Colinares v. People (2011): Probation no Bimaba ti Dusa iti Apela

Idi agarup 7:00 iti rabii ti June 25, 2000, idiay Camarines Sur, rimmuar ti biktima ken ti maysa a gayyemna tapno gumatang iti sigarilio. Segun kadagiti saksi ti prosecution, immay ni Arnel Colinares manipud iti likudan ket namindua a binayatna iti dakkel a bato ti ulo ti biktima, ket nabelleng ti biktima. Binayat met ni Arnel ti lalaki a nangpadas a tumulong. Naagasan ti biktima iti ospital ket nagawid.

Kinuna ni Arnel a self-defense ti inaramidna. Nagtestigo isuna a ti biktima ken dua a kaduana, a nabartek amin, ket tinulod ken dinanogda isuna, ken pinadas ti biktima a dusragenna. Kinunana a nangala iti bato ket simmungbat a nangbayat. Boluntario a simmuko ni Arnel iti polis idi September 2000.

Idi 2005, kinondenar ti Regional Trial Court ti San Jose, Camarines Sur ni Arnel iti frustrated homicide. Sinentensiaanna iti dua a tawen ken uppat a bulan a prision correccional kas minimum, agingga iti innem a tawen ken maysa nga aldaw a prision mayor kas maximum. Gapu ta ipalubos laeng ti Probation Law ti probation no ti maximum a termino ket innem a tawen wenno basbassit, saan a makaaplay ni Arnel. Nag-apela isuna, ket inanamongan ti Court of Appeals ti conviction-na. Kalpasanna, napan isuna iti Supreme Court.

Tallo a saludsod ti inkeddeng ti Korte:

1. Self-defense kadi ti inaramid ni Arnel?
2. No saan, frustrated homicide kadi ti krimen wenno attempted homicide laeng?
3. No maibaba ti dusa iti dusa a mangipalubos iti probation, mabalin pay kadi nga agaplay ni Arnel iti probation uray nag-apela isuna?

Inaprobaran ti Supreme Court ti petition iti dadduma a paset. Nasarakanna a nakabasol ni Arnel iti attempted homicide ket sinentensiaanna iti indeterminate a dusa nga uppat a bulan nga arresto mayor kas minimum, agingga iti dua a tawen ken uppat a bulan a prision correccional kas maximum. Imbilinna a bayadan ni Arnel ti biktima iti ₱20,000 a moral damages. Ti judgment ket without prejudice iti panagaplay ni Arnel iti probation iti uneg ti 15 nga aldaw manipud iti pakaammo a ti rekord ti kaso ket naisubli iti trial court para iti execution.

Umuna: awan ti self-defense. Babaen ti Article 11, ti self-defense ket masapul ti unlawful aggression manipud iti biktima, reasonable necessity ti wagas a naaramat, ken awan ti umanay a provocation manipud iti agdepdepensa. Kinuna ti Korte a ti unlawful aggression ket kayatna a sawen ti pudno, kellaat ken saan a nanamnama a panangraut, wenno ti asidegen a peggad ti kasta. "A mere threatening or intimidating attitude is not enough." (Saan nga umanay ti panagpangta wenno panangbutbuteng laeng.) Ni laeng Arnel ti nangibaga a rinaut isuna nga umuna. Awan ti nangsuporta iti estoriana, awan ti medical certificate dagiti bukodna a sugat nga impresentarna, ken tallo a saksi ti nangibaga a isu ti nangrugi. No awan ti unlawful aggression, awan ti pagbatayan dagiti dua a sabali a kalikaguman.

Maikadua: attempted, saan a frustrated. Ti kadakkel ti bato ken dagiti bayat iti ulo ket nangipakita iti panggep a mangpapatay. Ngem frustrated laeng ti krimen no natay koma ti biktima no awan ti nasapa a tulong medikal. Dagiti sugat ti biktima ket nasken laeng ti daitan ket nanamnama a maagasan iti pito wenno walo nga aldaw, ken saan a maibaga ti doktor a makapapatay dagitoy. Isu nga attempted homicide ti krimen. Imbilang met ti Korte ken ni Arnel ti mitigating circumstance ti voluntary surrender (boluntario a panagsuko).

Maikatlo: mabalin ti agaplay iti probation. Inawat ti Korte a "Ordinarily, Arnel would no longer be entitled to apply for probation, he having appealed" (Kadawyan, saanen a mabalin nga agaplay ni Arnel iti probation, ta nag-apela isuna). Ngem nasarakanna a ti kinalinteg ket mangkalikagum iti sabali a resulta:

• Saan a nag-apela ni Arnel manipud iti dusa a mangipalubos iti probation. Ti biddut a judgment ti trial court ket saan a pulos a nangted kenkuana iti pagpilian iti nagbaetan ti apela ken probation.
• Dua ti judgment of conviction: ti judgment ti trial court, a naiwaksin itan, ken ti judgment ti Supreme Court para iti nalaglag a krimen. Ti judgment ti Supreme Court ket, iti pudno a kaipapanan, ti umuna a nangted iti probationable a dusa.
• Saan koma nga isuna ti agbayad iti biddut ti trial court. Inusar ti Korte ti Filipino a sasao nga "Ang kabayo ang nagkasala, ang hagupit ay sa kalabaw" (ti kabalio ti nagbiddut, ti nuang ti mabaut).
• Ti laeng karbengan nga agaplay ti adda ken ni Arnel. Ti trial judge latta ti mangikeddeng no ited ti probation, a kitaenna ti amin a kasasaad ti kasona.

Nagidumduma ti Korte iti immun-una a kaso a ti akusado ket addaan iti probationable a dusa ngem pinilina latta ti ag-apela, ta inanamaenna ti acquittal (pannakawayawaya). Ti akusado nga addaan iti dayta a pagpilian ngem nag-apela, mapukawna latta ti gundaway nga agaplay iti probation.

Adu a Justice ti saan nga immanamong iti mayoria iti punto ti probation ket nagsurat wenno nakikadua kadagiti concurring and dissenting opinion.

No ibaba ti apela ti conviction manipud iti dusa a saan a mangipalubos iti probation iti dusa a mangipalubos, ti akusado a nag-apela ket mabalin nga agaplay iti probation inton maisubli ti kaso iti trial court, ta saan a pulos a naaddaan isuna iti pagpilian iti nagbaetan ti apela ken probation; ti trial court latta ti mangikeddeng no ited dayta.

Kuna ti Probation Law nga awan ti aplikasion para iti probation a mabalin a maawat wenno maited no na-perfect-en ti akusado ti apela. Nangipalubos ti Colinares iti exception para iti akusado a nakondenar iti biddut ken nadagdagsen a krimen, ken ti umiso ken probationable a dusana ket immay laeng iti apela.

Adda itan ti isu met laeng a pagalagadan iti linteg. Ti Republic Act No. 10707, a naaprobaran idi November 2015, ket inamendaranna ti Section 4 ti Probation Law. No ti judgment a mangted iti non-probationable a dusa ket ma-apela wenno ma-review ket mabaliwan tapno mangted iti probationable a dusa, mabalin nga agaplay ti akusado iti probation babaen ti modified decision sakbay nga agbalin dayta a final. Maipila ti aplikasion iti trial court a nangted iti orihinal a judgment, wenno iti korte a nakai-raffle-an manen ti kaso. Mapukaw ti akusado daytoy a benepisio no dawatenna ti review ti modified decision a mangted metten iti probationable a dusa.

Inaramid a pagarigan: Kinondenar ti trial court ni Rico iti krimen nga addaan iti maximum a termino a walo a tawen, isu a saan isuna a makaaplay iti probation. Nag-apela isuna, a kunana a nalaglag a krimen laeng ti inaramidna. Immanamong ti korte ti apela ket imbabana ti maximum iti tallo a tawen. Babaen ti agdama a pagalagadan, mabalin nga agaplay ni Rico iti probation babaen ti modified decision sakbay nga agbalin dayta a final, no awan ti sabali a disqualification-na. No ketdi dawatenna iti nangatngato a korte a kitaen manen ti modified decision, mapukawna dayta a gundaway. Ti trial court latta ti mangikeddeng no ited ti probation.