Retirement Pay iti Pilipinas: Siasino ti Kualipikado ken Mano
Napardas a sungbat
Iti Pilipinas, ti empleado iti private sector nga awan ti retirement plan ti employer-na ket mabalin nga agretiro iti edad 60 agingga 65 kalpasan ti saan a kumurang ngem lima a tawen iti isu met laeng nga establisimiento. Masapul nga ibayad ti employer ti saan a kumurang ngem kagudua a bulan a sueldo iti tunggal tawen a serbisio. Daytoy ti minimum nga ikeddeng ti Article 302 [287] ti Labor Code. Exempted dagiti bassit a retail, service ken agricultural a negosio nga addaan saan a nasurok ngem sangapulo a trabahador.
Ania ti kuna ti Labor Code maipapan iti retirement pay?
Ti alagaden ket adda iti Article 302 [287] ti Labor Code (ti [287] ket ti numerona sakbay ti renumbering idi 2015). Ti agdama a pannakaisuratna ket naggapu iti Republic Act No. 10757 (2016), a nangisurat manen iti intero nga artikulo. Kastoy ti kangrunaan nga alagaden:
In the absence of a retirement plan or agreement providing for retirement benefits of employees in the establishment, an employee upon reaching the age of sixty (60) years or more, but not beyond sixty-five (65) years which is hereby declared the compulsory retirement age, who has served at least five (5) years in the said establishment, may retire and shall be entitled to retirement pay equivalent to at least one-half (1/2) month salary for every year of service, a fraction of at least six (6) months being considered as one (1) whole year.
Isu a maipakat daytoy a minimum no awan ti retirement plan wenno tulag ti kompania. No adda plan, collective bargaining agreement (CBA) wenno sabali a tulag, maala ti empleado ti ipaayna, ngem kuna ti artikulo a dagidiay a benepisio ket "shall not be less than those provided herein".
Nailawlawag met ti termino iti retirement pay.
Siasino ti kualipikado iti retirement pay?
Iti De La Salle Araneta University v. Bernardo (2017), inlista ti Supreme Court ti tallo a kondision para iti retirement pay segun iti artikulo:
- dimtengen ti empleado iti 60 (optional retirement) wenno 65 (compulsory retirement);
- nakaserbin ti empleado iti saan a kumurang ngem lima a tawen iti establisimiento; ken
- awan ti retirement plan wenno sabali a tulag a mangted iti retirement benefits kadagiti empleado iti establisimiento.
Iti dayta a kaso, kualipikado ti maysa a part-time a lecturer iti kolehio. Nagpannuray ti Korte iti implementing rules, a sakupenna amin nga empleado iti private sector "regardless of their position, designation or status".
Mano ti retirement pay?
Saan a kumurang ngem kagudua a bulan a sueldo iti tunggal tawen a serbisio. Ti paset a saan a kumurang ngem innem a bulan ket maibilang a maysa a naan-anay a tawen.
Kalpasanna, ilawlawag ti artikulo ti kagudua a bulan a sueldo:
Unless the parties provide for broader inclusions, the term ‘one-half (1/2) month salary shall mean fifteen (15) days plus one-twelfth (1/12) of the 13th month pay and the cash equivalent of not more than five (5) days of service incentive leaves.
Isu a ti "kagudua a bulan" ket ad-adu ngem 15 nga aldaw a sueldo. Mainayon ti 1/12 ti 13th month pay ken agingga iti lima nga aldaw a service incentive leave. No ti 13th month pay ket katupag ti maysa a bulan a sueldo, ti 1/12 dayta ket agarup 2.5 nga aldaw a sueldo, ket ti tallo a paset ket agdagup iti agarup 22.5 nga aldaw a sueldo iti tunggal tawen a serbisio. Daytoy ti pannakaawatmi iti teksto, saan a numero a naisurat iti linteg. No kasano a makuenta ti 13th month pay, kitaem ti giya maipapan iti 13th month pay.
Tapno mapagdilig ti retirement pay ken separation pay, kitaem ti separation pay vs retirement pay.
Naidumduma kadi ti pannakatrato dagiti mine worker?
Wen. Ipalubos ti Republic Act No. 10757 a nasapsapa nga agretiro dagiti underground ken surface mine worker:
An underground or surface mining employee upon reaching the age of fifty (50) years or more, but not beyond sixty (60) years which is hereby declared the compulsory retirement age for both underground and surface mine workers, who has served at least five (5) years as underground or surface mine worker may retire and shall be entitled to all the retirement benefits provided for in this Article.
Kuna ti linteg a dagiti surface mine worker ket "shall only include mill plant workers, electrical, mechanical and tailings pond personnel".
Siasino ti saan a sakupen?
Kuna ti artikulo: "Retail, service and agricultural establishments or operations employing not more than ten (10) employees or workers are exempted from the coverage of this provision."
Agpada kadi ti retirement pay ken ti SSS pension?
Saan. Dua dagitoy a nagduma a benepisio:
- Ti retirement pay segun iti Article 302 ket ibayad ti employer.
- Ti SSS retirement pension ket ibayad ti Social Security System manipud kadagiti kontribusion nga imbayadmo.
Kuna ti naudi a parapo ti Article 302 nga awan iti dayta ti mangikkat iti empleado kadagiti benepisio segun iti Social Security Act ken dadduma a linteg wenno policy ti kompania. Para iti paset ti SSS, kitaem ti giya maipapan iti SSS pension ken ti SSS pension calculator.
Kasano kabayag ti adda kenka tapno i-claim ti saan a naibayad a retirement pay?
Ti retirement pay ket money claim, isu a maipakat ti tallo a tawen a panawen ti [Article 306 [291]](/law/labor-code/article-306). Iti De La Salle Araneta University (2017), kinuna ti Korte a ti cause of action ti lecturer para iti retirement benefits ket nangrugi laeng idi nagkedked ti unibersidad a mangbayad kadagitoy, isu a ti tallo a tawen ket nangrugi iti dayta a panagkedked. Kitaem ti Kasano kabayag ti adda kenka tapno agi-file iti labor money claim?
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Ni Jun ket 62 ti tawenna ket nagtrabahon iti pito a tawen iti hardware store idiay Cebu nga addaan 25 a trabahador. Awan ti retirement plan ti tienda. Mabalinna ti agretiro ket makaawat iti saan a kumurang ngem kagudua a bulan a sueldo iti tunggal maysa kadagiti pito a tawenna.
Ni Rey ket 51 ti tawenna ket nagtrabahon iti innem a tawen a kas mill plant worker iti surface mine. Segun iti alagaden nga innayon ti Republic Act No. 10757, mabalin nga agretiro isuna manipud 50.
Ni Liza ket 63 ti tawenna ket nagtrabahon iti walo a tawen iti bassit a panaderia nga addaan innem a trabahador. Ti panaderia ket retail ken service a negosio nga addaan saan a nasurok ngem sangapulo a trabahador, isu nga exempted daytoy iti artikulo.
Kaano a kasapulam ti abogado?
Makisaritaka iti abogado no agkedked ti employer-mo a mangbayad iti retirement pay, no ibagana a ti plan ti kompania ti sukat ti linteg ngem basbassit ti ibayad ti plan, wenno no saankan a sigurado no exempted ti pagtrabahuam. No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas. Dagiti reklamo ket kadawyan a mangrugi iti conciliation iti DOLE: kitaem ti Kasano ti agi-file iti labor complaint.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Kadawyan a saludsod
Iti ania nga edad ti mabalinko a pangala iti retirement pay iti Pilipinas?
Segun iti Article 302 [287] ti Labor Code, no awan ti retirement plan wenno tulag ti employer-mo, mabalinka nga agretiro iti edad 60 wenno nalaklakay pay. Ti edad 65 ti compulsory retirement age. Dagiti underground ken surface mine worker ket mabalin nga agretiro manipud 50, ket 60 ti compulsory retirement age-da.
Mano a tawen a serbisio ti kasapulak para iti retirement pay?
Saan a kumurang ngem lima a tawen iti isu met laeng nga establisimiento. Dagiti mine worker ket kasapulanda ti saan a kumurang ngem lima a tawen a kas underground wenno surface mine worker.
Mano ti retirement pay segun iti Labor Code?
Saan a kumurang ngem kagudua a bulan a sueldo iti tunggal tawen a serbisio. Ti paset a saan a kumurang ngem innem a bulan ket maibilang a maysa a naan-anay a tawen. Malaksid no ad-adu ti pagtulagan dagiti bangir, ti kagudua a bulan a sueldo ket 15 nga aldaw agraman ti 1/12 ti 13th month pay agraman ti katupag a cash ti agingga iti 5 nga aldaw a service incentive leave.
Masapul kadi a mangted ti bassit a negosio iti retirement pay?
Ilaksid ti Article 302 dagiti retail, service ken agricultural nga establisimiento wenno operasion nga agpatrabaho iti saan a nasurok ngem sangapulo nga empleado wenno trabahador.
Agpada kadi ti retirement pay ken ti SSS pension?
Saan. Ti retirement pay segun iti Article 302 ket ibayad ti employer. Ti SSS retirement pension ket sabali a benepisio segun iti Social Security Act, ket kuna ti Article 302 a saanna nga ikkaten dagiti benepisio ti SSS.
Mabalin kadi a pagretiroennak ti kompaniak sakbay ti 60?
Ipalubos ti Article 302 a maikeddeng ti edad ti panagretiro iti collective bargaining agreement wenno sabali a kontrata ti trabaho. Iti United Doctors Medical Center v. Bernadas (2017), kinuna ti Supreme Court nga ipalubos ti artikulo nga agtulag dagiti employer ken empleado iti early retirement age option.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?