AAA v. BBB (2018): Kabit sa Abroad at RA 9262 (VAWC)

Ikinasal sina AAA at BBB sa Quezon City noong 2006 at nagkaroon sila ng dalawang anak. Noong 2007, nagtrabaho si BBB sa Singapore bilang chef, at kalaunan ay naging permanent resident siya roon. Noong 2010, lumipat si AAA at ang mga bata sa bahay ng mga magulang niya sa Pasig City.

Ayon kay AAA, kaunti lang ang sustento ni BBB at may karelasyon siyang babae sa Singapore, na sinasabing kasama na niyang nakatira. Nagkuwento rin si AAA ng iba pang pang-aabuso, pero ang ikinaso lang ng prosecutor kay BBB ay ang pagdudulot sa kanya ng mental at emotional anguish dahil sa affair, sa ilalim ng Section 5(i) ng RA 9262. Na-file ang criminal case sa Regional Trial Court ng Pasig City.

Naglabas ng warrant of arrest, pero naiwasan ito ni BBB at na-archive ang kaso. Kalaunan, hiniling ng abogado niya na i-quash ang charge. Pumayag ang trial court at dinismiss ang kaso. Sabi nito, sa Singapore nangyari ang affair, labas sa teritoryo nito, kaya wala itong jurisdiction, kahit naniniwala pa rin itong may probable cause. Dinala ni AAA ang tanong ng batas diretso sa Supreme Court.

Puwede bang dinggin ng mga korte ng Pilipinas ang kaso ng psychological violence sa ilalim ng RA 9262, na ginawa sa pamamagitan ng pangangaliwa, kung nangyari o nangyayari ang affair sa labas ng Pilipinas?

Pinagbigyan ng Supreme Court ang petition ni AAA. Isinantabi nito ang mga order ng trial court at ibinalik ang criminal charge.

• Ang krimen ay ang violence, hindi ang affair. Sabi ng Court, hindi pinaparusahan ng RA 9262 ang affair mismo. Ang pinaparusahan nito ay ang psychological violence na nagdudulot sa misis ng mental o emotional na paghihirap. Isa lang ang affair sa mga paraan para magawa ang violence na iyon. Hiwalay at mahalagang elemento ang anguish, at pinapatunayan ito pangunahin sa testimony ng biktima.
• Tuloy-tuloy na krimen. Sa mga criminal case, may jurisdiction ang korte kung ang krimen, o alinman sa mahahalagang elemento nito, ay nangyari sa teritoryo nito. Sa Section 7 ng RA 9262, puwedeng i-file ng nagrereklamo ang kaso sa Regional Trial Court kung saan ginawa ang krimen o alinman sa mga elemento nito. Binasa ito ng Court na ang VAWC ay puwedeng transitory o continuing crime, na may ilang elemento sa isang lugar at ilan sa iba.
• Kung saan nakatira at nagdurusa ang misis. Kapag ginawa ang pang-aabuso sa labas ng Pilipinas, sinabi ng Court na dapat residente ang biktima ng lugar kung saan ifina-file ang complaint, dahil mahalagang elemento ng krimen ang kanyang anguish. Nakatira na sa Pasig si AAA at ang mga bata mula 2010, kaya puwedeng dinggin ng korte sa Pasig ang kaso.
• Ang hindi pinagpasyahan ng ruling. Hindi sinabi ng Court na guilty si BBB. Kailangan pa ring ipakita ang affair sa pamamagitan ng probable cause para makasuhan siya, at mapatunayan beyond reasonable doubt para ma-convict siya. Kailangan ding magkaroon ng jurisdiction ang korte sa mister mismo.

Ang konklusyon ng Court: kapag ang affair sa abroad ay nagdudulot ng anguish sa misis, hindi tuluyang "beyond the reach of Philippine courts" (labas sa abot ng mga korte ng Pilipinas) ang kaso.

Ang psychological violence sa ilalim ng Section 5(i) ng RA 9262 ay puwedeng continuing offense: kapag ginawa sa abroad ang act na nagdudulot nito, puwedeng i-file ang kaso sa korte sa Pilipinas ng lugar kung saan nakatira at nagdurusa ng mental o emotional anguish ang babaeng biktima, dahil mahalagang elemento ng krimen ang anguish na iyon.

Napansin ng Court na maraming pamilyang Pilipino ang may magulang na nagtatrabaho sa abroad. Sa kasong ito, dinismiss ng trial court ang charge dahil sa Singapore nangyari ang affair. Hindi pumayag ang Supreme Court: para sa psychological violence, mahalaga ang paghihirap ng misis kung saan siya nakatira sa Pilipinas.

Halimbawa (gawa-gawang pangalan): Nakatira si Liza sa Cavite kasama ang dalawa niyang anak. Ang mister niyang si Dennis ay nagtatrabaho sa Dubai at hayagang nakatira roon kasama ang ibang partner, kaya matindi ang emotional na paghihirap ni Liza. Ayon sa AAA v. BBB, puwedeng mag-file ng complaint para sa psychological violence sa Cavite, kung saan nakatira at nagdurusa si Liza. Kung mako-convict si Dennis ay nakadepende pa rin sa ebidensya, at uusad lang ang kaso kapag may jurisdiction na ang korte sa kanya.

Hindi ginagawang krimen ng ruling ang bawat affair. Kailangan pa ring patunayan ng prosecution ang psychological violence at ang anguish na dulot nito. Para sa usapin ng sustento sa mga VAWC case, tingnan ang Acharon v. People. Para sa validity ng batas, tingnan ang Garcia v. Drilon. Para sa mga protection order, tingnan ang BPO vs TPO vs PPO.

Para sa mga hakbang sa pag-file, tingnan ang paano mag-file ng VAWC case. Para sa tulong sa totoong sitwasyon, tingnan ang libreng legal na tulong.