Panangidarum iti Kapamilia: Ti Pagannurotan ti Earnest Efforts
Napardas a sungbat
Mabalinmo nga idarum ti asideg a kabagian, ngem umuna, masapul a padasem ti agkappia. Iti sidong ti Article 151 ti Family Code, saan nga agballigi ti kaso iti nagbaetan dagiti kameng ti isu met laeng a pamilia malaksid no ipakita ti verified a reklamo nga adda inaramid nga earnest efforts para iti compromise ken napaay dagitoy. Ti "pamilia" ditoy ket dagiti laeng agassawa, nagannak ken annak, dadduma nga ascendant ken descendant, ken kakabsat. Saan nga agaplikar ti pagannurotan no adda met partido a saan a kameng ti pamilia, wenno no ti kaso ket saan a mabalin a pagkappiaan iti sidong ti Civil Code.
Ania ti kuna ti linteg?
No suit between members of the same family shall prosper unless it should appear from the verified complaint or petition that earnest efforts toward a compromise have been made, but that the same have failed. If it is shown that no such efforts were in fact made, the same case must be dismissed.
Ti "earnest efforts toward a compromise" ket pudno a panangpadas a mangrisut iti riri babaen ti nagkatulagan. Ti "verified" a reklamo ket reklamo a napatalged babaen ti sapata. Ti reklamo a mismo ti masapul a mangibaga a naaramid dagitoy a panangpadas ken napaayda.
Siasino dagiti kameng ti isu met laeng a pamilia?
Family relations include those: (1) Between husband and wife; (2) Between parents and children; (3) Among other ascendants and descendants; and (4) Among brothers and sisters, whether of the full or half-blood.
Istrikto ti listaan. Iti *Martinez v. Martinez* (2005), kinuna ti Supreme Court a ti Article 151 ket "must be construed strictly, it being an exception to the general rule. Hence, a sister-in-law or brother-in-law is not included in the enumeration." Sakupen dagiti apong ken apo kas ascendant ken descendant. Saan a nailista dagiti uliteg, ikit, kaanakan ken kasinsin.
Agaplikar kadi ti pagannurotan no adda met partido a saan a kameng ti pamilia?
Saan. Iti *Hiyas Savings and Loan Bank v. Acuña* (2006), kinuna ti Korte a sakupen ti Article 151 ti kaso nga "exclusively between or among family members", ken ti laeng kameng ti isu met laeng a pamilia ti makausar iti dayta. Saan a mausar dayta ti bangko nga indarum ti asawa a lalaki agraman ti asawana a babai.
Iti *Moreno v. Kahn* (2018), ti kaso iti nagbaetan ti dua a full-blood a kakabsat ket nangiraman met kadagiti kaanakan. Kinuna ti Korte a "strangers" (ganggannaet) dagitoy para iti Article 151, isu nga adda ti kaso iti ruar ti sakup ti pagannurotan.
Ania ti mapasamak no saan a naipakita ti earnest efforts?
Nasapa unay (premature) ti reklamo ket mabalin a maibasura, ngem no laeng ibusor ti sabali a partido iti husto a tiempo. Iti *Moreno v. Kahn*, kinuna ti Korte a ti saan a panangtungpal ket "is not a jurisdictional defect" a mangipalubos iti korte a mangibasura iti kaso iti bukodna a panangikeddeng. Daytoy ket condition precedent: masapul nga idatag dayta ti nadarum iti kasapaan a gundaway, iti motion to dismiss wenno iti answer. No saan, maibilang a waived.
Adda kadi kaso a saan a nairaman?
Wen. Kuna ti maikadua a parapo ti Article 151 a ti pagannurotan ket "shall not apply to cases which may not be the subject of compromise under the Civil Code." Saan nga ilista daytoy a panid dagidiay a kaso, gapu ta saan a nabasa para iti daytoy a panid ti probision ti Civil Code maipapan kadakuada.
Isu met laeng kadi daytoy ken ti barangay conciliation wenno family mediation?
Nagduma a pagannurotan dagitoy:
- Barangay conciliation. Adu a riri iti nagbaetan dagiti tao nga agnaed iti isu met laeng a siudad wenno ili ket masapul nga umuna a mapan iti barangay. Kitaen ti Masapul kadi nga umuna a mapanak iti barangay? Awan ti desision a nabasa para iti daytoy a panid a mangibaga no maibilang dagiti proseso iti barangay kas earnest efforts iti sidong ti Article 151.
- Court-annexed family mediation. Agaplikar ti Rule on Family Mediation ti Supreme Court (A.M. No. 24-02-06-SC) kadagiti kaso iti korte iti nagbaetan dagiti agassawa, nagannak ken annak, dadduma nga ascendant ken descendant, ken kakabsat. Sakupenna met dagiti kabagian iti uneg ti maikapat a civil degree ken dagiti agpareha iti common-law, dating wenno sekswal a relasion. Daytoy ket proseso iti korte, saan a ti kasapulan ti Article 151.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti pagannurotan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Pia ken ti kabsatna. Kayat ni Pia nga idarum ti kabsatna a ni Quino tapno masingir ti utang. Masapul nga ibaga ti verified a reklamona nga adda inaramid nga earnest efforts para iti compromise ken napaay dagitoy.
Rina ken ti kabsat ti asawana. Indarum ni Rina ti kabsat ti asawana a ni Sam maipapan iti balay. Saan nga agaplikar ti Article 151, gapu ta saan a nailista dagiti in-law iti Article 150, kas kinuna iti kaso a *Martinez*.
Tess, ti kabsatna ken dagiti annakna. Sangsangkamaysa nga indarum ni Tess ti kabsatna ken ti dua nga annakna maipapan iti lote. Ganggannaet dagiti kaanakan para iti Article 151, isu a saan nga agaplikar ti pagannurotan iti kaso, kas iti kaso a *Moreno*.
Uri ken ti kabsatna a babai. Indarum ni Uri ti kabsatna a babai nga awan ti imbagana maipapan iti earnest efforts. Saan a maibasura ti korte ti kaso iti bukodna a panangikeddeng gapu iti dayta a rason. Masapul nga idatag dayta ti kabsatna iti motion to dismiss wenno iti answer-na, no saan ket maibilang a waived ti depensa.
Dagiti kadawyan a kaso ti pamilia ket agraman dagiti panangdawat iti suporta (masapul kadi a suportaran dagiti annak dagiti nagannakda?) ken dagiti riri maipapan iti daga a sangsangkamaysa a kukua (mabalin kadi nga ilako ti co-owner ti pasetna?).
Kaano a kasapulam ti abogado?
Makisaritaka iti abogado sakbay nga idarummo ti kabagian. Mabalin a kitaen ti abogado no agaplikar ti Article 151, no kasano nga ilawlawag dagiti panangpadas nga agkappia iti verified a reklamo, ken no kasapulan met ti barangay conciliation wenno family mediation. No sika ti nadarum ket awan ti inaramid nga earnest efforts, mabalin nga idatag ti abogado ti depensa iti husto a tiempo.
No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaen ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Kadawyan a saludsod
Mabalin kadi nga idarumko ti kabsatko iti Pilipinas?
Wen, ngem masapul nga ipakita ti verified a reklamo nga adda inaramid nga earnest efforts para iti compromise (panagkappia) ken napaay dagitoy. Kuna ti Article 151 ti Family Code a no saan, saan nga agballigi ti kaso iti nagbaetan dagiti kameng ti isu met laeng a pamilia.
Siasino ti maibilang a pamilia para iti earnest efforts rule?
Dagiti laeng adda iti Article 150: asawa a lalaki ken babai, nagannak ken annak, dadduma nga ascendant ken descendant, ken kakabsat a full-blood wenno half-blood. Iti Martinez v. Martinez (2005), kinuna ti Supreme Court a saan a nairaman dagiti in-law (katugangan, ipag, kabsat ti asawa).
Agaplikar kadi ti pagannurotan no sangsangkamaysa nga idarumko ti kabsatko ken dagiti annakna?
Saan. Iti Moreno v. Kahn (2018), kinuna ti Supreme Court a dagiti kaanakan ket ganggannaet para iti Article 151, isu a ti kaso a nangiraman kadakuada agraman ti full-blood a kabsat ket adda iti ruar ti pagannurotan.
Ibasura kadi ti korte ti kasok iti bukodna a panangikeddeng no saanko nga imbaga ti earnest efforts?
Saan. Iti Moreno v. Kahn (2018), kinuna ti Korte a ti saan a panangtungpal ket saan a jurisdictional defect. Masapul nga idatag dayta ti sabali a partido iti kasapaan a gundaway, iti motion to dismiss wenno iti answer, no saan ket maibilang a waived.
Isu met laeng kadi ti barangay conciliation ken ti earnest efforts?
Dua a nagduma a kasapulan dagitoy. Awan ti desision a nabasa para iti daytoy a panid a mangikeddeng no maibilang dagiti proseso iti barangay kas earnest efforts iti sidong ti Article 151, isu a saan nga ibaga daytoy a panid a kasta.
Adda kadi kaso a saan a kasapulan ti earnest efforts?
Wen. Kuna ti Article 151 a saan nga agaplikar ti pagannurotan kadagiti kaso a saan a mabalin a pagkappiaan iti sidong ti Civil Code.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?