Ano ang Certificate to File Action? Kahulugan
Dasig nga sabat
Ang certificate to file action isa ka nakasulat nga certification halin sa barangay nga nagkitaay ang mga partido pero wala sila sang areglo, ukon nga ang areglo gin-repudiate (ginbawi). Para sa mga away ukon reklamo nga sakop sang barangay justice system, amo ini ang papel nga nagabukas sang puertahan pakadto sa korte. Kon wala ini, mahimo ma-dismiss ang kaso sa korte ukon ibalik ini sa barangay.
Ginatawag man nga: Certification to file action
Ano ang ginasiling sang layi?
Siling sang Section 412(a) sang Local Government Code, wala sang kaso parte sa butang nga sakop sang authority sang lupon ang mahimo ipasaka direkta sa korte luwas kon:
- nagkitaay ang mga partido sa atubangan sang lupon chairman ukon sang pangkat;
- wala sang conciliation ukon areglo nga natabo; kag
- ginsertipikahan ini sang lupon secretary ukon pangkat secretary kag ginpamatud-an (attested) sang lupon ukon pangkat chairman.
Ang isa pa ka dalan pakadto sa korte amo ang repudiation. Suno sa Section 418, mahimo i-repudiate sang isa ka partido ang areglo sa sulod sang 10 ka adlaw kon ang iya pagtugot nakuha paagi sa fraud (pagdaya), violence ukon pagpahadlok, paagi sa sworn statement nga ginpasa sa lupon chairman. Ina nga repudiation bastante na nga basehan para sa certification.
Importante man ang certificate para sa mga deadline. Siling sang Section 410(c), ang prescriptive periods nagauntat kon ipasaka ang reklamo sa Punong Barangay kag nagadalagan liwat kon mabaton sang nagreklamo ang certification to file action (ukon certificate of repudiation). Indi mahimo magsobra ang pag-untat sa 60 ka adlaw halin sa pagpasaka sang reklamo.
Mahimo bala ini ihatag nga sobra kaaga?
Huo. Sa Bonifacio Law Office v. Bellosillo (2002), ginhatag ang certificate nga wala sang pangkat nga natukod kag "less than fifteen days after the first scheduled hearing before the barangay chairman", buot silingon kulang sa napulo kag lima ka adlaw pagkatapos sang una nga hearing. Ginsiling sang Supreme Court nga "improperly and prematurely issued" ini, kag husto ang huwes nga ginbalik ang kaso sa barangay. Sa Lumbuan v. Ronquillo (2006), ginbaton sang Korte bilang substantial compliance ang certificate pagkatapos sang miting sa atubangan lang sang Barangay Chairman. Ang resulta nagadepende sa mga facts sang kada kaso.
Kon wala ginsambit sang defendant sa iya answer nga wala naagi ang kaso sa barangay, ginakabig nga ginbayaan na niya ina nga objection (Aquino v. Aure, 2008).
Halimbawa
Ginhimo-himo lang nga halimbawa: Ang nagaabang kay Pedro wala nagabayad sang abang sa pila na ka bulan. Nagreklamo si Pedro sa Punong Barangay, kag napaslawan ang mediation. Gintukod ang pangkat kag nakigkita ini sa duha ka bahin, pero wala gihapon sila nagkasugot. Ginhatag sang pangkat secretary ang certification, nga ginpamatud-an sang pangkat chairman. Gin-ilakip ini ni Pedro sa reklamo nga iya ginpasaka sa korte.
Ginasambit sang Code ang filing fee para sa reklamo sa barangay pero wala sini gintalana ang kantidad, gani wala sang bayad ukon form number sa sini nga pahina. Ang barangay secretary ang makasiling sa imo kon ano ang ginakinahanglan sang imo barangay. Para sa bug-os nga proseso, basaha ang Proseso sang hearing sa barangay, ang timeline sang barangay conciliation kag ang Katarungang Pambarangay.
Masami nga pamangkot
Sin-o ang nagahatag sang certificate to file action?
Ang lupon secretary ukon ang pangkat secretary, kag ginapamatud-an (attested) sang lupon ukon pangkat chairman. Ginakinahanglan sang Section 412(a) sang Local Government Code ini nga certification antes mapasaka sa korte ang kaso nga sakop sang barangay system.
Mahimo bala ihatag sang barangay ang certificate pagkatapos sang una nga miting nga wala sang areglo?
Mahimo ini kontrahon. Sa Bonifacio Law Office v. Bellosillo (2002), ang certificate nga ginhatag nga wala sang pangkat kag kulang sa 15 ka adlaw pagkatapos sang una nga hearing ginkabig nga improperly and prematurely issued, kag ginbalik ang kaso sa barangay. Sa Lumbuan v. Ronquillo (2006), ang miting sa atubangan lang sang Barangay Chairman ginbaton bilang substantial compliance.
Paano kon wala magpakita sa barangay ang isa ka partido?
Suno sa Administrative Circular No. 14-93, nga gin-quote sa Bonifacio Law Office v. Bellosillo, indi dapat ihatag sang Punong Barangay ang certificate sa sina nga tion kundi dapat sia magtukod sang pangkat.
Kinahanglan ko bala ang certificate to file action sa tanan nga kaso?
Indi. Para lang sa mga away ukon reklamo nga sakop sang authority sang lupon. Ginlista sang Section 408 ang mga exception, kag ginatugot sang Section 412(b) ang mga partido nga magkadto direkta sa korte sa pila ka kaso, pareho sang kon nakabilanggo ang akusado ukon malapit na ma-prescribe ang kaso.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?