Masapul Kadi iti Linteg a Suportaran Dagiti Annak Dagiti Nagannakda?
Napardas a sungbat
Wen. Iti sidong ti Article 195 ti Family Code, masapul nga agsinnuporta dagiti nagannak ken dagiti annakda, isu a ti anak nga adda iti umno nga edad ket mabalin a mapilit a mangsuporta iti nagannak a makasapul iti dayta. No adu dagiti kabagian nga addaan obligasion, mangikeddeng ti linteg iti urnos: umuna ti asawa ti nagannak, kalpasanna dagiti annak, kalpasanna dagiti dadduma (Article 199). Saan a naikeddeng ti gatad: agdepende dayta iti kabaelan ti anak ken iti kasapulan ti nagannak (Article 201). Mabayadan laeng ti suporta manipud iti petsa a nadawat dayta iti naisurat wenno iti korte (Article 203).
Ania ti kuna ti linteg?
Subject to the provisions of the succeeding articles, the following are obliged to support each other to the whole extent set forth in the preceding article: (1) The spouses; (2) Legitimate ascendants and descendants; (3) Parents and their legitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter; (4) Parents and their illegitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter; and
Ti kangrunaan a sasao ket "support each other" (agsinnuporta). Agpadpada ti pagrebbengan. Suportaran dagiti nagannak dagiti annakda, ket suportaran dagiti annak dagiti nagannakda no kasapulan dagiti nagannak. Agaplikar daytoy kadagiti legitimate ken illegitimate nga annak (items 3 ken 4). Ti item 2, "legitimate ascendants and descendants", ket sakupenna met dagiti apong ken apo.
Adda met iti listaan dagiti legitimate a kakabsat (item 5). Addaan met obligasion a mangsuporta dagiti illegitimate a kakabsat, iti sidong ti Article 196, malaksid no ti kasapulan ti kabsat nga adda iti umno nga edad ket gapu iti bukod a biddut wenno kinaliway ti agdawdawat.
Ania ti sakupen ti suporta?
Isu met laeng dagiti banag a para iti ubing:
Support comprises everything indispensable for sustenance, dwelling, clothing, medical attendance, education and transportation, in keeping with the financial capacity of the family.
Para iti lakay wenno baket a nagannak, kaaduanna a ti kayatna a sawen ket taraon, pagnaedan, kawes ken panangagas.
Siasino ti umuna nga agbayad?
No dua wenno ad-adu a tao ti masapul a mangted iti suporta, ikeddeng ti Article 199 ti urnos:
Whenever two or more persons are obliged to give support, the liability shall devolve upon the following persons in the order herein provided: (1) The spouse; (2) The descendants in the nearest degree; (3) The ascendants in the nearest degree; and (4) The brothers and sisters.
Isu a no makasapul iti suporta ti maysa nga ina ket sibibiag ken makabael ti asawana, isuna ti umuna. Sumaruno dagiti annakna.
Inyaplikar ti Supreme Court daytoy nga urnos iti nagbaetan dagiti henerasion. Iti *Lim v. Lim* (2009), saan a makaited dagiti nagannak iti umdas a suporta kadagiti annakda, ket kinuna ti Korte a ti paset ti pagrebbengan ket naiyalis kadagiti apong, "the ascendants in the nearest degree", a maitunos iti urnos iti Article 199. Maipapan dayta a kaso kadagiti apong ken apo. Awan ti desision a nabasa para iti daytoy a panid a maipapan iti nagannak a nangidarum iti anak nga adda iti umno nga edad, isu nga ilawlawag laeng daytoy a panid ti teksto.
Kasano a mabingay ti gastos kadagiti kakabsat?
Maitunos iti kabaelan ti tunggal maysa:
When the obligation to give support falls upon two or more persons, the payment of the same shall be divided between them in proportion to the resources of each.
No apurado ti kasapulan, mabalin nga ibilin ti hukom nga agbayad ti maysa laeng kadakuada iti agdama. Mabalin a singiren dayta a tao inton madamdama ti paset dagiti dadduma.
Mano?
Awan ti naikeddeng a gatad wenno porsiento:
The amount of support, in the cases referred to in Articles 195 and 196, shall be in proportion to the resources or means of the giver and to the necessities of the recipient.
Ti anak a bassit ti sueldona ket basbassit ti itedna ngem ti kabsatna a dakkel ti sueldona. Ti nagannak nga adda bassit a bukodna a pagalaan ket basbassit ti kasapulanna ngem ti nagannak nga awan pulos.
Kuarta ti siasino ti agbayad?
Ti naasawaan nga anak ket agbayad iti suporta ti nagannak manipud iti bukodna a kuarta. Para iti suporta dagiti ascendant, descendant ken kakabsat, kuna ti Article 197 nga "only the separate property of the person obliged to give support shall be answerable". No awan ti separate property dayta a tao, ti absolute community wenno conjugal partnership, no makabael iti kuarta, ti umuna a mangbayad (advance) iti suporta. Kalpasanna, maibawas ti gatad iti paset dayta nga asawa inton ma-liquidate ti sanikua ti agassawa.
Manipud kaano a mabalin a dawaten ti nagannak?
The obligation to give support shall be demandable from the time the person who has a right to receive the same needs it for maintenance, but it shall not be paid except from the date of judicial or extra-judicial demand.
Ti extrajudicial demand ket panangdawat iti ruar ti korte, kas iti surat. Napateg ti naisurat a panangdawat nga addaan petsa, gapu ta saan a masingir ti suporta para kadagiti bulan sakbay dayta.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti pagannurotan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Fely ken dagiti annakna. Agtawen ni Fely iti 70, balo, ket saanna a kabaelan a suportaran ti bagina. Masapul a suportaran isuna dagiti tallo nga annakna nga adda iti umno nga edad (Article 195). Bingayenda ti gastos a maitunos iti kabaelanda (Article 200): ti anak a lalaki a kadakkelan ti sueldona ti agbayad iti kadakkelan a paset.
Gloria. Kasapulan ni Gloria ti panangagas ket sibibiag ken agtrabtrabaho ti asawana. Iti sidong ti Article 199, umuna ti asawana. Sumaruno dagiti annakna iti dayta nga urnos.
Hilda. Nangipatulod ni Hilda iti surat iti anakna a lalaki a mangdawat iti binulan a suporta idi Mayo ket napan iti korte idi Oktubre. Iti sidong ti Article 203, mabilang ti suporta manipud iti surat idi Mayo, saan a manipud kadagiti immuna a bulan.
Para iti suporta dagiti nagannak kadagiti annak, kitaen ti Mano ti child support?
Kaano a kasapulam ti abogado?
Makisaritaka iti abogado sakbay a dawatem iti korte ti suporta manipud iti kabagian, wenno no dawatenda kenka nga agbayadka ket saanmo a kabaelan. Mabalin a kitaen ti abogado no siasino ti umuna iti sidong ti Article 199, no ania ti kabaelan nga ited ti tunggal kabagian, ken no kasano nga isagana ti naisurat a panangdawat. Ti kaso iti nagbaetan dagiti kameng ti pamilia ket masapul met nga ipakitana nga adda inaramid nga earnest efforts nga agkappia: kitaen ti panangidarum iti kabagian: ti earnest efforts rule.
No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaen ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Kadawyan a saludsod
Legal a pagrebbengan kadi ti panangsuporta kadagiti nagannakko iti Pilipinas?
Wen. Ilista ti Article 195 ti Family Code dagiti legitimate nga ascendant ken descendant, ken dagiti nagannak ken annakda, kadagiti masapul nga agsinnuporta. Agpadpada ti pagrebbengan: manipud kadagiti nagannak agpaay kadagiti annak ken manipud kadagiti annak agpaay kadagiti nagannak.
Siasino ti umuna nga agbayad no adu a kabagian ti masapul a mangted iti suporta?
Ikeddeng ti Article 199 ti urnos: umuna ti asawa, kalpasanna dagiti descendant iti kaasitgan a degree, kalpasanna dagiti ascendant iti kaasitgan a degree, kalpasanna dagiti kakabsat. Isu nga umuna ti asawa ti nagannak ngem dagiti annak ti nagannak.
No adu dagiti annak, agpapada kadi ti bayadan ti tunggal maysa?
Saan a kanayon. Kuna ti Article 200 a mabingay ti bayad kadagiti addaan obligasion a maitunos iti kabaelan ti tunggal maysa. No apurado ti kasapulan, mabalin nga ibilin ti hukom nga agbayad ti maysa kadakuada iti agdama, nga addaan karbengan a mangsingir iti paset dagiti dadduma.
Mano a suporta ti masapul nga ited ti anak iti nagannak?
Awan ti naikeddeng a gatad. Kuna ti Article 201 a ti suporta ket maitunos iti kabaelan wenno pagalaan ti mangted ken iti kasapulan ti umawat.
Mabalin kadi a dawaten ti nagannak ti suporta para kadagiti napalabas a bulan?
Kuna ti Article 203 a madawat ti suporta no kasapulan, ngem mabayadan laeng manipud iti petsa ti judicial wenno extrajudicial demand. Ti naisurat a panangdawat ket maibilang nga extrajudicial demand.
Masapul kadi a suportaran dagiti apo dagiti apongda?
Iraman ti Article 195(2) dagiti legitimate nga ascendant ken descendant, a sakupenna dagiti apong ken apo. Iti sidong ti urnos ti Article 199, umuna dagiti descendant iti kaasitgan a degree, dagiti annak.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?