Acharon v. People (2021): Pagpangindi sang Sustento sa RA 9262

Nagpakasal si Christian kag ang iya asawa (ginatawag nga AAA sa desisyon, agod protektahan ang iya identidad) sang 2011. Pagligad sang anom ka adlaw, naglakat sia pa-abroad agod mag-obra sa Brunei. Naghulam ang mag-asawa sang kuwarta sa ila ninang agod ibayad sa iya placement fee, kag dapat magpadala sia sang kuwarta kada bulan agod bayaran ini. Indi regular ang iya pagpadala, kag bahin lang sang utang ang iya nabayaran.

Nagtestigo ang asawa nga nahuya sia sa atubangan sang nagpahulam kag nahibaluan niya nga may relasyon ang iya bana sa iban nga babayi sa abroad. Nagdala ini sa iya sang dalom nga kasakit kag depresyon. Nadula ang ila komunikasyon sang 2012.

Siling sang bana, nagpadala sia sang kuwarta tubtob nasunog ang iya ginaabangan nga lugar sa Brunei kag naaksidente sia sa salakyan, kag nagasto sia sang kuwarta sa sini. Siling niya, ang kalabanan sang utang nabayaran na.

Ginkasuhan sia sang paglapas sa Section 5(i) sang RA 9262 tungod sa paghatag sa iya asawa sang kasakit sang painuino ukon balatyagon paagi sa "denying financial support". Ginkonbiktar sia sang Regional Trial Court sa Valenzuela City, kag gin-affirm ini sang Court of Appeals. Nag-apela sia sa Supreme Court.

Ang pamangkot amo kon may sala bala ang bana sa paghatag sang kasakit sang painuino ukon balatyagon suno sa Section 5(i) sang wala sia nakahatag sang financial nga sustento sa iya asawa. Gintan-aw man sang Korte kon makonbiktar bala sia suno sa Section 5(e), nga nagasakop sa pagkuha sa babayi sang financial nga sustento.

Gin-grant sang Supreme Court ang apela, ginbaliskad ang Court of Appeals kag gin-acquit ang bana.

• Ang charge lang ang ginakabig. Ang information nag-akusar lang sa iya sang pagpangindi sang financial nga sustento. Siling sang Korte, sala nga nagsandig ang trial court sa ebidensya sang affair, kay wala ini sa charge.
• Lain ang pagpangindi sa indi pagkahatag. Suno sa mga pulong sang Korte, "Mere failure or an inability to provide financial support is not punishable by R.A. 9262". Ang pulong nga "denial" sa Section 5(i) buot silingon tuyo nga binuhatan. Dapat pamatud-an sang prosecution nga tuyo ukon hinunahuna nga wala ginhatag sang akusado ang sustento nga obligado sia ihatag sa babayi, agod hatagan sia sang kasakit sang painuino ukon balatyagon. Indi bastante ang pag-antos lang sang babayi.
• Krimen nga nagakinahanglan sang tuyo. Ginpaathag sang Korte nga ang mga binuhatan nga ginasilutan suno sa Sections 5(i) kag 5(e) mala in se (malain sa iya kaugalingon). Buot silingon, dapat pamatud-an ang criminal intent (tuyo nga maghimo sang krimen), bisan special law ang RA 9262.
• Ang Section 5(e) nagakinahanglan sang tuyo nga magkontrol. Ang pagkuha sa babayi sang sustento krimen lang suno sa Section 5(e) kon ginhimo ini agod kontrolon ukon limitahan ang paghulag ukon binuhatan niya ukon sang iya mga anak. Kon wala sini nga elemento, ang indi paghatag sang sustento nagadala lang sang civil liability.
• Ginbayaan ang nauna nga mga kaso. Ginbayaan sang Korte ang Melgar v. People kag Reyes v. People sa bahin nga gintugutan sini nga ang tawo nga ginkasuhan suno sa Section 5(i) makonbiktar suno sa Section 5(e) paagi sa variance doctrine. Lain-lain nga binuhatan ang ginasilutan sang duha ka section.
• Sa mga fact sang kaso. Ginpakita sang ebidensya nga nagtinguha ang bana nga maghatag sang sustento, kag naghatag sia sa sulod sang pila ka tion, kag nag-untat lang pagkatapos sang sunog kag sang aksidente. Ang kalabanan sang utang, nga utang sang duha ka mag-asawa, nabayaran na. Wala sing pamatuod nga tuyo niya nga ginpangindian ang sustento agod pasakitan ang iya asawa, ukon agod kontrolon sia. Gani wala sia sing sala suno sa bisan ano sa duha ka section.

Siling man sang Korte nga ang obligasyon sa sustento ginapaambit sang duha ka mag-asawa suno sa Family Code, kag ang sustento nagadepende sa ikasarang sang nagahatag kag sa kinahanglanon sang nagabaton. Kon krimen ang indi makabayad, madamo nga tawo ang mapriso sang mga korte, kalabanan mga amay, tungod lang kay imol sila.

Ang pagpangindi sang financial nga sustento krimen lang suno sa RA 9262 kon tuyo ini kag may pinasahi nga katuyuan: suno sa Section 5(i), agod hatagan ang babayi ukon ang iya anak sang kasakit sang painuino ukon balatyagon; suno sa Section 5(e), agod kontrolon ukon limitahan ang ila paghulag ukon binuhatan. Ang indi lang paghatag ukon indi makahatag sang sustento indi krimen, kag ang remedyo amo ang civil nga kaso para sa sustento.

Ginbag-o sang Acharon kon paano ginafile kag ginapamatud-an ang VAWC kaso parte sa sustento. Dapat magpakita ang reklamo kag ang ebidensya sang labaw pa sa wala nabayaran nga sustento. Dapat ipakita sini nga obligado ihatag ang sustento, nga tuyo ini nga wala ginhatag, kag kon ngaa wala ini ginhatag.

Halimbawa (himo-himo lang nga mga ngalan): Nadula ang obra ni Ramon sa abroad kag indi sia makapadala sang kuwarta sa balay sa sulod sang pila ka bulan. Indi ina krimen sa iya lang kaugalingon suno sa Section 5(i). Sa pihak nga bahin, si Mark daku ang ginasweldo pero gin-untat niya ang tanan nga sustento agod silutan ang iya asawa sa pagbiya sa iya, kag ginsilingan niya ini nga gusto niya nga mag-antos ini. Mahimo ina nga krimen suno sa Section 5(i), kon pamatud-an ini sang prosecution beyond reasonable doubt.

Wala ginkuha sang ruling ang obligasyon sa sustento. Ang iloy ukon bata nga wala nakabaton sang sustento makapangayo gihapon sini sa korte paagi sa civil nga kaso. Basaha ang pila ang child support sa Pilipinas kag ang rule sang Family Code nga ang sustento nagadepende sa ikasarang sang nagahatag kag sa kinahanglanon sang nagabaton.

Ang Acharon nagasandig sa Garcia v. Drilon, nga nag-uyon nga balido ang RA 9262. Para sa paagi sang pag-file sang VAWC nga reklamo, basaha ang paano mag-file sang VAWC kaso. Para sa bulig sa tuod nga sitwasyon, basaha ang libre nga legal nga bulig.