Article 155 sang Family Code: San-o mahimo kuhaon ang family home
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 155?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
The family home shall be exempt from execution, forced sale or attachment except:
(1) For nonpayment of taxes;
(2) For debts incurred prior to the constitution of the family home;
(3) For debts secured by mortgages on the premises before or after such constitution; and
(4) For debts due to laborers, mechanics, architects, builders, materialmen and others who have rendered service or furnished material for the construction of the building.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ginaprotektahan sang Article 155 sang Family Code ang family home batok sa mga creditor. Kasagaran, indi ini makuha paagi sa execution, forced sale ukon attachment. May apat ka eksepsyon: buhis nga wala nabayaran, utang nga ginhimo antes natukod ang balay, utang nga may mortgage sa balay, kag utang sa mga nagtukod sini ukon naghatag sang materyales.
Ang "execution" amo ang proseso sa korte para ipatuman ang judgment, halimbawa paagi sa pagbaligya sang propiedad sang may utang. Ang "attachment" amo ang order sang korte nga nagahawid sang propiedad bilang garantiya samtang nagadalagan ang kaso. Ang "forced sale" amo ang baligya nga ginmando batok sa gusto sang tag-iya.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Vic kag Wena: personal loan
Nagaistar si Vic kag Wena sa ila kaugalingon nga balay, family home halin sang nag-istar sila didto. Pagligad sang pila ka tuig, nagkuha si Vic sang personal loan kag wala nagbayad. Nagdaog ang nagpahulam sa kaso sa korte. Kasagaran, indi mapabaligya sang nagpahulam ang family home, luwas kon mapamatud-an ang mga kondisyon sang Article 160.
Vic kag Wena: mortgage sa bangko
Ang amo man nga balay naka-mortgage sa bangko para sa housing loan. Kon indi sila makabayad, mahimo mag-foreclose ang bangko, kay eksepsyon sa Article 155(3) ang utang nga may mortgage sa propiedad.
Joel: ang kontratista
Wala ginbayaran ni Joel ang kontratista nga nagtukod sang iya family home. Sakop sang Article 155(4) ang claim sang kontratista, gani indi maprotektahan sang exemption ang balay batok sini.
Ini mga himo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagadalagan ang rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Ang family home nga ibaligya, idonate ukon i-mortgage sang mga tag-iya nagakinahanglan sang written consent sang tawo nga nagtukod sini, sang iya asawa ukon bana, kag sang kalabanan sang mga beneficiary nga nasa husto na nga edad (Article 158).
- Ano ang family home kag sin-o ang may benepisyo sini: Article 152.
- Parte sa mga utang sa kabilugan, tan-awa ang pila ka tuig para singilon ang utang? kag mahimo ka bala mapriso tungod sa wala nabayaran nga utang?, kag ang tema nga utang kag paniningil.
- Para sa giya nga pamangkot kag sabat, tan-awa ang mahimo bala kuhaon sang mga creditor ang family home?
Ano ang ginasiling sang Article 155?
The family home shall be exempt from execution, forced sale or attachment except: (1) For nonpayment of taxes; (2) For debts incurred prior to the constitution of the family home; (3) For debts secured by mortgages on the premises before or after such constitution; and (4) For debts due to laborers, mechanics, architects, builders, materialmen and others who have rendered service or furnished material for the construction of the building.
Ano nga mga utang ang makaabot gihapon sa family home?
- Buhis. Buhis nga wala nabayaran.
- Nauna nga utang. Utang nga ginhimo antes natukod ang family home. Natukod ang family home kon nagsugod na mag-istar didto ang pamilya (ginapaathag ini sang Article 152).
- Mortgage. Utang nga may mortgage sa balay kag lote, bisan ang mortgage nauna ukon nagsunod sa pagkatukod sang balay.
- Mga nagtukod kag supplier. Utang sa mga mamumugon, mekaniko, arkitekto, builder, materialmen kag iban nga nagtrabaho ukon naghatag sang materyales para sa balay.
Ang bisan sin-o nga iban nga creditor, halimbawa ang nagpahulam sang unsecured personal loan nga ginkuha pagkatapos nag-istar ang pamilya, kasagaran indi makapabaligya sang balay, luwas suno sa Article 160 sa idalom.
May limit bala sa bili?
Huo. Siling sang Article 153, ang exemption "to the extent of the value allowed by law". Ginatakda sang Article 157 nga ang matuod nga bili sang family home, sang tion nga natukod ini, indi maglampas sa three hundred thousand pesos (₱300,000) sa urban areas kag two hundred thousand pesos (₱200,000) sa rural areas, "or such amounts as may hereafter be fixed by law". Kon magbag-o ang bili sang kwarta, ang bili nga pinakamaayo para sa family home ang ginagamit.
Sa Eulogio v. Bell (2015), amo ini ang pagsumaryo sang Supreme Court: ang exemption limitado sa ₱300,000 sa urban areas kag ₱200,000 sa rural areas, luwas kon i-adjust sang layi ang sina nga maximum, kag kon indi na tupong ang sina nga kantidad sa bili sang peso, ang bili nga pinakamaayo para sa family home ang basehan.
Paano kon mas mahal ang balay sangsa limit?
May isa ka dalan ang Article 160 para sa mga creditor nga wala sa lista sang Article 155. Ang creditor nga may judgment kag may makatarunganon nga rason nga mas mahal ang family home sangsa maximum sang Article 157 mahimo mangayo sa korte nga naghatag sang judgment nga mag-order sang execution sale. Ginamando ini sang korte kon ang matuod nga bili maglampas sa maximum nga ginatugot sang tion nga natukod ini. Sa baligya, wala sang bid nga mas nubo sa bili nga ginatugot para sa family home ang ginakabig. Ang kwarta nga makuha una nga ginahatag sa sina nga kantidad, dayon sa utang sa judgment kag mga gastos, kag ang sobra sa may utang.
Sa Eulogio v. Bell (2015), siling sang Korte nga dapat pamatud-an sang creditor nga nagtaas ang matuod nga bili, nga ang pagtaas naghalin sa boluntaryo nga improvements (pagpaayo ukon dugang nga patindog) sang mga nagtukod sang balay, sang mga tag-iya ukon beneficiary sini, kag nga ang nagtaas nga bili naglampas sa maximum sang Article 157. Wala ini napamatud-an sang mga creditor sa sina nga kaso, gani indi mabaligya ang balay sa execution.
Importante bala ang petsa sang utang?
Huo. Sa Ramos v. Pangilinan (2010), siling sang Korte nga ang mga utang nga ginapabayad sa family home dapat ginhimo pagkatapos nag-epekto ang Family Code. Para sa utang nga ginhimo antes, dapat ipakita nga natukod ang balay sa korte ukon sa gwa sang korte suno sa Civil Code. Siling man sang Korte nga ang claim sang exemption dapat ibangon kag pamatud-an.
Masami nga pamangkot
Mahimo bala kuhaon sang creditor ang akon family home?
Kasagaran, indi. Siling sang Article 155 sang Family Code, exempt ang family home sa execution, forced sale ukon attachment. Ang mga eksepsyon amo ang buhis, utang nga ginhimo antes natukod ang balay, utang nga may mortgage sa balay, kag utang sa mga nagtukod ukon naghatag sang materyales para sini.
Mahimo bala i-foreclose sang bangko ang family home nga naka-mortgage?
Huo. Eksepsyon sa Article 155(3) ang utang nga may mortgage sa propiedad, bisan ang mortgage ginhimo antes ukon pagkatapos natukod ang family home.
Wala bala sang limit ang exemption?
May limit. Siling sang Article 153, ang exemption tubtob lang sa bili nga ginatugot sang layi. Ang Article 157 ang nagtakda sang limit sang tion nga natukod ini: three hundred thousand pesos sa urban areas kag two hundred thousand pesos sa rural areas, ukon kantidad nga itakda sang layi sa ulihi.
Ano ang mahimo sang creditor kon mas mahal ang balay sangsa limit?
Suno sa Article 160, ang creditor nga may judgment, kag ang iya claim wala sa mga eksepsyon sang Article 155, mahimo mangayo sa korte sang execution sale kon ang matuod nga bili maglampas sa limit. Sa baligya, wala sang bid nga mas nubo sa bili nga ginatugot para sa family home ang ginakabig, kag ang kwarta nga makuha una nga ginahatag sa sina nga kantidad, dayon sa judgment kag mga gastos.
Dapat ko bala pamatud-an nga family home ang akon balay?
Huo. Sa Ramos v. Pangilinan (2010), siling sang Supreme Court nga ang claim sang exemption dapat ibangon kag pamatud-an.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?