Inmates of New Bilibid Prison v. De Lima (2019): Retroactive ti GCTA

Napirmaan ti Republic Act No. 10592 kas linteg idi May 29, 2013 ket nangrugi nga epektibo idi June 6, 2013. Binaliwanna dagiti Articles 29, 94, 97, 98 ken 99 ti Revised Penal Code. Kadagiti dadduma a panagbalbaliw, inulitna nga insurat ti Article 97 maipapan kadagiti bawas a magun-od ti preso gapu iti nasayaat a kababalin, ken innayonna ti bawas para iti panagadal, panangisuro wenno mentoring.

Inruar dagiti Secretary of Justice ken ti Secretary of the Interior and Local Government dagiti implementing rules idi March 26, 2014. Nangrugi dagitoy nga epektibo idi April 18, 2014. Kuna ti Section 4, Rule 1 dagitoy a paglintegan a ti good conduct time allowance, ti time allowance para iti panagadal, panangisuro ken mentoring, ken ti special time allowance for loyalty ket agaplay laeng prospectively, kayatna a sawen manipud laeng iti dayta. Inlawlawag dagiti paglintegan a masapul nga umuna dagiti baro a proseso ken baro a screening committee.

Idi June 2014, nangipila dagiti nakondenar a preso iti New Bilibid Prison idiay Muntinlupa iti petition iti Supreme Court maibusor kadagiti dua a Secretary. Maysa nga abogado ken dadduma pay a preso ti nakipaset kas intervenor. Maysa pay a grupo dagiti preso ti nangipila iti maikadua a petition, ket pinagtipon ti Korte dagiti dua a kaso.

Valid kadi ti Section 4, Rule 1 dagiti implementing rules iti panangaramidna nga agaplay laeng iti masakbayan dagiti allowance babaen ti Republic Act No. 10592?

Inaprobaran ti Supreme Court dagiti petition. Indeklarana nga invalid ti Section 4, Rule 1 dagiti implementing rules iti paset a nangted iti prospective a pannakaiyaplay dagiti tallo nga allowance.

Nagpannuray ti Korte iti Article 22 ti Revised Penal Code:

Dagiti rasonna:

• Kissayan ti linteg ti dusa. Ti Republic Act No. 10592 ket saan a mangideklara iti krimen wenno mangikeddeng iti dusa. Ngem ti panggep ken epekto dagiti probisionna ket ti panangkissay iti dusa, ta paababaenda ti panawen nga agtalinaed ti preso iti pagbaludan. Umanayen dayta tapno agaplay ti Article 22.
• Dagiti paglintegan a para laeng iti masakbayan ket mangpaatiddog kadagiti sentensia. No saan nga ited kadagiti preso ti bawas iti panawen a maikari kadakuada, iti kinapudno, paatiddogenna ti sentensiada ken padakkelenna ti dusada. Maikontra daytoy iti Article 22.
• Saan a mabalin a mangnayon dagiti paglintegan iti kondision nga awan iti linteg. Awan iti Republic Act No. 10592 ti nangaramid iti baro a screening committee kas kondision sakbay a maiyaplay dagiti allowance. Impalubos laeng ti linteg kadagiti dua a Secretary ti mangiruar kadagiti paglintegan tapno maipatungpal dayta. Kinuna ti Korte a "an administrative agency cannot amend an act of Congress".
• Awan ti baro a kasapulan tapno ma-compute. Ti pagrukodan ket "good conduct" latta, a saan a nagbaliw iti napalabas a tawtawen, ken ipakitan dagiti rekord ti pagbaludan ti kababalin ken panagadal ti tunggal preso. Saan a makita ti Korte no apay a narigat ti retroactive a computation.

Imbilin ti Korte iti Director General ti Bureau of Corrections ken iti Chief ti Bureau of Jail Management and Penology a ma-re-compute, iti napardas ngem umiso a wagas (with reasonable dispatch), dagiti time allowance a maikari kadagiti petitioner ken amin dagiti adda iti kasta met laeng a kasasaad. Kalpasanna, masapul nga iruarda dagiti nangleppasen iti intero a sentensiada, malaksid no naitengngelda gapu iti sabali a legal a rason. Naaramid a dagus a maipatungpal (immediately executory) ti desision. Maysa a Justice ti nangisurat iti separate concurring opinion.

Ti good conduct time allowance, ti time allowance para iti panagadal, panangisuro ken mentoring, ken ti special time allowance for loyalty babaen ti Republic Act No. 10592 ket agaplay a retroactive babaen ti Article 22 ti Revised Penal Code, ta kissayanda ti dusa ken pabor dagitoy iti akusado; saan a mabalin a limitaran dagiti implementing rules dagitoy iti masakbayan laeng.

Adu a tattao ti adda iti pagbaludan idin idi nangrugi nga epektibo ti linteg ti 2013. Babaen ti paglintegan ti 2014, prospective laeng ti pannakaiyaplay dagiti baro nga allowance, isu a saan koma a naibilang para iti panawen a naserbiandan iti pagbaludan. Kalpasan daytoy a desision, masapul a ma-re-compute dagiti allowance ti linteg para met iti dayta a panawen, isu a dadduma a sentensia ti nasapsapa a malpas.

Patalgeden met ti desision ti pangkaaduan a prinsipio: dagiti implementing rules nga iruar ti maysa a departamento ket masapul a suroten ti linteg nga ipatungpalda. Saanda a mabalin ti mangnayon iti kondision a saan nga insurat ti Kongreso, kas iti panangbangon nga umuna iti baro a screening committee.

Pagarigan (inaramid a nagan): Nangrugi ni Rodel a nagserbi iti sentensia iti pagbaludan idi 2010 ket nagtalinaed a nasayaat ti kababalinna. Babaen daytoy a desision, ti allowance-na para iti panawen a nagserbianna sakbay dagiti baro a paglintegan ket ma-compute met babaen ti Article 97 kas nabaliwan, kas pagarigan 20 nga aldaw para iti tunggal bulan ti nasayaat a kababalin kadagiti umuna a dua a tawenna. No ti na-re-compute a dagup ket mangipakita a nalpasnan ti sentensiana, kalikaguman ti desision a mairuar isuna, malaksid no naitengngel gapu iti sabali a legal a rason. Pagarigan laeng daytoy: dagiti autoridad ti pagbaludan ti mang-compute iti pudno nga allowance, ken dadduma a paglintegan a saan a nailawlawag ditoy ket mabalin a mangapektar no siasino ti maikari.