Article 163 ng Family Code: Natural at adoptive filiation
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 163?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
The filiation of children may be by nature or by adoption. Natural filiation may be legitimate or illegitimate.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Ang Article 163 ng Family Code ang nagbubukas ng title tungkol sa paternity at filiation. Ang filiation ay ang legal na ugnayan ng anak at ng kanyang mga magulang. Puwede itong manggaling sa nature (kapanganakan) o sa adoption, at ang natural filiation ay legitimate o illegitimate. Ang uri nito ang nagpapasya sa mga tanong gaya ng apelyido ng bata, parental authority, suporta at mana.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Ana: ipinanganak habang kasal
Ipinanganak si Ana habang kasal ang kanyang mga magulang sa isa't isa. Natural at legitimate ang filiation niya (Article 164).
Ben: ipinanganak bago ikasal ang magulang
Ipinanganak si Ben bago nagpakasal sa isa't isa ang mga magulang niya, na parehong single at lampas eighteen. Illegitimate siya pagkapanganak (Article 165), pero na-legitimate siya ng kasunod na valid na kasal ng mga magulang niya (Articles 177 at 178).
Celine: inampon
Inampon si Celine ng tita at tito niya. Filiation by adoption ang ugnayan niya sa kanila.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Ang birth record ang karaniwang unang patunay ng filiation; tingnan ang gabay sa PSA birth certificate.
- Para patunayan kung sino ang tatay, tingnan ang paano patunayan ang paternity.
- Para sa legitimation, tingnan ang legitimation ng anak; para sa adoption, tingnan ang paano mag-ampon ng bata sa ilalim ng RA 11642.
- Para sa kahulugan ng termino, tingnan ang filiation.
Ano ang sinasabi ng Article 163?
The filiation of children may be by nature or by adoption. Natural filiation may be legitimate or illegitimate.
Ano-ano ang uri ng filiation?
| Uri | Sino | Saan sa batas |
|---|---|---|
| Natural, legitimate | Mga anak na nabuo o ipinanganak habang kasal ang mga magulang, kasama ang mga anak na nabuo sa artificial insemination na pinahintulutan nang nakasulat ng mag-asawa | Article 164 |
| Natural, illegitimate | Mga anak na nabuo at ipinanganak sa labas ng valid na kasal, maliban kung iba ang sinasabi ng Code | Article 165 |
| By adoption | Mga batang naging anak ng magulang dahil sa adoption | Article 163; Republic Act No. 11642 |
Ito lang ang mga terminong ginagamit ng Family Code. Sa lumang Civil Code, may ilang klase ng mga anak na ipinanganak sa labas ng kasal, gaya ng "acknowledged natural children". Hindi na ginagamit ng Family Code (Articles 163, 165 at 176) ang mga klaseng iyon: ang batang ipinanganak sa labas ng valid na kasal ay illegitimate lang, maliban kung iba ang sinasabi ng Code.
Bakit mahalaga ang uri ng filiation?
- Apelyido. Dala ng legitimate na anak ang apelyido ng tatay at nanay (Article 174). Apelyido ng nanay ang gamit ng illegitimate na anak, pero puwede nilang gamitin ang apelyido ng tatay kung kinilala sila nito sa mga paraang itinakda ng Article 176, ayon sa amyenda ng Republic Act No. 9255.
- Parental authority. Nasa ilalim ng parental authority ng nanay ang illegitimate na anak (Article 176).
- Suporta. Tumatanggap ng suporta ang legitimate na anak mula sa mga magulang, sa mga ascendant at, sa tamang kaso, sa mga kapatid (Article 174); may karapatan sa suporta ang illegitimate na anak ayon sa Code (Article 176).
- Mana. Ang legitime ng bawat illegitimate na anak ay kalahati (one-half) ng legitime ng legitimate na anak (Article 176).
Puwede bang magbago ang uri ng filiation?
Oo, sa ilang kaso:
- Legitimation. Sa ilalim ng Article 177, ayon sa amyenda ng Republic Act No. 9858, puwedeng ma-legitimate ang mga anak na nabuo at ipinanganak sa labas ng kasal ng mga magulang na walang impediment para pakasalan ang isa't isa noong nabuo ang bata, o ang tanging hadlang ay dahil wala pang eighteen ang isa o pareho sa kanila. Ayon sa Article 178, nangyayari ang legitimation sa kasunod na valid na kasal ng mga magulang.
- Adoption. Lumilikha ng filiation by adoption ang adoption.
Paano pinapatunayan ang filiation?
Nakalista sa Article 172 ang ebidensya ng legitimate filiation: ang record of birth sa civil register o isang final judgment, o pag-amin sa isang public document o sa private handwritten instrument na pinirmahan ng magulang. Kung wala ang mga ito, puwedeng gamitin ang open and continuous possession of the status ng legitimate na anak, o anumang ibang paraang pinapayagan ng Rules of Court at ng special laws. Ginagamit ng Article 175 ang parehong ebidensya sa illegitimate na anak, na may time limit para sa ilang uri ng patunay.
Mga madalas itanong
Ano ang filiation?
Ang filiation ay ang legal na ugnayan ng anak at ng kanyang mga magulang. Ayon sa Article 163 ng Family Code, puwede itong by nature o by adoption.
Ano-ano ang uri ng filiation sa Pilipinas?
Dalawa ang binabanggit ng Article 163: natural filiation at filiation by adoption. Ang natural filiation ay puwedeng legitimate o illegitimate.
Sino ang legitimate na anak?
Ayon sa Article 164, legitimate ang mga anak na nabuo o ipinanganak habang kasal ang mga magulang. Sakop din nito ang mga anak na nabuo sa artificial insemination ng misis, kung pinahintulutan o pinagtibay ito ng mag-asawa sa isang pinirmahang nakasulat na dokumento bago ang kapanganakan.
Sino ang illegitimate na anak?
Ayon sa Article 165, illegitimate ang mga anak na nabuo at ipinanganak sa labas ng valid na kasal, maliban kung iba ang sinasabi ng Family Code.
Anong batas ang sumasaklaw sa adoption ngayon?
Ang adoption ng mga bata sa loob ng Pilipinas ay pangunahing sakop na ngayon ng Republic Act No. 11642 (2022), na nagbibigay ng administrative process ng domestic adoption. Nakalista pa rin sa Article 163 ang adoption bilang uri ng filiation.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?