Slander by Deed: Kanus-a Krimen ang Sagpa o Lihok?

Sumala sa pag-usab sa Republic Act No. 10951 (2017):

Sa laktod nga pagkasulti: ang bisan kinsa nga mohimo og buhat nga dili sakop sa laing krimen niini nga title, nga makaulaw, makadaot sa dungog o makatamay sa laing tawo, silotan og arresto mayor in its maximum period to prision correccional in its minimum period o multa nga ₱20,000 hangtod ₱100,000. Kung dili serious ang buhat, arresto menor o multa nga dili molapas sa ₱20,000.

Ang sobra nga comma ug full stop naa gyud sa opisyal nga teksto. Ang "this title" nagpasabot sa bahin sa Code bahin sa crimes against honor (krimen batok sa dungog), nga naglakip sa libel ug oral defamation. Busa ang slander by deed naglangkob sa mga buhat nga makaulaw sa tawo ug dili pa gisilotan isip laing krimen batok sa dungog.

Ang mga gidugayon gikan sa Articles 27 ug 76. Wala gihubit sa Article 359 ang "serious". Ang korte ang modesisyon base sa mga kamatuoran sa matag kaso kung serious ba ang buhat. Ang mga multa gitakda sa Republic Act No. 10951; ang mga karaang desisyon naggamit sa mas ubos kaayo nga multa sa teksto sa 1930.

Ang samang buhat mahimong mohaom sa labaw sa usa ka krimen:

• Kung ang sagpa walay samad, mahimo kining maltreatment ubos sa Article 266, o slander by deed kung gihimo kini aron ulawan ang tawo, pananglitan sa publiko.
• Kung ang buhat naghatag og samad nga kinahanglan tambalan o makapugong sa tawo sa pagtrabaho, magamit ang mga article bahin sa physical injuries. Tan-awa ang physical injuries.
• Kung ang buhat makalagot ra apan dili makauulaw, mahimo kining unjust vexation.

Depende sa mga kamatuoran kung unsang krimen ang mohaom. Ang prosecutor ang modesisyon sa ikaso, ug ang korte ang modesisyon base sa ebidensya.

Tan-awa ang oral defamation para sa mga insulto pinaagi sa sinultihan nga mga pulong.

Ubos sa Article 90, "the offenses of oral defamation and slander by deed shall prescribe in six months." (ang oral defamation ug slander by deed mo-prescribe sulod sa unom ka bulan). Ang pipila ka away tali sa mga tawo nga nagpuyo sa samang siyudad o munisipyo moagi una sa barangay; depende sa offense kung magamit ba kana nga lakang. Tan-awa ang kinahanglan ba ko moadto una sa barangay? ug ang mga giya sa barangay.

Kini mga hinimo-himo nga ehemplo aron ipakita kung unsaon paggamit ang mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Gisagpa ni Tess ang iyang silingan nga si Weng atubangan sa ubang mga tindera sa merkado, nga walay nabilin nga marka. Mahimo kining maltreatment ubos sa Article 266, o slander by deed kung gihimo kini aron ulawan si Weng. Ang prosecutor ang modesisyon kung unsang kaso ang mohaom.

Gibubo ni Ramon ang usa ka baso nga tubig sa nawong sa iyang silingan nga si Nestor sa usa ka party, samtang nagtan-aw ang uban, aron ipaulaw siya. Mahimong isipon kini sa korte nga serious slander by deed.

Naghimo si Jinky og bastos nga lihok sa kamot ngadto sa iyang co-worker samtang nag-away sila sa pantry sa opisina. Mahimong isipon kini sa korte nga dili serious, nga naay silot nga arresto menor o multa nga hangtod ₱20,000.

Pakigsulti dayon sa abogado, kay mubo ra ang unom ka bulan, ug kay ang samang buhat mahimong ikaso isip slander by deed, maltreatment, physical injuries o unjust vexation. Ang tawo nga gikasohan og slander by deed mahimo usab manginahanglan og abogado aron motubag sa complaint. Kung dili nimo maabot ang bayad, tan-awa ang Libre nga legal nga tabang sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug ubang kapilian.