Acharon v. People (2021): Dili Paghatag og Suporta ug RA 9262

Si Christian ug ang iyang asawa (gitawag og AAA sa desisyon, aron mapanalipdan ang iyang pagkatawo) naminyo niadtong 2011. Unom ka adlaw human niana, milarga siya aron magtrabaho sa abroad sa Brunei. Nanghulam ang magtiayon og kwarta sa ilang ninang aron ibayad sa iyang placement fee, ug kinahanglan unta siyang mopadala og kwarta matag bulan aron mabayran kini. Wala siya magpadala og kwarta nga regular, ug bahin ra sa utang ang iyang nabayran.

Nagtestigo ang asawa nga naulawan siya atubangan sa nagpahulam ug nahibaw-an niya nga naa nay laing babaye ang iyang bana sa abroad. Kini nagpahinabo kaniya og lawom nga kasakit ug depression. Nawala ang iyang kontak sa bana niadtong 2012.

Matod sa bana, nagpadala siya og kwarta hangtod nasunog ang iyang giabangan nga lugar sa Brunei ug naangol siya sa usa ka vehicle accident, nga nakagasto kaniya og kwarta. Matod niya, kadaghanan sa utang nabayran na.

Gi-charge siya sa paglapas sa Section 5(i) sa RA 9262 tungod sa pagpahinabo sa iyang asawa og mental o emotional anguish pinaagi sa "denying financial support". Gi-convict siya sa Regional Trial Court sa Valenzuela City, ug gi-affirm kini sa Court of Appeals. Miapelar siya sa Supreme Court.

Ang pangutana kay kung guilty ba ang bana sa pagpahinabo og mental o emotional anguish ubos sa Section 5(i) sa dihang napakyas siya sa paghatag og financial support sa iyang asawa. Gitan-aw usab sa Court kung ma-convict ba hinoon siya ubos sa Section 5(e), nga naglangkob sa paghikaw sa babaye og financial support.

Gi-grant sa Supreme Court ang apela, gi-reverse ang Court of Appeals ug gi-acquit ang bana.

• Ang charge ra ang giihap. Ang information nag-akusar lang kaniya sa pagdumili og financial support. Matod sa Court, sayop nga misalig ang trial court sa ebidensya sa affair, kay wala kana sa charge.
• Lahi ang pagdumili sa pagkapakyas. Sa mga pulong sa Court, "Mere failure or an inability to provide financial support is not punishable by R.A. 9262". Ang pulong nga "denial" sa Section 5(i) nagpasabot og tinuyo nga buhat. Kinahanglan pamatud-an sa prosecution nga tinuyo o hingmata nga gipugngan sa akusado ang suporta nga angay sa babaye sumala sa balaod, aron hatagan siya og mental o emotional anguish. Ang pag-antos sa babaye ra dili igo.
• Krimen nga nanginahanglan og intent. Gipatin-aw sa Court nga ang mga buhat nga gisilotan ubos sa Sections 5(i) ug 5(e) kay mala in se, buhat nga daotan sa iyang kaugalingon. Nagpasabot kini nga kinahanglan pamatud-an ang criminal intent, bisan special law ang RA 9262.
• Ang Section 5(e) nanginahanglan og tuyo nga mokontrol. Ang paghikaw sa babaye og suporta krimen lang ubos sa Section 5(e) kung gibuhat kini aron kontrolon o pugngan ang paglihok o batasan niya o sa iyang mga anak. Kung wala kana nga elemento, ang dili paghatag og suporta mosangpot lang sa civil liability.
• Gibiyaan ang mga naunang kaso. Gibiyaan sa Court ang Melgar v. People ug Reyes v. People sa bahin nga nagtugot nga ang tawo nga na-charge ubos sa Section 5(i) ma-convict ubos sa Section 5(e) pinaagi sa variance doctrine. Lahi-lahi nga buhat ang gisilotan sa duha ka section.
• Gi-apply sa mga facts. Nagpakita ang ebidensya nga misulay ang bana sa paghatag og suporta, ug nakahatag siya sulod sa pipila ka panahon, ug mihunong lang human sa sunog ug aksidente. Dako nga bahin sa utang, nga utang sa duha ka magtiayon, nabayran na. Walay pamatuod nga tinuyo niyang gidumilian ang suporta aron sakiton ang iyang asawa, o aron kontrolon siya. Busa dili siya guilty ubos sa bisan unsang section.

Miingon usab ang Court nga ubos sa Family Code, ang katungdanan sa suporta gipaambit sa duha ka magtiayon, ug ang suporta nagdepende sa kapasidad sa naghatag ug sa panginahanglan sa nakadawat. Kung krimen ang dili makabayad, daghang tawo ang ipapriso sa mga korte, kasagaran mga amahan, tungod lang kay pobre sila.

Ang pagdumili og financial support krimen lang ubos sa RA 9262 kung tinuyo kini ug gibuhat alang sa piho nga katuyoan: ubos sa Section 5(i), aron hatagan ang babaye o ang iyang anak og mental o emotional anguish; ubos sa Section 5(e), aron kontrolon o pugngan ang ilang paglihok o batasan. Ang yano nga pagkapakyas o dili pagkahimo sa paghatag og suporta dili krimen, ug ang remedyo mao ang civil action for support.

Giusab sa Acharon kung giunsa pagpasaka ug pagpamatuod ang mga VAWC case bahin sa suporta. Ang complaint ug ang ebidensya kinahanglan magpakita og labaw pa sa wala mabayri nga suporta. Kinahanglan ipakita nga angay ang suporta sumala sa balaod, nga tinuyo kini nga gipugngan, ug nganong gipugngan kini.

Pananglitan (hinimo-himo nga mga ngalan): Si Ramon nawad-an og trabaho sa abroad ug dili makapadala og kwarta sa balay sulod sa pipila ka bulan. Kana ra dili krimen ubos sa Section 5(i). Sa laing bahin, si Mark daku og kita apan gihunong niya ang tanang suporta aron silotan ang iyang asawa sa pagbiya kaniya, ug giingnan niya kini nga gusto niya nga mag-antos siya. Mahimo kana nga krimen ubos sa Section 5(i), kung mapamatud-an kini sa prosecution beyond reasonable doubt.

Wala tangtanga sa ruling ang katungdanan sa paghatag og suporta. Ang inahan o anak nga walay nadawat nga suporta makapangayo gihapon niini sa korte pinaagi sa civil case. Tan-awa ang pila ang child support sa Pilipinas ug ang lagda sa Family Code nga ang suporta nagdepende sa kapasidad sa naghatag ug panginahanglan sa nakadawat.

Ang Acharon nagtukod sa Garcia v. Drilon, nga nagdeklarar nga balido ang RA 9262. Para sa unsaon pagpasaka og VAWC complaint, tan-awa ang unsaon pagpasaka og VAWC case. Kung kinahanglan nimo og tabang sa tinuod nga sitwasyon, tan-awa ang libre nga legal nga tabang.