Pag-revoke ng Donation: Grounds at Deadline
Pag-revoke ng donation ayon sa Civil Code Arts. 760 hanggang 769: bagong anak o ampon, hindi tinupad na kondisyon, ingratitude; deadline na 4 at 1 taon.
| Ground | Sino ang puwedeng mag-file | Deadline sa Code | Ano ang mangyayari sa ari-arian at fruits | Pinagkunan |
|---|---|---|---|---|
| Ang donor na walang anak ay nagkaanak pagkatapos ("legitimate or legitimated or illegitimate children, even though they be posthumous") | Ang donor. Hindi puwedeng i-renounce (talikuran) ang action, at pagkamatay ng donor ay mapupunta ito sa kanyang legitimate at illegitimate na mga anak at descendants (Article 763) | Apat na taon "from the birth of the first child, or from his legitimation, recognition or adoption, or from the judicial declaration of filiation" (Article 763) | Ire-revoke o babawasan lang ang donation "insofar as it exceeds the portion that may be freely disposed of by will" (Article 761). Ibabalik ang ari-arian, o ang halaga nito kung naibenta na (Article 762). Ibabalik lang ang fruits mula nang i-file ang complaint (Article 768) | Civil Code of the Philippines, Articles 760(1), 761, 762, 763 and 768, Supreme Court E-Library |
| Ang anak na akala ng donor ay patay na ay "should turn out to be living" (buhay pala) | Kapareho ng row sa itaas | Apat na taon "from the time information was received regarding the existence of the child believed dead" (Article 763) | Kapareho ng row sa itaas | Civil Code of the Philippines, Articles 760(2) and 763, Supreme Court E-Library |
| Ang donor ay "should subsequently adopt a minor child" (nag-ampon ng menor de edad pagkatapos) | Kapareho ng row sa itaas | Apat na taon mula sa adoption (Article 763) | Kapareho ng row sa itaas | Civil Code of the Philippines, Articles 760(3) and 763, Supreme Court E-Library |
| Ang donee (ang binigyan) ay "fails to comply with any of the conditions" na itinakda ng donor | Ang donor. Ang action ay "may be transmitted to the heirs of the donor, and may be exercised against the donee’s heirs" (Article 764) | Nagpe-prescribe ang action pagkalipas ng "four years from the noncompliance with the condition" (Article 764). Pero tingnan ang dalawang desisyon sa ibaba para sa donation na may burden at sa deed na may automatic revocation clause | Babalik ang ari-arian sa donor. Void ang mga bentahan at mortgage na ginawa ng donee, sa loob ng limitasyong itinakda para sa third persons ng Mortgage Law at ng mga Land Registration law (Article 764). Ibabalik din ng donee ang fruits na natanggap niya matapos hindi matupad ang kondisyon (Article 768) | Civil Code of the Philippines, Articles 764 and 768, Supreme Court E-Library |
| Ingratitude (kawalan ng utang na loob): ang donee ay gumawa ng "some offense against the person, the honor or the property of the donor, or of his wife or children under his parental authority" | Ang donor ("at the instance of the donor", Article 765). Hindi puwedeng i-renounce nang maaga ang karapatang ito (Article 769) | Nagpe-prescribe ang action "within one year, to be counted from the time the donor had knowledge of the fact and it was possible for him to bring the action" (Article 769) | Valid pa rin ang mga bentahan at mortgage na ginawa bago naitala ang complaint sa Registry of Property; void ang mga ginawa pagkatapos (Article 766). Puwedeng singilin ng donor sa donee ang halaga ng hindi na mababawi, na itinatakda "as of the time of the donation" (Article 767). Ibabalik lang ang fruits mula nang i-file ang complaint (Article 768) | Civil Code of the Philippines, Articles 765(1), 766, 767, 768 and 769, Supreme Court E-Library |
| Ingratitude: ang donee ay "imputes to the donor any criminal offense, or any act involving moral turpitude, even though he should prove it", maliban kung ginawa ito laban sa donee, sa asawa niya o sa mga anak na nasa ilalim ng kanyang authority | Kapareho ng row sa itaas | Kapareho ng row sa itaas | Kapareho ng row sa itaas | Civil Code of the Philippines, Articles 765(2) and 769, Supreme Court E-Library |
| Ingratitude: ang donee ay "unduly refuses him support when the donee is legally or morally bound to give support to the donor" | Kapareho ng row sa itaas | Kapareho ng row sa itaas | Kapareho ng row sa itaas | Civil Code of the Philippines, Articles 765(3) and 769, Supreme Court E-Library |
| Donation na may burden (onerous donation) at kondisyong hindi natupad | Itinuturing ito ng Court na kontrata | Sa Secretary of Education v. Heirs of Rufino Dulay, Sr. (2006), sinabi ng Court na "a donation with an onerous cause is essentially a contract and is thus governed by the rules on contract". Sumang-ayon ito sa Court of Appeals na hindi i-apply ang four-year period ng Article 764, at in-apply ang ten-year period ng Article 1144 para sa written contracts, na binibilang mula sa katapusan ng panahong ibinigay sa donee para tumupad | Dinesisyunan ayon sa rules on contracts, hindi sa Article 764 | Secretary of Education v. Heirs of Rufino Dulay, Sr., G.R. No. 164748, January 27, 2006, Supreme Court E-Library |
| Deed na nagsasabing automatic na revoked ang donation kapag nilabag ang kondisyon | Ang donor (korte pa rin ang magdedesisyon kung tama ang revocation) | Camarines Sur Teachers and Employees Association v. Province of Camarines Sur (2019), na sumisipi sa mga naunang desisyon: "the rules on contract and the general rules on prescription should apply, and not Article 764 of the Civil Code" | Kailangang dumulog sa korte "in order to determine whether or not the rescission was proper". Puwedeng tanggihan ng korte ang revocation "when the unperformed part is insignificant" | Camarines Sur Teachers and Employees Association, Inc. v. Province of Camarines Sur, G.R. No. 199666, October 7, 2019, Supreme Court E-Library |
| Masamang ginawa ng ibang tao na hindi ang donee, o laban sa taong hindi binanggit sa Article 765 | Walang action para sa ingratitude | Hindi applicable | Sa Calanasan v. Spouses Dolorito (2013), walang revocation dahil sa ingratitude dahil ang gumawa ng mga act ay ang asawa ng donee, hindi ang donee, at ang tinamaan ay ang kapatid na babae ng donor, hindi ang donor. Sinabi rin ng Court na dahil kailangang bayaran ng donee ang mortgage sa ari-arian, onerous ang donation at hindi applicable ang Article 765 sa bahaging iyon | Calanasan v. Spouses Dolorito, G.R. No. 171937, November 25, 2013, Supreme Court E-Library |
Mga tala
- Hindi pareho ang four-year deadline ng Article 764 at ang ten-year period na in-apply sa desisyong Dulay, at walang iisang rule na ginamit ang Court para sa lahat ng donation. Kung alin ang applicable ay nakadepende sa deed (simpleng kondisyon, burden, o automatic revocation clause) at sa mga pangyayari. Kayang basahin ng abogado ang deed at sabihin kung aling rule ang tama.
- Binabanggit din ng Article 768 ang donation na "reduced because it is inofficious", ibig sabihin, donation na sumasakop na sa legitime ng compulsory heirs. Iba pang article ng Code ang sumasaklaw sa ground na iyon, at hindi ito sakop ng table na ito. Tingnan ang Hati ng legitime.
- Hindi sakop dito kung sino ang puwedeng magpatuloy ng kaso sa ingratitude pagkamatay ng donor. Ang sinasabi lang ng Article 769 ay hindi puwedeng i-renounce nang maaga ang karapatan ng donor.
- Gawa-gawang halimbawa: Nag-donate si Rosa ng lote sa pamangkin niya sa kondisyong magtatayo ang pamangkin ng kapilya roon, pero hindi ito natupad kahit kailan. Ayon sa Article 764, nagpe-prescribe ang action para i-revoke pagkalipas ng apat na taon mula nang hindi siya tumupad. Kung ginawang onerous ng deed ang donation, o kung sinabi nitong automatic na revoked ito, ang mga desisyon sa itaas ay tumuturo sa rules on contracts.
- Gawa-gawang halimbawa: Si Ben, na walang anak, ay nag-donate ng bahay sa pamangkin niyang babae. Makalipas ang dalawang taon, ipinanganak ang una niyang anak. May apat na taon si Ben mula sa kapanganakan para hilingin sa korte na i-revoke o bawasan ang donation, pero para lang sa bahaging lampas sa kaya niyang ibigay nang malaya sa will.
- Kaugnay: Article 765, Puwede bang bawiin ang donation?, Kailangan ba ng deed sa donation ng lupa?, Donation vs sale sa mga anak, Prescription ng civil actions. Para sa tulong sa kaso, tingnan ang Libreng legal help.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?