Acharon v. People (2021): Panangilibak iti Suporta ken RA 9262

Nagkasar ni Christian ken ti asawana (maawagan iti AAA iti desision, tapno maprotektaran ti kinasiasinona) idi 2011. Innem nga aldaw kalpasanna, pimmanaw ni Christian tapno agtrabaho idiay Brunei. Nangbulod ti agassawa iti kuarta iti ninangda iti buniag tapno mabayadan ti placement fee-na, ket naitulag nga agipatulod isuna iti kuarta kada bulan tapno mabayadan dayta. Saan a regular ti panangipatulodna iti kuarta, ket paset laeng ti utang ti binayadanna.

Nagtestigo ti asawa a babai a naibabain isuna iti sango ti nagpabulod ken naammuanna nga adda relasion ti asawana iti sabali a babai iti abroad. Nangted daytoy kenkuana iti nauneg a saem ken depression. Napukawna ti pannakikontakna kenkuana idi 2012.

Kinuna ti asawa a lalaki a nangipatulod isuna iti kuarta agingga a nauram ti inabanganna a pagnanaedan idiay Brunei ken nadunor isuna iti aksidente ti lugan, a nakagastuanna. Kinunana nga ad-adu a paset ti utang ti nabayadanen.

Na-charge-an isuna iti panangsalungasing iti Section 5(i) ti RA 9262 gapu iti panangted iti asawana iti mental or emotional anguish babaen ti "denying financial support" (panangilibak iti financial support). Kinondenar isuna ti Regional Trial Court idiay Valenzuela City, ket inanamongan ti Court of Appeals. Nag-apela isuna iti Supreme Court.

Ti saludsod ket no nakabasol kadi ti asawa a lalaki iti panangted iti mental or emotional anguish babaen ti Section 5(i) idi saan a nakaited iti financial support iti asawana. Kinita met ti Korte no mabalin ketdi a makondenar isuna babaen ti Section 5(e), a maipapan iti panangikkat iti financial support iti babai.

Inaprobaran ti Supreme Court ti apela, binaliktadna ti Court of Appeals ket inwayawayana ti asawa a lalaki.

• Ti laeng charge ti maibilang. Ti information ket nangakusar kenkuana laeng iti panangilibak iti financial support. Kinuna ti Korte a biddut ti panagpannuray ti trial court iti ebidensia ti affair, ta saan a naipaset dayta iti charge.
• Saan a pada ti panangilibak ken ti saan a pannakaited. Kas kuna ti Korte, "Mere failure or an inability to provide financial support is not punishable by R.A. 9262". Ti balikas a "denial" iti Section 5(i) ket kayatna a sawen ti tinarigagay nga aramid. Masapul a paneknekan ti prosecution a tinarigagay wenno ammo ti akusado a saanna nga ited ti suporta a nasken nga ited iti babai babaen ti linteg, tapno mangted kenkuana iti saem ti isip wenno rikna. Saan nga umanay ti panagsagaba laeng ti babai.
• Krimen a masapul ti intension. Linawlawagan ti Korte a dagiti aramid a dusaen ti Sections 5(i) ken 5(e) ket mala in se (dakes iti bukodna). Kayat a sawen dayta a masapul a mapaneknekan ti criminal intent, uray no special law ti RA 9262.
• Masapul iti Section 5(e) ti gagem a mangkontrol. Ti panangikkat iti suporta iti babai ket krimen babaen ti Section 5(e) laeng no naaramid tapno kontrolen wenno lapdan ti panagkuti wenno aramid ti babai wenno dagiti annakna. No awan dayta nga elemento, ti saan a panangted iti suporta ket mangted laeng iti civil liability.
• Saanen a masurot dagiti immun-una a kaso. Saanen a sinurot ti Korte ti Melgar v. People ken Reyes v. People iti paset nga impalubosda a ti na-charge-an babaen ti Section 5(i) ket makondenar babaen ti Section 5(e) babaen ti variance doctrine. Nagduma nga aramid ti dusaen ti dua a section.
• Naiyaplikar kadagiti pasamak. Impakita ti ebidensia a pinadas ti asawa a lalaki ti mangted iti suporta, ken nangted iti maysa a tiempo, ket nagsardeng laeng kalpasan ti uram ken ti aksidente. Nabayadanen ti adu a paset ti utang, nga utang ti agassawa. Awan ti pammaneknek a tinarigagayna nga ilibak ti suporta tapno saktanna ti asawana, wenno tapno kontrolenna isuna. Isu a saan isuna a nakabasol babaen ti uray ania kadagiti dua a section.

Kinuna met ti Korte a ti obligasion iti suporta ket pagtitinnulongan ti agassawa babaen ti Family Code, ken ti suporta ket agpannuray iti kabaelan ti mangted ken iti kasapulan ti umaw-awat. No krimen ti saan a kabaelan ti agbayad, adu a tao, kaaduan kadagiti ama, ti maibalud gapu laeng ta napanglawda.

Ti panangilibak iti financial support ket krimen babaen ti RA 9262 laeng no tinarigagay ken naaramid para iti espesipiko a gagem: babaen ti Section 5(i), tapno mangted iti babai wenno iti anakna iti saem ti isip wenno rikna; babaen ti Section 5(e), tapno kontrolen wenno lapdan ti panagkuti wenno aramidda. Ti saan laeng a pannakaited wenno saan a kabaelan ti mangted iti suporta ket saan a krimen, ket ti remedio ket civil action for support.

Binaliwan ti Acharon no kasano a maipila ken mapaneknekan dagiti VAWC case maipapan iti suporta. Masapul nga ipakita ti reklamo ken ti ebidensia ti ad-adu ngem ti saan a nabayadan a suporta. Masapul nga ipakitada a ti suporta ket nasken nga ited babaen ti linteg, a gagaraen a saan nga inted, ken no apay a saan nga inted.

Pagarigan (inaramid a nagan): Napukaw ni Ramon ti trabahona iti abroad ket saan a makaipatulod iti kuarta iti pamiliana iti sumagmamano a bulan. Dayta laeng ket saan a krimen babaen ti Section 5(i). Iti sabali a bangir, nangato ti sueldo ni Mark ngem pinasardengna ti amin a suporta tapno dusaenna ti asawana gapu iti panangpanaw kenkuana, ket imbagana kenkuana a kayatna nga agsagaba isuna. Dayta ket mabalin a krimen babaen ti Section 5(i), no mapaneknekan ti prosecution beyond reasonable doubt.

Saan nga ikkaten ti desision ti obligasion iti suporta. Ti ina wenno anak nga awan ti maaw-awatna a suporta ket mabalin latta a dumawat iti dayta iti korte babaen ti civil case. Kitaen ti mano ti child support iti Pilipinas ken ti pagalagadan ti Family Code a ti suporta ket agpannuray iti kabaelan ti mangted ken kasapulan ti umaw-awat.

Agbatay ti Acharon iti Garcia v. Drilon, a nangtaginayon iti RA 9262. No kasano ti panagipila iti VAWC complaint, kitaen ti kasano ti agidarum iti VAWC case. No pudno a kasasaad ti adda kenka, kitaen ti libre a tulong legal.