Article 1145 sang Civil Code: Anom ka tuig para sa verbal nga kontrata
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 1145?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
The following actions must be commenced within six years:
(1) Upon an oral contract;
(2) Upon a quasi-contract.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ang Article 1145 sang Civil Code nagahatag sang anom ka tuig para magpasaka sang kaso parte sa oral contract ukon quasi-contract. Ang oral contract isa ka kasugtanan nga sa hambal lang, pareho sang verbal nga utang sang mag-abyan. Ang quasi-contract isa ka katungdanan nga ginahimo sang law para indi makapanggad ang isa sing indi husto, pareho sang katungdanan nga ibalik ang kuwarta nga napadala sa sala. Pagkatapos sang anom ka tuig nga wala naputol ang tion, mahimo gamiton sang pihak ang prescription bilang depensa.
Mas malip-ot ini nga tion sang sa nakasulat nga kontrata. Suno sa Article 1144, ang kaso parte sa nakasulat nga kontrata may napulo ka tuig. Gani ang pareho nga loan mahimo may lain nga deadline depende kon ginsulat ini ukon wala.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Ang cash nga ginpahulam ni Leo sa iya abyan
Nagpahulam si Leo sa iya abyan sang ₱8,000 nga cash, bayaran sa sulod sang tatlo ka bulan. Wala sang ginsulat. Oral contract ang loan, gani may anom ka tuig si Leo halin sa due date para magkaso suno sa Article 1145(1). Kinahanglan niya sang iban nga pamatuod sang utang, pareho sang mga saksi ukon rekord sang kuwarta nga iya gin-entrego. Indi niya masingil ang interest nga ginkasugtan lang sa hambal (Article 1956).
Ang sala nga transfer ni Grace
Gusto ni Grace magpadala sang ₱5,000 sa iya utod pero sala ang na-type niya nga account number. Napadala ang kuwarta sa estranghero, kag indi niya ini ginabalik. Nakabaton ang estranghero sang kuwarta nga wala sia sang kinamatarong, sa sala, gani dapat niya ini ibalik (Article 2154). Ang kaso para bawion ini isa ka kaso parte sa quasi-contract: anom ka tuig suno sa Article 1145(2).
Ang daan nga verbal nga utang kay Ramon
Ang verbal nga ginpahulam ni Ramon sa iya kaupod sa obra nag-due sang 2018. Wala sia nagpadala sang nakasulat nga demand, kag wala man nagpirma ang iya kaupod sang bisan ano nga nagaako sang utang. Pag-abot sang 2024, natapos na ang anom ka tuig. Kon magkaso si Ramon subong, mahimo gamiton sang iya kaupod ang prescription bilang depensa.
Mga ginhimo-himo lang nga halimbawa ini para ipakita kon paano nagaobra ang rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Kon nagpahulam ka sang kuwarta sa hambal lang, tipigi ang bisan ano nga pamatuod: rekord sang transfer, resibo, mga mensahe kag ngalan sang mga tawo nga nakakita sang kasugtanan.
- Ang nakasulat nga demand letter nagaputol sang tion (Article 1155). Para sa tikang sa barangay antes sang kaso, tan-awa ang kinahanglan bala nga magkadto anay ako sa barangay?
- Para makita ang tanan nga tion nga dungan, tan-awa ang tabla sang prescription of civil actions kag pila ka tuig mahimo singgilon ang utang?
- Para sa libre ukon barato nga bulig legal, tan-awa ang diin makakita sang bulig legal.
Ano ang siling sang Article 1145?
The following actions must be commenced within six years: (1) Upon an oral contract; (2) Upon a quasi-contract.
Sa simple nga pulong, may anom ka tuig ka para magkadto sa korte:
- Parte sa oral contract. Verbal nga kasugtanan nga valid kag mapatuman, pareho sang verbal nga utang, verbal nga kasugtanan nga maghimo sang obra, ukon verbal nga baligya.
- Parte sa quasi-contract. Obligasyon nga nagatubo bisan wala sang kasugtanan, bangod indi ginatugot sang law nga tipigan sang isa ka tawo ang benepisyo nga para sa iban.
Nagabugkos bala ang verbal agreement?
Kasagaran, huo. Siling sang Article 1356, obligatoryo ang mga kontrata "in whatever form they may have been entered into", basta kompleto ang essential requisites para mangin valid ini.
May pila ka verbal agreement nga indi mapatuman sa korte kon wala sang pirmado nga sulat, luwas kon na-ratify ini. Amo ini ang mga kasugtanan nga sakop sang Statute of Frauds sa Article 1403, pareho sang lease nga mas malawig sang isa ka tuig ukon saad nga bayaran ang utang sang iban nga tawo. Para sa sini, indi lang deadline ang pamangkot kundi kon mapamatud-an bala gid ang kasugtanan sa korte. Tan-awa ang nagabugkos bala ang verbal agreement?
Ano ang quasi-contract?
Ginapaathag ini sang Article 2142 sang Civil Code:
Certain lawful, voluntary and unilateral acts give rise to the juridical relation of quasi-contract to the end that no one shall be unjustly enriched or benefited at the expense of another.
Ang pinakakilala nga halimbawa amo ang bayad sa sala. Siling sang Article 2154, kon may nabaton nga butang nga wala sang kinamatarong pangayuon, kag gin-entrego ini "through mistake, the obligation to return it arises." Ang kaso para bawion ini isa ka kaso parte sa quasi-contract, gani ang anom ka tuig sang Article 1145 ang ginagamit.
San-o nagasugod ang anom ka tuig?
Wala sang kaugalingon nga sinugdan ang Article 1145. Ang general rule sang Article 1150 ang ginagamit: ginaisip ang tion "from the day they may be brought". Para sa verbal nga loan nga may due date, kasagaran mahimo na magkaso ang nagpahulam kon naglapas na ang due date nga wala sang bayad.
Mahimo maputol ang anom ka tuig paagi sa pagpasaka sang kaso sa korte, sang nakasulat nga extrajudicial demand sang creditor, ukon sang nakasulat nga pag-ako sang utang sang debtor (Article 1155). Tandai ang pulong nga "written" (nakasulat). Wala sa lista ang pahanumdom ukon saad nga magbayad nga sa hambal lang.
Masami nga pamangkot
Pila ka tuig ang tion para magkaso sa verbal agreement sa Pilipinas?
Anom ka tuig. Siling sang Article 1145 sang Civil Code, ang kaso parte sa oral contract dapat sugdan sa sulod sang anom ka tuig.
Pila ka tuig mahimo singgilon ang verbal nga utang?
Ang kaso para singgilon ang loan nga ginkasugtan sa hambal lang nahisakop sa Article 1145(1): anom ka tuig. Ang loan nga ara sa pirmado nga sulat may napulo ka tuig suno sa Article 1144.
Ano ang quasi-contract?
Siling sang Article 2142, may pila ka legal, boluntaryo kag unilateral (isa lang ka pihak) nga buhat nga nagahimo sang quasi-contract, agod wala sang tawo nga makapanggad sing indi husto sa gasto sang iban. Kilala nga halimbawa ang kuwarta nga nabayad sa sala: siling sang Article 2154, dapat ini ibalik sang nakabaton.
San-o nagasugod ang anom ka tuig?
Siling sang Article 1150, ginaisip ang tion halin sa adlaw nga mahimo na ipasaka ang kaso, luwas kon may special nga rule. Para sa verbal nga loan nga may tama nga due date, kasagaran amo ini kon naglapas na ang due date nga wala sang bayad.
Ang text ukon verbal nga pahanumdom bala nagaputol sang anom ka tuig?
Ang ginalista sang Article 1155 amo ang kaso sa korte, ang nakasulat nga extrajudicial demand sang creditor kag ang nakasulat nga pag-ako sang debtor. Wala sa sina nga lista ang verbal nga demand. Kon ang text message ukon e-mail ginaisip bala nga nakasulat, pamangkot ini para sa abogado.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?