Mano ti Bail iti Pilipinas ken Kasano a Makuenta Daytoy?

Ti bail ket garantia a maited tapno mawayawayaan ti tao a naibalud bayat nga agtultuloy ti kaso. Garantiaanna nga umay ti akusado iti korte no kasapulan (Rule 114, Section 1 ti Rules of Criminal Procedure).

Uppat ti porma ti bail:

• Corporate [surety](/ilo/law/glossary/suretyship): bond manipud iti korporasion nga addaan lisensia kas surety.
• Property bond: real property (daga wenno balay) a maaramat kas garantia. Masapul a maisurat ti lien iti titulo iti uneg ti 10 nga aldaw kalpasan a maaprobaran ti bond.
• Cash deposit: kuarta a nabayadan a naan-anay.
• Recognizance: pannakaiyawat iti kustodia ti maysa a kualipikado a tao, nga awan ti kuarta. Kitaem ti release on recognizance.

Iti sidong ti Rule 114, Section 4, ti bail ket matter of right (kalintegan):

• sakbay wenno kalpasan ti conviction ti Metropolitan, Municipal, Municipal Trial Court in Cities wenno Municipal Circuit Trial Court; ken
• sakbay ti conviction ti Regional Trial Court, para iti krimen a saan a madusa iti death, reclusion perpetua wenno life imprisonment.

Kalpasan ti conviction ti Regional Trial Court iti kasta a krimen, ti bail ket agbalin a discretionary (agpannuray iti korte) (Section 5). No ti sentensia ket ad-adu ngem innem a tawen, maiparit wenno ma-cancel ti bail no ipakita ti prosecution, kas pagarigan, a recidivist (nakaaramid metten iti krimen idi) ti akusado, nakalibas idi, nakaaramid iti krimen bayat ti probation wenno parole, mabalin a lumibas, wenno mabalin a mangaramid iti sabali a krimen.

Para kadagiti krimen a madusa iti reclusion perpetua wenno life imprisonment, awan ti bail no napigsa ti ebidensia ti basol (Sections 7 ken 8). Kasta ti kaso ti murder. Kitaem ti Bailable kadi ti murder?

Ited ti Department Circular No. 013 ti DOJ (ti 2018 Bail Bond Guide) dagitoy nga alagaden kadagiti prosecutor. Pangrugian laeng dagitoy. Ti judge ti mangikeddeng iti naudi a gatad.

Ti paset ti tawen ket maibilang a maysa a tawen. Ti theft wenno qualified theft a nangatngato ngem ₱600,000, ken ti estafa babaen ti tseke a nangatngato ngem ₱1.2 million, ket agsubli iti ₱6,000 iti tunggal tawen. Adda met idi naikabit a schedule ti giya a krimen-por-krimen. Saanmi a nabasa dayta a schedule, isu a saankami a mangilista kadagiti gatad para iti tunggal krimen.

Tapno maammuam dagiti tawen, masapul nga ammom ti dusa ti krimen ken ti kabayagna. Kitaem ti Kabayag dagiti dusa iti Revised Penal Code.

Dagitoy ket tantia nga inusaran ti formula iti ngato. Pagarigan laeng dagitoy. Ti korte ti mangikeddeng iti pudno a gatad.

• Homicide. Dusaen ti Article 249 ti homicide babaen ti reclusion temporal, manipud 12 a tawen ken 1 aldaw agingga iti 20 a tawen (Article 27, kas binaliwan ti Republic Act No. 7659). Ti maximum ket 20 a tawen. 20 × ₱6,000 = agarup ₱120,000.
• BP 22, maysa a tseke a ₱80,000. ₱6,000 para iti umuna a ₱40,000 ken ₱6,000 para iti sumaruno a ₱40,000 = agarup ₱12,000.
• BP 22, maysa a tseke a ₱200,000. ₱6,000 para iti umuna a ₱40,000, ken 4 × ₱6,000 para iti nabati a ₱160,000 = agarup ₱30,000.

Wen. Ilista ti Rule 114, Section 9 dagiti timbangen ti judge "primarily, but not limited to" (kangrunaan, ngem saan laeng a dagitoy):

1. ti kabaelan ti akusado nga agited iti bail;
2. ti kita ken kasasaad ti krimen;
3. ti dusa;
4. ti ugali ken dayaw ti akusado;
5. tawen ken salun-at;
6. ti kadagsen ti ebidensia;
7. ti posibilidad nga umay ti akusado iti trial;
8. forfeiture (pannakaala) ti sabali a bail;
9. no nagtaltalaw ti akusado idi natiliw; ken
10. dadduma pay a kaso a nakabailan ti akusado.

Kuna met ti isu met laeng a section a saan a mabalin a kiddawen ti nalabes a bail. Kalpasan a maawat ti akusado iti bail, mabalin a ngatuen wenno pababaen ti korte ti gatad no adda nasayaat a rason (Section 20).

Iti sidong ti Rule 114, Section 14, ti akusado wenno siasinoman nga agtignay para kenkuana ket mabalin nga ideposito ti kuarta iti kaasitgan a collector of internal revenue wenno iti provincial, city wenno municipal treasurer. Ti gatad ket ti inkeddeng ti korte, wenno ti inrekomenda ti prosecutor a nangimbestigar wenno nangidatag iti kaso. Mawayawayaan ti akusado kalpasan nga iyawatna ti certificate of deposit ken naisurat a karkari.

Ti deposito ket maibayad iti multa ken costs. Ti sobra ket maisubli iti akusado wenno iti siasinoman a nangideposito. Automatiko a ma-cancel ti bail no ma-acquit ti akusado, ma-dismiss ti kaso wenno maipatungpal ti judgment of conviction (Section 22).

No saan nga umay ti akusado no kasapulan, maideklara a forfeited ti bail. Maited kadagiti bondsmen ti 30 nga aldaw tapno iparangda ti akusado ken ilawlawagda ti saanna a panagparang (Section 21).

Kadawyan iti korte a yan ti kaso. No awan ti judge, mabalin a maidatag iti sabali a trial judge iti isu met laeng a probinsia, siudad wenno ili. Ti tao a natiliw iti sabali a lugar ket mabalin met nga idatagna iti korte sadiay. Ngem no discretionary ti bail, wenno agkiddaw ti akusado iti release on recognizance, maidatag laeng ti aplikasion iti korte a yan ti kaso. Ti tao a naibalud ngem saan pay a nakasuhan iti korte ket mabalin nga agaplay iti bail iti aniaman a korte iti probinsia, siudad wenno ili a pakaibaludanna (Rule 114, Section 17).

Kuna ti Rule 114, Section 16 a ti tao a naibalud iti kas kabayag ti posible a maximum a pannakaibalud para iti krimen a naisaklang ket masapul a dagus a mawayawayaan. Agtultuloy ti trial wenno appeal. Ti tao a naibalud iti kas kabayag ti minimum ti principal penalty ket mabalin a mawayawayaan babaen ti napababa a bail wenno babaen ti recognizance, maibatay iti pangngeddeng ti korte.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Ni Jessa ket nakasuhan iti estafa gapu iti panangusar iti kuarta a naitalek kenkuana (Article 315, paragraph 1(b) ti Revised Penal Code). Kas binaliwan ti Republic Act No. 10951, ti dagup a dusa para iti kastoy nga estafa ket saan a mabalin a lumabes iti 20 a tawen, isu a saan a reclusion perpetua ken kalintegan ti bail sakbay ti conviction. Mangirekomenda ti prosecutor iti gatad babaen ti formula ti DOJ. Kiddawen ti abogadona iti korte a pababaenna dayta gapu ta bassit unay ti sapulna. Iti sidong ti Section 9, ti kabaelanna nga agbayad ti umuna a timbangen ti judge.

Ni Paolo ket nakasuhan iti sidong ti BP 22 para iti tseke a ₱80,000. Binayadan ti kabsatna a babai ti agarup ₱12,000 a cash bail iti city treasurer. No multa laeng ti maipataw ken Paolo iti kamaudiananna, mapan ti deposito iti multa ken costs, ket maisubli ti nabati.

Ni Mario ket saanna pulos a kabaelan ti agbayad iti aniaman a bail. Kalpasan ti arraignment, mabalin nga agkiddaw iti release on recognizance.

Ti kaso a saan pay a nalpas ket mabalin met nga agparang inton agaplay ti tao iti NBI clearance. Kitaem ti no ania ti kayat a sawen ti NBI HIT. Para iti intero a pangkitaan, kitaem ti Panangtiliw, pannakaibalud ken bail.

Apaman a matiliw ti maysa a kabagian wenno maipaay ti warrant. Mabalin a sukimaten ti abogado no kalintegan ti bail, idatagna ti aplikasion iti husto a korte, agkiddaw iti nababbaba a gatad, wenno agkiddaw iti bail hearing iti kaso a no-bail. No saan a kabaelan ti pamilia ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO).