Briones v. Miguel (2004): Custody ti Illegitimate Child

Saan pulos a nagkasar da Joey Briones ken Loreta Miguel. Nayanak ti anakda a lalaki idiay Japan idi 1996. Kalpasanna, nakiasawa ni Loreta iti maysa a Hapon ket nagnaed idiay Japan.

Kinuna ni Joey nga inyegna ti ubing iti Pilipinas idi 1998 tapno taripatuenna ken pagadalenna, babaen ti tulong dagiti bukodna a nagannak. Idi 2001, da Maricel ken Francisca Miguel, dua kadagiti respondent, innalada ti ubing iti balay ni Joey idiay Caloocan City iti ammo ni Joey ket apagbiit laeng a panagpasiar ket saanda nga insubli. Sabali ti kinuna ni Loreta: kinunana nga isuna met laeng ti nangiyeg iti ubing iti Pilipinas ket kalpasanna innalana ti ubing ken ni Joey nga addaan iti pammalubosna.

Nangidatag ni Joey iti petition para iti habeas corpus iti Court of Appeals tapno maala ti custody ti anakna. Kiniddaw ni Loreta a kenkuana a maited ti custody, ket inadawna ti Article 213 ti Family Code. Inted ti Court of Appeals ti custody ken ni Loreta agingga nga agtawen ti ubing iti sangapulo, ket kalpasanna mabalinna a pilien no siasino a nagannak ti pagnaedanna babaen ti Section 6 ti Rule 99 ti Rules of Court. Naibilin ken ni Joey a tumulong iti support ti anak ken naikkan iti visitation rights saan a kumurang ngem maminsan iti maysa a lawas. Mabalinna nga iruar ti anak no adda nakasurat a pammalubos ti ina. Nag-apela ni Joey iti Supreme Court.

Binigbig ni Joey nga adda iti ina ti umuna a karbengan iti custody. Kiniddawna ti custody no adda ti ina iti ballasiw-taaw. Ti saludsod ket no mabalin a saan a maited ti custody iti ama ti illegitimate child, kas biological father, no adda iti sabali a lugar ti ina.

Saan nga inaprobaran ti Supreme Court ti petition ni Joey ket inanamonganna ti Court of Appeals, nga addaan iti maysa a panagbaliw: inikkatna ti paset a mangpalubos iti anak a mangpili iti nagannak no agtawen iti sangapulo.

Ti ina ti addaan iti sole parental authority. Nayanak ti ubing iti ruar ti valid a kasar, isu nga illegitimate isuna. Ti Article 176 ti Family Code ket mangikabil kadagiti illegitimate children iti sidong ti parental authority ti inada. Innayon ti Korte: "This is the rule regardless of whether the father admits paternity." Binigbig ti dua a nagannak ti ubing kas anakda, ngem ken ni Loreta latta ti parental authority.

Ti recognition ket mangted iti support, saan a custody. Babaen ti panangadaw iti immun-una a kaso, kinuna ti Korte a ti recognition ti ama iti illegitimate child ket "could be a ground for ordering the latter to give support to, but not custody of, the child." Gapu ta ited ti linteg iti ina ti sole parental authority, "only if she defaults can the father assume custody and authority over the minor." Mabalin met nga ampunen ti ama ti bukodna nga illegitimate child.

Dagiti laeng nakaro a rason ti mangikkat iti custody iti ina. Babaen ti Article 213, awan ti ubing a kurang pay iti pito ti tawenna ti mabalin a maisina iti ina malaksid no makasarak ti korte iti nakaro a rason. Kinuna ti Korte a dagiti laeng kanakaroan a rason, kas iti saan a pannakaitutop ti ina, ti mangpatalged iti panangala iti custody kenkuana. Inawat dagiti napalabas a kaso ti panangbaybay-a wenno panangtallikud, awan trabaho, immorality, kanayon a panagbartek, panagusar iti droga, panangdangran iti anak, panagmauyong ken panagsakit iti makaakar a sakit. Babaen ti pagimbagan ti ubing kas kangrunaan a pagibasaran, nasarakan ti Korte nga awan ti nangipakita a saan a maitutop ni Loreta. Iti dayta a tiempo, kaduan ti ubing ti inana idiay Japan, a pagad-adalanna.

Adda latta visitation rights ti ama. Tinaginayon ti Korte ti karbengan ni Joey a mangsarungkar iti anakna. Kinunana a uray no nagsina dagiti nagannak, saan nga ipalubos ti linteg ken dagiti korte a madangran ti singgalutda iti anakda, "absent any real, grave or imminent threat to the well-being of the child."

Awan ti panagpili iti nagannak iti sangapulo a tawen. Ti Section 6 ti Rule 99 ti Rules of Court, a mangpalubos iti ubing a nasurok a sangapulo ti tawenna a mangpili iti nagannak, ket para kadagiti nagannak a nagkasar ngem nagsina. Saan pulos a nagkasar da Joey ken Loreta, isu a naikkat dayta a paset ti desision ti Court of Appeals. Nagtalinaed ti obligasion ni Joey a mangsuporta iti anak.

Ti illegitimate child ket adda iti sole parental authority ti ina, nga addaan iti karbengan iti custody malaksid no maipakita dagiti nakaro a rason kas iti saan a pannakaitutop; ti recognition ti ama iti anak ket mabalin a pagibasaran ti bilin ti support ngem saan a custody, ken mabalin a maikkan ti ama iti visitation rights.

Ti Briones ket maysa kadagiti kangrunaan a kaso maipapan iti no siasino ti addaan iti custody ti illegitimate child. Sungbatanna ti kadawyan a kasasaad: saan a nagkasar dagiti nagannak, ket kayat ti ama ti anak gapu ta pinirmaanna ti birth certificate, mangted iti support wenno nangtaripato iti anak. Babaen ti Briones, awan kadagitoy ti mangted kenkuana iti custody bayat a maitutop ti ina. Mabalinna latta nga ikiddaw iti korte ti panangsarungkar.

Idi 2004, binaliwan ti Republic Act No. 9255 ti Article 176 tapno mabalin nga usaren dagiti illegitimate children ti apelyido ti ama iti sumagmamano a kaso. Nagtalinaed iti nabaliwan nga artikulo dagiti sao a mangikabil kadakuada "under the parental authority of their mother". Ti Grande v. Antonio (2014) ket nangsalaysay met iti apelyido ken custody dagiti illegitimate children, ken ti Masbate v. Relucio (2018) ket nangsalaysay iti Briones idi inyaplikarna ti tender-age rule iti illegitimate child. Para iti pagalagadan maipapan kadagiti ubbing, kitaen ti custody ti ubing a kurang pay iti pito ti tawenna, ti tender-age presumption ken parental authority.

Inaramid a pagarigan: Saan a nagkasar da Joel ken Mae, ket lima ti tawen ti anakda a babai. Pinirmaan ni Joel ti birth certificate-na ken isu ti agbayad iti eskuelaanna. Agtrabaho ni Mae idiay Dubai ket ibatina ti ubing kadagiti bukodna a nagannak iti sumagmamano a bulan iti tunggal tawen. Babaen ti Briones, ni Mae latta ti addaan iti sole parental authority. Masapul nga agited ni Joel iti support ken mabalinna nga ikiddaw iti korte ti panangsarungkar, ngem saanna a maala ti ubing malaksid no maipakita a saan a maitutop ni Mae.

Basaen ti sibubukel a desision iti Supreme Court E-Library (adda ti link kadagiti source iti baba). Para iti riri maipapan iti custody ti pudno nga ubing, kitaen ti sadino ti pakasarakan iti tulong legal.