Causing v. People (2023): Isang Taon ang Prescription ng Cyber Libel

Noong December 2020, nag-file si Representative Ferdinand Hernandez ng Second District ng South Cotabato ng complaint for cyber libel laban sa abogadong si Berteni Causing sa Office of the City Prosecutor ng Quezon City. Sabi niya, kamakailan lang niya nadiskubre ang mga Facebook post tungkol sa relief funds para sa mga biktima ng Marawi siege na in-upload ni Causing noong February 4 at April 29, 2019, at sinisiraan daw siya ng mga post. Hindi pinagpasyahan ng Supreme Court kung libelous ang mga post.

Nakakita ng probable cause ang prosecutor, at dalawang information for cyber libel sa ilalim ng Section 4(c)(4) ng Cybercrime Prevention Act, kaugnay ng Articles 353 at 355 ng Revised Penal Code, ang na-file sa Regional Trial Court ng Quezon City.

Hiniling ni Causing sa korte na i-quash ang mga information dahil nag-prescribe na raw ang mga krimen. Sabi niya, nagpe-prescribe ang libel sa isang taon mula sa publication, at mahigit isang taon na pagkatapos ng mga post nang dumating ang complaint. Sabi rin niya, hindi binding ang Tolentino v. People, na nagsabing nagpe-prescribe ang cyber libel sa 15 taon, dahil unsigned resolution ito.

Ibinasura ng trial court ang motion. Sabi nito, 12 taon ang period sa ilalim ng Act No. 3326, ang batas sa prescription para sa special laws. Kahit sa ilalim ng Revised Penal Code, sabi nito, 15 taon ang period, dahil afflictive (mabigat) ang mas mataas na parusa sa cyber libel. Idinagdag nito na ilang linggo lang pagkatapos madiskubre ang mga post nang i-file ni Hernandez ang complaint. Dumiretso si Causing sa Supreme Court.

Tatlong issue ang binuo ng Court:

1. Dapat bang i-dismiss ang petition dahil maling remedyo ito at nilaktawan ang mga mababang korte?
2. Ang Revised Penal Code ba o ang Act No. 3326 ang nagpapasya kung kailan nagpe-prescribe ang cyber libel?
3. Nag-prescribe na ba ang dalawang count ng cyber libel laban kay Causing?

Ibinasura ng Supreme Court ang petition at in-affirm ang mga order ng trial court, pero itinama nito ang pagbasa ng trial court sa batas.

• Tinanggap ng Court ang kaso. Karaniwang hindi petition for certiorari ang remedyo laban sa pagbasura ng motion to quash. Gumawa ng exception ang Court dahil puro tanong ng batas ang mga issue at hinihiling nitong balikan ang sarili nitong precedent. Sinabi rin nito na kahit unsigned resolution ang Tolentino, binding precedent ito, kaya ang Supreme Court lang ang puwedeng bumaliktad dito.
• Libel sa ilalim ng Revised Penal Code ang cyber libel. Batay sa Disini v. Secretary of Justice, sinabi ng Court na hindi gumawa ng bagong krimen ang Cybercrime Prevention Act. Itinuturing nito ang computer system na isa pang paraan ng pag-publish ng libel at itinataas ang parusa nang isang degree. Kaya ang mga rule ng Code sa prescription ang sinusunod, hindi ang Act No. 3326.
• Isang taon, hindi 15. May tiyak na rule ang Article 90 para sa libel, at iyon ang nananaig sa pangkalahatang rule para sa mga krimeng may afflictive na parusa. Sabi ng Court: "The Court agrees with Causing and abandons the Tolentino doctrine on the prescriptive period of Cyber Libel." Sa madaling salita: pumayag ang Court kay Causing at iniwan ang Tolentino doctrine sa prescriptive period ng cyber libel.
• Binibilang mula sa pagkadiskubre. Sa ilalim ng Article 91 ng Code, nagsisimula ang period kapag nadiskubre ang krimen ng biktima, ng mga awtoridad o ng kanilang mga ahente. Binibilang lang ang petsa ng publication kung iyon din ang petsa ng pagkadiskubre.

Ganito ang period sa Article 90, ayon sa amyenda ng Republic Act No. 4661:

Pero talo pa rin si Causing sa motion niya. Sabi ng Court, "prescription is a matter of defense that requires the presentation of evidence" (depensa ang prescription na kailangang patunayan ng ebidensya). Hindi sinabi sa mga information kung kailan nadiskubre ni Hernandez ang mga post, at walang ebidensyang inilakip si Causing sa kanyang motion to quash. Kaya hindi puwedeng ipagpalagay ng trial court na nadiskubre ang mga post sa mismong mga petsa ng pag-post. Puwede pa ring subukan ni Causing na patunayan sa trial na nag-prescribe na ang mga krimen. Walang konklusyon ang Supreme Court sa tanong na iyon. Inutusan nito ang trial court na bilangin ang period bilang isang taon mula sa pagkadiskubre.

Sinabi rin ng Court na Congress, hindi ang Court, ang dapat magtakda ng mas mahabang period para sa cyber libel.

Ang cyber libel, bilang libel sa ilalim ng Articles 353 at 355 ng Revised Penal Code na ginawa gamit ang computer system, ay nagpe-prescribe sa isang taon sa ilalim ng Article 90, na binibilang ayon sa Article 91 mula sa pagkadiskubre ng biktima, ng mga awtoridad o ng kanilang mga ahente. Iniiwan nito ang 15-year period ng Tolentino v. People. Depensa ang prescription na dapat patunayan ng akusado, maliban kung makikita na ito mismo sa information.

Bago ang Causing, dahil sa ruling sa Tolentino, nagpe-prescribe ang cyber libel sa 15 taon. Pagkatapos ng Causing, isang taon na ang period mula nang madiskubre ang post. Dahil dito, pareho na ang period ng cyber libel at ng libel sa print (diyaryo at iba pang nakalimbag).

May dalawang bagay na naglilimita sa ruling:

• Pagkadiskubre, hindi pag-post. Puwede pa ring kasuhan ang post na ilang taon na ang nakalipas kung kamakailan lang ito nadiskubre ng biktima. Mahalaga ang patunay kung kailan nadiskubre ang post.
• Ruling ng isang Division. Third Division ang nagpasya sa Causing at iniwan nito ang isang naunang ruling. Hindi namin tiningnan kung binalikan ng buong Court ang puntong ito pagkatapos.

Gawa-gawang halimbawa: Nakita ni Liza ang isang Facebook post na tumatawag sa kanyang magnanakaw noong January 5, 2025, ang unang beses na nalaman niya ito. Kung sa March 2026 lang siya mag-file ng complaint, mahigit isang taon pagkatapos niya itong madiskubre, puwedeng gamitin ng nag-post ang prescription bilang depensa, at dapat niya itong patunayan ng ebidensya. Kung noong December 2025 lang sana nadiskubre ni Liza ang parehong post, mula sa mas huling petsang iyon tatakbo ang isang taon.