Ano ang Katarungang Pambarangay? Kahulugan

Gintukod ini sang Chapter 7 sang Local Government Code of 1991 (Republic Act No. 7160), Sections 399 tubtob 422. Ginatawag sang Code ang iya mga probisyon nga Sections, indi Articles.

• Ang lupon. Kada barangay may lupong tagapamayapa, ukon lupon. Siling sang Section 399 nga ang Punong Barangay ang chairman sini kag may 10 tubtob 20 ka miyembro. Ang mga miyembro dapat nagaestar ukon nagaobra sa barangay kag may integridad, wala sing ginapihan, kag matarong magtimbang. Ginatudlo sila sang Punong Barangay pagkatapos magpaskil sang public notice.
• Ang secretary. Ang barangay secretary amo man ang secretary sang lupon kag sia ang nagatipig sang mga rekord (Section 403).
• Ang pangkat. Para sa kada away nga wala nahusay sa mediation, ginatukod ang pangkat ng tagapagkasundo. May tatlo ini ka miyembro nga ginpili sang mga partido halin sa listahan sang lupon, ukon ginripa kon indi sila magkasugot (Section 404).

1. Ang nagareklamo nagakadto sa Punong Barangay, paagi sa hambal ukon sulat (Section 410(a)).
2. Ginapatawag sang Punong Barangay ang pihak nga partido sa sulod sang masunod nga working day kag ginatinguhaan nga i-mediate (Section 410(b)).
3. Kon indi ini magmadinalag-on sa sulod sang 15 ka adlaw halin sa una nga pagkitaay, ginatukod ang pangkat kag ginatinguhaan nga magkasugot ang mga partido (Section 410(b) tubtob (e)).
4. Ang bisan ano nga settlement dapat nasulat, sa lingguahe nga nahibaluan sang mga partido, kag pirmado (Section 411).
5. Kon wala sang settlement, ginahatag sang secretary ang certificate to file action, kag dayon lang makakadto ang kaso sa korte (Section 412(a)). Ginatugutan sang Section 412(b) ang mga partido nga magdiretso sa korte sa pila ka kaso, pareho kon ang akusado nakadetine ukon kon malapit na mag-prescribe ang aksyon.

Publiko kag indi pormal ang mga hearing, kag ang mga partido nagaatubang nga wala sang abogado (Sections 414 kag 415). Ang kada tikang kag ang iya tion yara sa barangay conciliation timeline.

Indi tanan sakop sang sistema. Ginalista sang Section 408 ang mga eksepsyon, pareho sang away batok sa gobyerno kag mga kalapasan nga ang silot sobra sa isa ka tuig nga pagkapriso ukon multa nga sobra sa ₱5,000. Sa Aquino v. Aure (2008), siling sang Supreme Court nga ang proseso "not a jurisdictional requirement": ang defendant nga wala nagsiling sa iya answer nga wala naagi sa barangay ginakabig nga nagbayaan na sang amo nga objection.

Halimbawa lang ini: Si Carlo naghulam sang kuwarta sa iya kaingod nga si Liza sa Barangay San Isidro kag wala pa niya ginbayaran. Pareho sila nga nagaestar sa amo nga barangay. Una nga nagreklamo si Liza sa Punong Barangay. Nagkitaay sila, kag sa bulig sang pangkat nagpirma sila sang nasulat nga plano sang pagbayad. Kon indi ini sundon ni Carlo, mapatuman sang lupon ang settlement sa sulod sang anom ka bulan (Section 417).

Para mahibaluan kon ang imo kaso dapat magsugod sa barangay, basaha ang Kinahanglan bala anay ako magkadto sa barangay? Para sa mga tikang sang hearing, basaha ang Proseso sang barangay hearing. Para sa iban pa nga serbisyo sang barangay, basaha ang amon mga giya sa barangay.