Article 1544 sa Civil Code: Double sale
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 1544?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
If the same thing should have been sold to different vendees, the ownership shall be transferred to the person who may have first taken possession thereof in good faith, if it should be movable property.
Should it be immovable property, the ownership shall belong to the person acquiring it who in good faith first recorded it in the Registry of Property.
Should there be no inscription, the ownership shall pertain to the person who in good faith was first in the possession; and, in the absence thereof, to the person who presents the oldest title, provided there is good faith.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Ang Article 1544 sa Civil Code mohukom kung kinsa ang tag-iya sa usa ka butang kung ang samang seller nagbaligya niini sa duha o labaw pa ka buyer. Para sa yuta ug ubang immovables, modaog ang buyer nga una nga nag-record sa baligya sa Registry of Property sa good faith. Kung walay nag-register, modaog ang buyer nga una nga nakakuha sa possession sa good faith; kung wala usab, ang adunay pinakadaan nga titulo, basta good faith gihapon. Gipasiugda sa Supreme Court nga walay bili ang registration kung nahibalo na ang buyer sa mas una nga baligya.
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Gibaligya ni Lito kang Mara, unya kang Ben
Gibaligya ni Lito ang usa ka lote kang Mara, nga wala mag-register sa baligya. Sa ulahi, gibaligya ni Lito ang samang lote kang Ben, nga nahibalo sa baligya kang Mara apan una nga nag-register sa iyang deed. Sumala sa Rosaroso ug Gonzales, ang registration ni Ben sa bad faith isipon nga walay registration, ug si Mara, nga mipalit sa good faith, ang adunay mas lig-on nga katungod.
Wala mahibalo si Ben
Pareho nga mga kamatuoran, apan wala mahibalo si Ben sa unang baligya, ug walay nagpuyo sa lote nga makapabantay unta kaniya. Kung mipalit ug nag-register siya sa good faith, siya ang paboran sa ikaduhang paragraph sa Article 1544.
Ang kabaw
Gibaligya ni Nilo ang iyang kabaw kang Pedro, unya gibaligya kini pag-usab kang Oscar, nga una nga nakadala niini sa balay, nga wala mahibalo sa baligya kang Pedro. Ubos sa unang paragraph, si Oscar, ang una nga nakakuha sa possession sa good faith, ang tag-iya niini.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Kung unsaon paghimo ang deed of sale ug nganong importante ang notarization sa registration: tan-awa ang kinahanglan ba ma-notaryo ang deed of sale?
- Ang bakak nga claim batok sa titulo mahimong matangtang pinaagi sa action to quiet title: tan-awa ang Article 476.
- Kung kinahanglan ba sinulat ang baligya sa yuta gihisgotan sa Article 1403 ug sa binding ba ang verbal agreement?
- Tan-awa usab ang pangutana bahin sa yuta nga gibaligya sa duha ka buyer ug ang topic page bahin sa mga away sa yuta ug property.
- Para sa libre o barato nga tabang legal, tan-awa ang asa makakuha og tabang legal.
Unsa ang giingon sa Article 1544?
If the same thing should have been sold to different vendees, the ownership shall be transferred to the person who may have first taken possession thereof in good faith, if it should be movable property.
Should it be immovable property, the ownership shall belong to the person acquiring it who in good faith first recorded it in the Registry of Property.
Should there be no inscription, the ownership shall pertain to the person who in good faith was first in the possession; and, in the absence thereof, to the person who presents the oldest title, provided there is good faith.
Ang article nagtakda og han-ay sa pagkauna:
| Klase sa property | Kinsa ang tag-iya |
|---|---|
| Movable (sakyanan, appliance, kahayopan) | ang buyer nga una nga nakakuha sa possession sa good faith |
| Immovable (yuta, balay) | 1. ang buyer nga una nga nag-register sa good faith; 2. kung walay registration, ang buyer nga una nga nakakuha sa possession sa good faith; 3. kung wala ang duha, ang buyer nga adunay pinakadaan nga titulo, sa good faith |
Unsa ang buot ipasabot sa "good faith" dinhi?
Sa Rosaroso v. Soria (2013), giingon sa Korte nga duha ang gikinahanglan: pagpalit sa good faith ug registration sa good faith. Kinahanglan kauban sa registration ang good faith. Kung bad faith ang buyer, ang registration isipon nga walay registration. Ang buyer nga nag-register human mahibalo sa mas una nga baligya nag-register sa bad faith ug walay katungod nga makuha niini.
Niana nga kaso, usa ka realty company ang mipalit og mga lote nga adunay mga balay, apan wala mangutana sa mga tawo nga nagpuyo didto bahin sa ilang katungod. Giingon sa Korte nga wala kini makatuman sa pag-amping nga gikinahanglan sa balaod sa mga buyer sa yuta nga anaa sa possession sa mga tawo nga dili ang seller. Gibasura sa Korte ang desisyon sa Court of Appeals ug gibalik ang desisyon sa trial court.
Kanus-a gyud magamit ang Article 1544?
Sa Heirs of Gonzales v. Spouses Basas (2022), giingon sa Korte nga magamit lang ang lagda sa double sale kung:
- ang duha o labaw pa ka baligya mahitungod sa eksaktong samang butang ug balido nga mga baligya;
- nagsumpaki ang interes sa mga buyer; ug
- ang mga buyer mipalit gikan sa mismong samang seller.
Dili magamit ang lagda sa baligya sa samang butang sa lain-laing seller. Sa Gonzales mismo, gibaligya na sa mga seller ang property, busa sa dihang gibaligya nila kini pag-usab, dili na sila tag-iya ug dili balido ang ikaduhang baligya. Gidugang sa Korte nga bisan ubos sa Article 1544 modaog gihapon ang unang buyer, kay ang ikaduhang buyer wala mopalit ug mag-register sa good faith.
Sa Requina v. Erasmo (2022), kung isipon nga balido ang duha ka baligya, nakita sa Korte nga ang ikaduhang mga buyer ang una nga nag-register ug sa good faith, samtang ang unang buyer wala gayud makakuha sa possession sa property.
Krimen ba usab ang pagbaligya sa samang property og kaduha?
Mahimo. Ang Article 316 sa Revised Penal Code nagsilot, lakip sa uban, sa bisan kinsa nga nagpakaaron-ingnon nga tag-iya sa real property ug nagbaligya niini, ug sa bisan kinsa nga nagbaligya sa real property bisan nahibalo nga encumbered kini. Kung krimen ba ang usa ka piho nga double sale, depende sa mga kamatuoran ug hukman kini sa criminal case.
Kanunay nga pangutana
Kinsa ang tag-iya sa yuta nga gibaligya sa duha ka lahi nga buyer?
Ubos sa Article 1544, ang buyer nga una nga nag-record sa baligya sa Registry of Property sa good faith. Kung walay usa nga nag-register, ang una nga nakakuha sa possession sa good faith; kung wala usab, ang adunay pinakadaan nga titulo, basta adunay good faith.
Kanunay ba nga modaog ang buyer nga una nga nag-register?
Dili. Sa Rosaroso v. Soria (2013), giingon sa Supreme Court nga gikinahanglan sa balaod ang pagpalit sa good faith ug ang registration sa good faith. Ang buyer nga nag-register human mahibalo sa mas una nga baligya nag-register sa bad faith, ug walay katungod nga mahatag niini.
Unsa ang good faith para sa buyer sa yuta?
Sa Rosaroso (2013), ang buyer nga nakakita nga adunay laing mga tawo nga nagpuyo sa yuta apan wala mangutana kanila bahin sa ilang katungod wala makatuman sa pag-amping nga gikinahanglan sa mga buyer sa yuta nga anaa sa possession sa mga tawo nga dili ang seller.
Magamit ba ang Article 1544 kung duha ka lahi nga seller ang nagbaligya sa samang yuta?
Dili. Sa Heirs of Gonzales v. Spouses Basas (2022), giingon sa Korte nga magamit ang lagda kung ang samang butang gibaligya sa daghang buyer sa usa ra ka seller, dili sa baligya sa samang butang sa lain-laing seller.
Kinsa ang tag-iya sa movable nga butang nga gibaligya og kaduha?
Matod sa unang paragraph sa Article 1544, ang pagkatag-iya mapunta sa tawo nga una nga nakakuha sa possession niini sa good faith.
Krimen ba ang pagbaligya sa samang yuta og kaduha?
Mahimo. Ang Article 316 sa Revised Penal Code nagsilot, lakip sa uban, sa tawo nga nagpakaaron-ingnon nga tag-iya sa real property ug nagbaligya niini, ug sa tawo nga nagbaligya sa real property bisan nahibalo nga encumbered kini. Kung adunay krimen, depende sa mga kamatuoran.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?