Unjust Vexation sa Pilipinas: Kahulugan at Parusa

May dalawang paragraph ang Article 287, na binago ng Republic Act No. 10951 (2017). Ganito ang pangalawa:

Iyan ang paragraph na ginagamit para sa unjust vexation. Ang unang paragraph ay light coercion sa mahigpit na kahulugan: ang taong, gamit ang dahas, umagaw ng isang bagay na pag-aari ng may utang sa kanya para ipambayad sa utang. Ang parusa diyan ay arresto mayor sa minimum period nito (1 hanggang 2 buwan) at multang katumbas ng halaga ng bagay, pero hindi bababa sa ₱15,000.

Hindi inilista ng batas ang mga gawa. Ibinigay ng Supreme Court ang test sa Baleros v. People (2006). Sinabi nito na sapat ang lawak ng unjust vexation para isama ang anumang asal ng tao na, kahit walang pisikal o materyal na pinsala, ay hindi makatarungang nang-iinis o nang-iirita sa isang inosenteng tao. Sabi ng Court, ang "paramount question" ay kung nagdudulot ang gawa ng inis, irita, pahirap, pagkabahala o gulo sa isip ng taong pinatutungkulan nito.

Sinabi rin ng Baleros na hindi kailangan ng pagpigil o pamimilit. Hindi kailangang pilitin ng gawa ang biktima na gumawa ng anuman. Sapat na na hindi makatarungan nitong ginugulo ang kapayapaan ng isip ng biktima.

Dahil malawak ang depinisyon, puwede nitong sakupin ang mga nakakainis na gawa na hindi pasok sa mas tiyak na krimen. Kung pasok ang mga pangyayari sa mas tiyak na krimen, gaya ng physical injuries, threats o oral defamation, puwedeng iyon ang ikaso ng prosecutor.

Madaling-araw, may lalaking nagdiin ng telang binasa ng kemikal sa mukha ng isang medical student sa kuwarto niya habang dinadaganan siya. Nanlaban siya at naitaboy ito. Kinasuhan ang isang kaklase at na-convict ng attempted rape ng trial court, at pinagtibay ito ng Court of Appeals. Pinawalang-sala siya ng Supreme Court sa attempted rape, pero nakita nitong unjust vexation ang mga ginawa niya, na pinaparusahan bilang light coercion sa ilalim ng pangalawang paragraph ng Article 287. Ang pag-iyak ng babae pagkatapos at ang pag-file niya ng kaso ay nagpakitang nagulo ang isip niya, kung hindi man labis na nabagabag. Sinentensiyahan ang lalaki ng 30 araw na arresto menor at multang ₱200, ang lumang halaga bago ang Republic Act No. 10951.

Galing ang mga tagal sa Articles 27 at 76 ng Code. Pumipili ang korte sa loob ng range batay sa mga pangyayari.

Sa ilalim ng Article 9, na binago ng Republic Act No. 10951, light felony ang krimeng may parusang arresto menor o multang hindi lalampas sa ₱40,000, o pareho. Pasok dito ang unjust vexation. Sinasabi ng Article 90 na "Light offenses prescribe in two months." Nagsisimula ang bilang kapag nadiskubre ng biktima, ng mga awtoridad o ng kanilang mga ahente ang gawa (Article 91). Basahin ang Ilang taon bago mag-prescribe ang criminal case?

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Kinakalampag ni Lito ang gate ng kapitbahay niyang si Celia nang 2 a.m. gabi-gabi sa loob ng isang linggo at tumatakbo palayo, para lang inisin siya. Puwede itong unjust vexation: arresto menor, multang ₱1,000 hanggang ₱40,000, o pareho. Sa ilalim ng Code, sakop ito ng dalawang buwang panahon para sa light offenses.

Si Gary, na naniningil ng utang, ay puwersahang inagaw ang cellphone sa kamay ng isang nangutang at sinabing ibebenta niya ito pambayad sa utang. Light coercion sa ilalim ng unang paragraph ng Article 287 ang pag-agaw ng gamit ng may utang gamit ang dahas para ipambayad sa utang.

Paulit-ulit na hinaharangan ni Kiko ang daan ng ex-girlfriend niyang si Mae at hinihila ang strap ng bag niya "pabiro lang". Puwedeng unjust vexation sa ilalim ng Baleros test ang pang-iinis nang walang sugat. Dahil nagkaroon sila ng dating relationship, puwede ring sumakop ang Anti-Violence Against Women and Their Children Act: basahin ang Paano mag-file ng VAWC case.

Maraming away ng magkapitbahay sa iisang city o bayan ang dumadaan muna sa barangay. Pero hindi sakop ng Local Government Code ang mga offense na may multang lampas ₱5,000, at itinaas ng Republic Act No. 10951 ang multa sa unjust vexation hanggang ₱40,000. Walang opisyal na source na ginagamit namin na nagsasabi kung ano ang epekto nito, kaya magtanong sa barangay o sa prosecutor. Basahin ang Kailangan bang dumaan muna sa barangay? at ang mga gabay namin sa barangay.

Kumonsulta sa abogado kung nakasuhan ka, kung paulit-ulit o lumalala ang mga ginagawa, o kung puwedeng pasok ito sa mas mabigat na krimen gaya ng threats o violence against women. Dahil maikli ang deadline, magtanong nang maaga. Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.