Article 155 ti Family Code: Kaano a mabalin nga alaen ti family home
Status: Adda pay bilegna
Ania ti kuna ti Article 155?
Ti opisial a testo ti linteg ket iti English.
The family home shall be exempt from execution, forced sale or attachment except:
(1) For nonpayment of taxes;
(2) For debts incurred prior to the constitution of the family home;
(3) For debts secured by mortgages on the premises before or after such constitution; and
(4) For debts due to laborers, mechanics, architects, builders, materialmen and others who have rendered service or furnished material for the construction of the building.
Ania ti kayatna a sawen iti nalaka a sasao?
Salakniban ti Article 155 ti Family Code ti family home manipud kadagiti nagpautang. Kas pagalagadan, saan a mabalin nga alaen daytoy babaen ti execution, forced sale wenno attachment. Adda uppat a laksid: buis a saan a nabayadan, utang sakbay a naipasdek ti balay, utang a naisangal iti mortgage iti balay, ken utang kadagiti nangipatakder wenno nangted kadagiti materialesna.
Ti "execution" ket ti proseso iti korte a mangipatungpal iti judgment, kas iti panaglako iti sanikua ti nakautang. Ti "attachment" ket bilin ti korte a mangtengngel iti sanikua kas garantia bayat nga agtultuloy ti kaso. Ti "forced sale" ket panaglako a naibilin uray saan a kayat ti makinkukua.
Kasano nga agandar daytoy iti pudno a biag?
Da Vic ken Wena: personal a loan
Agnaed da Vic ken Wena iti bukodda a balay, maysa a family home manipud idi nagnaedda sadiay. Kalpasan ti adu a tawen, nangala ni Vic iti personal a loan ket saanna a binayadan. Nangabak ti nagpautang iti kaso iti korte. Kas pagalagadan, saan a mabalin a palakuen ti nagpautang ti family home, malaksid no mapaneknekan dagiti kondision ti Article 160.
Da Vic ken Wena: mortgage iti bangko
Ti isu met laeng a balay ket naka-mortgage iti bangko kas garantia ti housing loan. No saanda a makabayad, mabalin nga i-foreclose ti bangko, gapu ta ilaksid ti Article 155(3) dagiti utang a naisangal iti mortgage iti balay ken lote.
Ni Joel: ti contractor
Saan a binayadan ni Joel ti contractor a nangipatakder iti family home-na. Ti singir ti contractor ket sakupen ti Article 155(4), isu a saan a salakniban ti exemption ti balay manipud iti daytoy.
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar ti pagalagadan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Ania ti kayatna a sawen iti praktika?
- Tapno mailako, maidonar wenno ma-mortgage dagiti makinkukua ti family home, masapul ti nakasurat a pammalubos ti tao a nangipasdek iti daytoy, ti asawa dayta a tao, ken ti kaaduan dagiti beneficiary nga adda iti umiso a tawen (Article 158).
- No ania ti family home ken siasino ti makagun-od iti daytoy: Article 152.
- Maipapan kadagiti utang iti kadawyan, kitaen ti mano a tawen tapno masingir ti utang? ken mabalin kadi a maibalud gapu iti saan a nabayadan nga utang?, ken ti tema a utang ken panagsingir.
- Para iti giya a saludsod ken sungbat, kitaen ti mabalin kadi nga alaen dagiti nagpautang ti family home?
Ania ti kuna ti Article 155?
The family home shall be exempt from execution, forced sale or attachment except: (1) For nonpayment of taxes; (2) For debts incurred prior to the constitution of the family home; (3) For debts secured by mortgages on the premises before or after such constitution; and (4) For debts due to laborers, mechanics, architects, builders, materialmen and others who have rendered service or furnished material for the construction of the building.
Ania nga utang ti mabalin latta a mangala iti family home?
- Buis. Saan a panagbayad iti buis.
- Daan nga utang. Dagiti utang sakbay a naipasdek ti family home. Maipasdek ti family home no rugian ti pamilia ti agnaed sadiay (ilawlawag daytoy ti Article 152).
- Mortgage. Dagiti utang a naisangal iti mortgage iti balay ken lote, immun-una man ti mortgage wenno kalpasan a naipasdek ti balay.
- Nangipatakder ken supplier. Dagiti utang kadagiti trabahador, mekaniko, arkitekto, nangipatakder, nangted iti materiales ken dadduma pay a nagtrabaho wenno nangted iti materiales para iti pasdek.
Aniaman a sabali a nagpautang, kas iti nagpautang iti personal a loan nga awan garantiana a naala kalpasan a nagnaed ti pamilia, ket kadawyan a saan a makapalako iti balay, malaksid babaen ti Article 160 iti baba.
Adda kadi limit ti gatad?
Wen. Kuna ti Article 153 nga agaplikar ti exemption "to the extent of the value allowed by law". Ikeddeng ti Article 157 a ti pudno a gatad ti family home, iti panawen a naipasdek, ket saan a lumabes iti tallo gasut a ribu a piso (₱300,000) kadagiti urban area ken dua gasut a ribu a piso (₱200,000) kadagiti rural area, "or such amounts as may hereafter be fixed by law". No agbaliw ti gatad ti kuarta, ti gatad a kasayaatan para iti family home ti usaren.
Iti Eulogio v. Bell (2015), kastoy ti panangkabuklan ti Supreme Court: limitado ti exemption iti ₱300,000 kadagiti urban area ken ₱200,000 kadagiti rural area, malaksid no baliwan ti linteg dagita a kangatoan a gatad, ket no saanen nga agpada dagita a gatad iti pateg ti piso, ti gatad a kasayaatan para iti family home ti basar.
Kasano no nangatngato ti gatad ti balay ngem ti limit?
Mangted ti Article 160 iti maysa a dalan para kadagiti nagpautang nga awan iti listaan ti Article 155. Ti nagpautang nga addaan judgment ken umiso a rason a mamati a ti family home ket nangatngato ti gatadna ngem ti kangatoan iti Article 157 ket mabalin nga agdawat iti korte a nangted iti judgment nga ibilinna ti execution sale. Ibilin daytoy ti korte no ti pudno a gatad ket lumabes iti kangatoan a naipalubos iti panawen a naipasdek. Iti panaglako, awan ti tawar a nababbaba ngem ti gatad a naipalubos para iti family home ti ibilang. Ti magun-od ket umuna a mapan iti dayta a gatad, sa iti utang iti judgment ken kadagiti gastos, ket ti aniaman a sobra ket mapan iti nakautang.
Iti Eulogio v. Bell (2015), kinuna ti Korte a masapul a paneknekan ti nagpautang a timmangkay ti pudno a gatad, a ti panagtangkay ket naggapu kadagiti boluntario a pannakapasayaat nga inaramid dagiti tattao a nangipasdek iti balay, dagiti makinkukua wenno beneficiary, ken a ti nangatngato a gatad ket limmabes iti kangatoan ti Article 157. Saan a napaneknekan daytoy dagiti nagpautang iti dayta a kaso, isu a saan a mabalin nga ilako ti balay babaen ti execution.
Napateg kadi ti petsa ti utang?
Wen. Iti Ramos v. Pangilinan (2010), kinuna ti Korte a dagiti utang a mabalin a pagsungbatan ti family home ket masapul a naaramid kalpasan a nagbalin nga epektibo ti Family Code. Para kadagiti utang a naaramid sakbayna, masapul a maipakita a naipasdek ti balay babaen ti korte (judicially) wenno iti ruar ti korte (extrajudicially) babaen ti Civil Code. Kinuna met ti Korte a ti panagkuna iti exemption ket masapul nga ibangon ken paneknekan.
Kadawyan a saludsod
Mabalin kadi nga alaen ti nagpautang ti family home-ko?
Kas pagalagadan, saan. Kuna ti Article 155 ti Family Code nga exempt ti family home iti execution, forced sale wenno attachment. Dagiti laksid ket ti buis, dagiti utang sakbay a naipasdek ti balay, dagiti utang a naisangal iti mortgage iti daytoy, ken dagiti utang kadagiti nangipatakder wenno nangted iti materiales para iti daytoy.
Mabalin kadi nga i-foreclose ti bangko ti family home a naka-mortgage?
Wen. Ilaksid ti Article 155(3) dagiti utang a naisangal iti mortgage iti balay ken lote, naaramid man ti mortgage sakbay wenno kalpasan a naipasdek ti family home.
Awan kadi patinggana ti exemption?
Adda. Kuna ti Article 153 nga agaplikar ti exemption agingga iti gatad nga ipalubos ti linteg. Ikeddeng ti Article 157 dagiti limit iti panawen a naipasdek: tallo gasut a ribu a piso kadagiti urban area ken dua gasut a ribu a piso kadagiti rural area, wenno dagiti gatad nga ikeddeng ti linteg iti masakbayan.
Ania ti mabalin nga aramiden ti nagpautang no nangatngato ti gatad ti balay ngem ti limit?
Babaen ti Article 160, ti nagpautang nga addaan judgment (desision ti korte), a ti singirna ket saan a maysa kadagiti laksid ti Article 155, ket mabalin nga agdawat iti korte iti execution sale no ti pudno a gatad ket lumabes iti limit. Iti panaglako, awan ti tawar a nababbaba ngem ti gatad a naipalubos para iti family home ti ibilang, ket ti magun-od ket umuna a mapan iti dayta a gatad, sa iti judgment ken kadagiti gastos.
Masapul kadi a paneknekak a family home ti balayko?
Wen. Iti Ramos v. Pangilinan (2010), kinuna ti Supreme Court a ti panagkuna iti exemption ket masapul nga ibangon ken paneknekan.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?