang sa barangay bago ang kaso, basahin ang kailangan ko bang dumaan muna sa barangay?
- Para makita nang magkakatabi ang lahat ng palugit, tingnan ang table ng prescription ng civil actions at ilang taon puwedeng singilin ang utang?
- Para sa libre o murang legal na tulong, tingnan ang saan hihingi ng legal na tulong.
Ano ang sinasabi ng Article 1145?
The following actions must be commenced within six years: (1) Upon an oral contract; (2) Upon a quasi-contract.
Sa madaling salita, may anim na taon ka para dumulog sa korte:
- Batay sa oral contract. Verbal na kasunduan na valid at maipapatupad, gaya ng verbal na pautang, verbal na usapan para gumawa ng trabaho, o verbal na bentahan.
- Batay sa quasi-contract. Obligasyong nabubuo kahit walang kasunduan, dahil hindi pinapayagan ng batas na angkinin ng isang tao ang benepisyong pag-aari ng iba.
May bisa ba talaga ang verbal agreement?
Kadalasan, oo. Ayon sa Article 1356, may bisa at dapat sundin ang mga kontrata "in whatever form they may have been entered into", basta kumpleto ang mga essential requisite para maging valid.
May ilang verbal agreement na hindi maipapatupad sa korte kung walang pirmadong sulat, maliban kung na-ratify. Ito ang mga kasunduang sakop ng Statute of Frauds sa Article 1403, gaya ng upa na lampas isang taon o pangakong babayaran ang utang ng ibang tao. Sa mga ito, hindi lang deadline ang tanong kundi kung mapapatunayan ba talaga sa korte ang kasunduan. Basahin ang may bisa ba ang verbal agreement?
Ano ang quasi-contract?
Ipinapaliwanag ito ng Article 2142 ng Civil Code:
Certain lawful, voluntary and unilateral acts give rise to the juridical relation of quasi-contract to the end that no one shall be unjustly enriched or benefited at the expense of another.
Ang pinakakilalang halimbawa ay ang perang naibayad dahil sa pagkakamali. Ayon sa Article 2154, kung may natanggap ang isang tao na wala siyang karapatang singilin, at naibigay ito "through mistake, the obligation to return it arises." Ang kasong bawiin ito ay kasong batay sa quasi-contract, kaya anim na taon ng Article 1145 ang palugit.
Kailan nagsisimula ang anim na taon?
Walang sariling simula ang Article 1145. Ang pangkalahatang patakaran ng Article 1150 ang gagamitin: binibilang ang panahon "from the day they may be brought". Sa verbal na utang na may due date, kadalasan puwede nang magdemanda ang nagpautang kapag lumampas na ang due date nang walang bayad.
Puwedeng ma-interrupt ang anim na taon sa pagsampa ng kaso sa korte, sa nakasulat na extrajudicial demand ng nagpautang, o sa nakasulat na pag-amin ng utang ng umutang (Article 1155). Pansinin ang salitang "written" (nakasulat). Wala sa listahan ang paalalang sinabi lang o pangakong magbabayad na binigkas lang.
Mga madalas itanong
Gaano katagal ang palugit para magdemanda sa verbal agreement sa Pilipinas?
Anim na taon. Ayon sa Article 1145 ng Civil Code, ang kaso batay sa oral contract ay dapat masimulan sa loob ng anim na taon.
Ilang taon puwedeng singilin ang utang na verbal lang?
Ang kasong maningil ng utang na usapan lang ay sakop ng Article 1145(1): anim na taon. Ang utang na may pirmadong sulat ay may sampung taon sa ilalim ng Article 1144.
Ano ang quasi-contract?
Ayon sa Article 2142, may mga legal, kusang-loob at isang-panig na gawain na lumilikha ng quasi-contract, para walang taong yumaman nang hindi makatarungan sa gastos ng iba. Karaniwang halimbawa ang perang naibayad nang mali: ayon sa Article 2154, dapat itong ibalik ng nakatanggap.
Kailan nagsisimula ang anim na taon?
Ayon sa Article 1150, binibilang ito mula sa araw na puwede nang isampa ang kaso, maliban kung may special na patakaran. Sa verbal na utang na may takdang due date, kadalasan ito ay kapag lumampas na ang due date nang walang bayad.
Napapahinto ba ng text o verbal na paalala ang anim na taon?
Ang nakalista sa Article 1155 ay kaso sa korte, nakasulat na extrajudicial demand ng nagpautang at nakasulat na pag-amin ng umutang. Wala sa listahan ang verbal na demand. Kung itinuturing na nakasulat ang text message o e-mail, abogado ang dapat tanungin.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?