Mapaneknekan Kadi ti Ubing no Siasino ti Amana Kalpasan a Natay?
Napardas a sungbat
Mabalin iti dadduma a kaso. Depende iti kita ti pammaneknek. No pinirmaan ti ama ti rekord ti pannakaiyanak, wenno binigbigna ti ubing iti pirmado a public document wenno sinuratan ti ima a surat, wenno adda final judgment, mapaneknekan pay laeng ti ubing ti filiation-na kalpasan ti ipapatay ti ama. No ti laeng pammaneknek ket ti nalukat a panangtrato ti ama iti ubing kas anakna, wenno sabali nga ebidensia kas kadagiti ladawan ken saksi, masapul a naidarum ti kaso bayat a sibibiag pay ti ama (Article 175). Inyaplikar ti Supreme Court daytoy a beddeng a nainget.
Ania ti kunaen ti linteg?
Paneknekan dagiti illegitimate nga annak ti filiation-da iti isu met laeng a wagas a kas kadagiti legitimate nga annak, ngem adda maysa a nagdumaan iti panawen. Kastoy ti kuna ti Article 175:
Illegitimate children may establish their illegitimate filiation in the same way and on the same evidence as legitimate children.
The action must be brought within the same period specified in Article 173, except when the action is based on the second paragraph of Article 172, in which case the action may be brought during the lifetime of the alleged parent.
Adda iti Article 172 dagiti dua a kita ti pammaneknek:
The filiation of legitimate children is established by any of the following: (1) The record of birth appearing in the civil register or a final judgment; or (2) An admission of legitimate filiation in a public document or a private handwritten instrument and signed by the parent concerned.
Ipalubos ti maikadua a parapo ti Article 172, no awan dayta nga ebidensia, ti pammaneknek babaen ti nalukat ken agtultuloy a panangtagikua iti kasasaad kas anak (open and continuous possession of the status of a child), wenno babaen ti aniaman a sabali a wagas nga ipalubos ti Rules of Court ken dagiti special laws.
Kaano a mabalin ti kaso kalpasan ti ipapatay ti ama?
No agpannuray ti kaso iti umuna a parapo ti Article 172: rekord ti pannakaiyanak, final judgment, wenno pirmado nga admission. No kasta, agaplikar ti panawen ti Article 173:
The action to claim legitimacy may be brought by the child during his or her lifetime and shall be transmitted to the heirs should the child die during minority or in a state of insanity. In these cases, the heirs shall have a period of five years within which to institute the action.
Iti Aguilar v. Siasat (2015), inkabil ti ama ti nagan ti ubing iti SSS form-na. Imbilang ti Korte daytoy kas admission iti public document iti sidong ti umuna a parapo ti Article 172. Kinunana a ti kasta a panangbigbig "is, in itself, a consummated act of acknowledgment of the child, and no further court action is required." Saan a nalapdan ti kaso gapu iti ipapatay dagiti nagannak.
Kaano a naladawen?
No agpannuray laeng ti kaso iti maikadua a parapo ti Article 172 ket natayen ti ipagarup nga ama. Iti Ara v. Pizarro (2017), inawat ti Korte daytoy a panagrason ti Court of Appeals: "If filiation is sought to be proved under the second paragraph of Article 172 of the Family Code, the action must be brought during the lifetime of the alleged parent." Nangidatag dagiti nangidarum kadagiti ladawan, testimonia, rekord ti buniag ken rekord ti pannakaiyanak a naladaw a nairehistro, ngem awan kadagitoy ti nangipakita iti aramid, deklarasion wenno omission ti ipagarup a nagannak a mismo. Napaay ti kaso. Iti dayta a kaso, ti ina ti ipagarup a nagannak; ngem "the alleged parent" ti kuna ti pagannurotan, isu nga agaplikar met kadagiti ama.
Nagpannuray ti Korte iti daan a kaso, ti Uyguangco v. Court of Appeals (1989), a ti maysa a lalaki a mangibagbaga iti filiation-na ket nagpannuray iti open and continuous possession of status. Gapu ta natayen ti ipagarup nga amana, nalapdan ti kasona, ket na-dismiss dayta.
Apay nga adda beddeng ti panawen?
Iti Ara v. Pizarro, inlawlawag ti Korte a ti beddeng ket "acknowledges that there may be other persons whose rights should be protected from spurious claims", kayatna a sawen, adda dagiti sabali a tao a masapul a masalakniban dagiti karbenganda manipud kadagiti ulbod a kaso. Pakairamanan dagitoy dagiti sabali nga annak, legitimate ken illegitimate, a ti kasasaadda ket suportaran ti napigsa ken nalawag nga ebidensia.
Kasano no naidarum ti kaso sakbay ti ipapatay?
Agtultuloy dayta. Kuna ti Article 173: "The action already commenced by the child shall survive notwithstanding the death of either or both of the parties."
Adda kadi naisangsangayan a pagannurotan para kadagiti daan a kaso?
Wen, para iti dadduma nga annak a naiyanak sakbay nga immepekto ti Family Code idi 1988. Iti Bernabe v. Alejo (2002), kinuna ti Korte a ti karbengan a mangdawat iti panangbigbig iti sidong ti Civil Code, para kadagiti illegitimate nga annak a menor de edad pay idi immepekto ti Family Code, ket "cannot be impaired or taken away", kayatna a sawen, saan a mabalin a kissayan wenno ikkaten. Addaan dagita nga annak iti agingga iti uppat a tawen manipud iti panagdemtengda iti majority tapno agidarum iti kaso para iti panangbigbig (recognition).
Apay a napateg ti pammaneknek ti filiation?
Ti filiation ti pagbatayan dagiti karbengan ti ubing: ti panagusar iti apelyido ti ama kadagiti kaso nga ipalubos ti linteg, ti panangawat iti suporta, ken ti panagtawid. Iti sidong ti Article 176, ti legitime ti illegitimate nga ubing ket kagudua ti legitime ti legitimate nga ubing. Kitaem ti Tawid ti illegitimate nga ubing ken ti Kasano a paneknekan ti paternity.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti pagannurotan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Jomar. Saan a pinirmaan ti ama ni Jomar ti birth certificate-na, ngem nangsurat ken pinirmaanna ti surat a mangawag kenkuana iti "my son". Kalpasan ti ipapatay ti ama, mabalin pay laeng nga agpannuray ni Jomar iti dayta a sinuratan ti ima a surat, a mairaman iti umuna a parapo ti Article 172.
Lea. Dagiti laeng ladawan a kadua ti ipagarup nga amana ken dagiti kaarruba a mangibaga a tinrato ti lalaki isuna kas anakna a babai ti adda ken ni Lea. Natayen ti lalaki, ket saan pulos a nangidarum ni Lea bayat a sibibiag pay isuna. Iti sidong ti Article 175 ken ti Ara v. Pizarro, saanen a mabalin nga idarum ti kaso a maibatay laeng iti daytoy nga ebidensia.
Dan. Nangidarum ni Dan iti kaso tapno paneknekanna ti filiation-na bayat a sibibiag pay ti amana. Natay ti amana bayat ti kaso. Iti sidong ti Article 173, agtultuloy ti kaso.
Kaano a kasapulam ti abogado?
Makisaritaka iti abogado a nasapsapa no masapul a paneknekam ti filiation, nangnangruna no lakayen wenno masakit ti ipagarup nga ama, gapu ta adda dagiti kaso a masapul a maidarum bayat ti biagna. Mabalin a kitaen ti abogado no ania a kita ti ebidensia ti adda kenka ken no mabalin pay ti kaso, kas pagarigan iti riri maipapan iti tawid (estate).
No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Kadawyan a saludsod
Mabalin pay kadi nga ipaneknek ti illegitimate nga ubing ti filiation-na kalpasan ti ipapatay ti ama?
Depende iti ebidensia. No ti pammaneknek ket rekord ti pannakaiyanak, final judgment, wenno pirmado nga admission ti ama iti public document wenno private handwritten instrument, mabalin pay laeng nga idarum ti kaso. No sabali laeng nga ebidensia ti adda, kuna ti Article 175 a mabalin laeng nga idarum ti kaso bayat a sibibiag pay ti ama.
Ania ti maibilang a naisurat nga admission ti ama?
Ibaga ti Article 172 ti admission ti filiation iti public document wenno private handwritten instrument a pinirmaan ti nagannak. Iti Aguilar v. Siasat (2015), ti SSS form ti ama a nakanaganan ti ubing ket naibilang a kasta nga admission.
Kasano no dagiti ladawan ken saksi laeng ti pammaneknek?
No kasta, agpannuray ti kaso iti maikadua a parapo ti Article 172, ket iti sidong ti Article 175 masapul nga idarum dayta bayat a sibibiag pay ti ipagarup a nagannak. Iti Ara v. Pizarro (2017), saan nga umanay dagiti ladawan, testimonia ken rekord ti buniag kalpasan ti ipapatay ti ipagarup a nagannak.
Apay nga adda daytoy a beddeng ti linteg?
Iti Ara v. Pizarro (2017), kinuna ti Supreme Court a salaknibanna dagiti sabali a tao manipud kadagiti ulbod a kaso, a pakairamanan dagiti sabali nga annak a ti kasasaadda ket suportaran ti napigsa ken nalawag nga ebidensia.
Kasano kabayag ti panawen ti ubing no adda pirmado a rekord?
Iyaplikar ti Article 175 ti panawen iti Article 173: mabalin nga idarum ti ubing ti kaso bayat ti biagna. No matay ti ubing bayat a menor de edad pay wenno bayat a nauyong, addaan dagiti tawidna iti lima a tawen.
Kasano no nakaidarumen ti ubing sakbay a natay ti ama?
Kuna ti Article 173 nga agtultuloy ti kaso a nairugin ti ubing uray no matay ti maysa wenno dua kadagiti partido.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?