Kinahanglan ba Bayran sa mga Anak ang Utang sa Namatay nga Ginikanan?

Ang mga lagda anaa sa mga artikulo bahin sa succession (panunod) ug sa mga kontrata:

Ang Article 1311 nagbutang sa limitasyon sa pagkatubag sa heir sa iyang unang paragraph: "The heir is not liable beyond the value of the property he received from the decedent."

Busa ang mga obligasyon sa namatay mopasa sa heirs, pero hangtod ra "to the extent of the value of the inheritance", buot ipasabot hangtod ra sa bili sa panulondon.

Sa Estate of Hemady v. Luzon Surety (1956), gipasabot sa Korte: "While in our successional system the responsibility of the heirs for the debts of their decedent cannot exceed the value of the inheritance they receive from him, the principle remains intact that these heirs succeed not only to the rights of the deceased but also to his obligations." Niana nga kaso, ang mga obligasyon sa usa ka surety (garantor) ubos sa mga bond nga iyang gipirmahan mipasa ngadto sa iyang estate.

Ang ubang obligasyon matapos sa kamatayon tungod sa ilang kinaiya, sa kasabotan o sa balaod (Article 1311). Kung asa niini, nagdepende sa obligasyon.

Ang Article 777 nag-ingon: "The rights to the succession are transmitted from the moment of the death of the decedent." Hangtod dili pa mabahin ang estate, ang Article 1078 nag-ingon nga "the whole estate of the decedent is, before its partition, owned in common by such heirs, subject to the payment of debts of the deceased."

Nagdepende kini kung unsaon pag-settle sa estate. Ang Rules of Court, sumala sa 1964 nga teksto nga anaa sa E-Library, nag-ingon niini (ang mga amendment human niini nga rules wala dinhi apil):

• Settlement pinaagi sa korte. Ang korte mogawas og notice nga nagmando sa tanang tawo nga adunay money claims batok sa namatay nga i-file kini. Ubos sa Rule 86, Section 2, ang panahon "shall not be more than twelve (12) nor less than six (6) months after the date of the first publication of the notice". Ang Section 5 nag-ingon nga ang claims sa kwarta gikan sa kontrata, gasto sa lubong, gasto sa kataposang sakit ug money judgments "must be filed within the time limited in the notice; otherwise they are barred forever". Ang Section 2 motugot sa ulahi nga claim, kung adunay rason, sulod sa panahon nga dili molapas sa usa ka bulan, sa dili pa ang pagbahin.
• Pagbahin human ra mabayri ang utang. Ubos sa Rule 90, Section 1, ang nahibilin sa estate ibahin sa heirs kung nabayran na ang mga utang, gasto sa lubong, gasto sa administration ug uban pang bayronon nga gilista sa rule.
• [Extrajudicial settlement](/ceb/law/glossary/extrajudicial-settlement). Ang Rule 74, Section 1 motugot sa heirs nga bahinon ang estate nga dili moadto sa korte "If the decedent left no will and no debts and the heirs are all of age, or the minors are represented". Giisip nga walay utang "if no creditor files a petition for letters of administration within two (2) years after the death of the decedent." Ubos sa Section 4, sulod sa duha ka tuig human sa pagbahin, ang korte mahimong mosugo kung pila ang iamot sa matag heir sa utang nga wala mabayri, ug ang property tubag gihapon sa mga creditor.

Para sa mga lakang sa extrajudicial settlement, tan-awa ang Extrajudicial settlement of estate.

Hinimo-himo ra kini nga pananglitan aron ipakita kung unsaon paglihok sa mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Si Mang Dado namatay ug nagbilin og gamay nga balay nga mas ubos ang bili kaysa iyang wala mabayri nga mga loan. Ang iyang mga anak, si Liza ug si Jun, adunay kaugalingong tigum. Ubos sa Article 1311 ug Hemady, mabayran ang mga creditor gikan sa balay ug sa bisan unsa pa nga anaa sa estate, pero si Liza ug Jun dili tubag labaw sa bili sa ilang nadawat gikan sa ilang amahan. Ang ilang kaugalingong tigum dili apil sa estate.

Pero kung si Liza mipirma diay sa loan sa iyang amahan isip co-maker, tubag siya tungod sa iyang kaugalingong pirma, dili isip heir. Tan-awa ang Tubag ka ba isip co-maker sa loan sa uban?

Pakigsulti sa abogado kung adunay creditor nga mosingil nimo sa utang sa namatay nimong paryente, kung adunay utang ang estate ug gusto na sa heirs nga bahinon ang property, o kung creditor ka sa usa ka tawo nga namatay. Ang sakto nga mga lakang nagdepende sa estate, sa mga utang ug kung unsaon pag-settle sa estate.

Kung dili nimo maabot ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libreng tabang legal sa Pilipinas. Para sa dugang bahin sa panunod, tan-awa ang Panunod sa Pilipinas.