Depensa Kadi ti Pannakabartek iti Krimen?

Umuna nga ilawlawag ti Article 15 a dagiti alternative circumstance ket dagiti maibilang nga aggravating wenno mitigating "according to the nature and effects of the crime and the other conditions attending its commission", kayatna a sawen, maibatay iti kita ken epekto ti krimen ken kadagiti sabali a kasasaad ti pannakaaramidna. Dagitoy ket relationship, intoxication, ken ti tukad ti panagadal ken edukasion ti nakabasol. Maipapan iti intoxication, kunana:

Isu a dua ti mabalin a resulta:

Iti agpada a kaso, adda latta pagrebbengan ti tao iti krimen. Ti laeng apektaran ti intoxication ket no sadino ti pagdissuan ti dusa.

Ti pasamak ti intoxication. Iti Ilayat v. People (2025), kinuna ti Supreme Court En Banc nga isuna ti mangrisut iti "the apparent inconsistency between the Revised Penal Code and existing cases", wenno ti agparang a saan a panagtutunos ti Revised Penal Code ken dagiti adda a kaso. Inkeddengna ti dua nga addang:

1. Masapul a nalawag a mapaneknekan ti intoxication. Masapul nga adda pammaneknek kadagiti aramid wenno kasasaad a mangipakita iti intoxication, "i.e., slurred speech, stumbling, or a swaying walk, other than mere consumption of alcohol", kayatna a sawen, kas iti saan a nalawag a panagsao, panagtublak wenno saan a nalinteg a pannagna, saan laeng a panaginum iti arak. Saan met nga umanay ti kaadu ti arak, gapu ta agduduma ti kabaelan ti tunggal tao a mangibtur iti arak. Iti sasao ti Korte, "proof of alcohol intake alone, regardless of quantity, does not ipso facto equate to intoxication", wenno ti pammaneknek laeng iti panaginum, uray kasano kaadu, ket saan a kapada ti intoxication.
2. Kalpasanna, masapul nga ipakat ti korte ti Article 15. No napaneknekan ti intoxication, ti korte ket "mandated", wenno nabilin, nga ibilangna daytoy nga aggravating no kadawyan wenno ginagara, ken mitigating no saan a kadawyan wenno saan a kalpasan ti plano a mangaramid iti felony.

Inayon ti Korte: "There is no need for the accused to prove that the alcoholic drinks affected his/her mental faculties before he/she can avail himself/herself of it as a mitigating circumstance." Kayatna a sawen, saan a masapul a paneknekan ti akusado nga apektaran dagiti inumen ti panunotna sakbay a mabalinna nga usaren daytoy kas mitigating circumstance. Iti mismo a kaso, awan ti inted a pammaneknek ti akusado maipapan iti pasamak ti intoxication, isu a saan a naibilang daytoy a pabor kenkuana, ket inkumpirma ti conviction-na iti homicide nga addaan iti modification.

Dagiti nasaksakbay a desision, kas iti Bacerra v. People (2017), ket nangkasapul iti ad-adu: pammaneknek a ti "mental faculties and willpower" ti akusado ket naapektaran iti wagas a bimmassit ti kabaelanna a mangawat iti kinadakes dagiti aramidna. Kinuna ti Bacerra: "The bare assertion that one is inebriated at the time of the commission of the crime is insufficient." Kayatna a sawen, saan nga umanay ti panangibaga laeng a nabartek ti maysa a tao idi naaramid ti krimen. Inlawlawag ti Ilayat ti alagaden. Kasapulanna latta ti pammaneknek ti intoxication, ngem saanen a kasapulan ti pammaneknek nga apektaran dagiti inumen ti panunot sakbay nga agbalin a mitigating ti intoxication.

Saan a kasta ti Article 15. Ibilangna laeng ti intoxication kas kasasaad a mangbaliw iti dusa. Dagiti naan-anay a depensa, kas iti self-defense, ket addaan kadagiti bukodda a requisite iti sidong ti Article 11. Para kadagiti krimen iti sidong ti Anti-Violence Against Women and Their Children Act, kuna ti Section 27 ti Republic Act No. 9262 a ti pannakaapektar ti arak, aniaman nga illicit drug wenno aniaman a sabali a substance a mangbaliw iti panunot ket "shall not be a defense under this Act", kayatna a sawen, saan a depensa iti sidong dayta nga Act.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Nakainum ni Lito iti dua a botelia ti beer a kadua dagiti gagayyemna, kalpasanna nakiapa ket nasugatanna ti sabali a sangaili. Iti trial, ti laeng pammaneknekna ket nag-inum isuna. Iti sidong ti Ilayat, ti panaginum laeng ket saan a pammaneknek ti intoxication, isu a saanna a mabalin nga ibaba ti dusana.

Nag-inum ni Ernie iti intero a rabii iti fiesta. Kuna dagiti saksi a saan a nalawag ti panagsaona ken agtubtublak idi binautna ti kaarrubana gapu iti napalabas nga apada. Saan a kadawyan nga uminum isuna ken awan ti planona. No masarakan ti korte dagitoy a pasamak, napaneknekan ti intoxication ket, iti sidong ti Article 15, mitigating daytoy.

Nagplano ni Bong a sangoenna ti kasupangetna, kalpasanna nangibus iti maysa a botelia ti gin "para iti tured" sakbay a napan. No masarakan ti korte a paset ti plano ti panaginum, ginagara ti intoxication ket ibilang daytoy ti Article 15 nga aggravating.

Iyakarda ti dusa iti uneg ti kabayag nga inkeddeng ti linteg para iti krimen. Ti listaan dagiti aggravating circumstance ket adda iti Article 14, ken ilawlawag ti glossary entry maipapan kadagiti aggravating circumstance ti kapanunotan. No ania dagiti kasasaad ti aplikar iti maysa a kaso, ken no kasano nga agsinnupiatda, ket ikeddeng ti korte.

Kitaem met ti topic page maipapan kadagiti pangunaan a pagannurotan ti criminal liability.

Makisaritaka iti abogado no napabasolanka iti krimen a naaramid bayat ti panaginum, wenno no sika ti biktima ket kuna ti akusado a nabartek isuna. No napaneknekan ti intoxication, ken no kadawyan wenno ginagara daytoy, ket agpannuray kadagiti saksi ken sabali a pammaneknek. No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.