Katarungang Pambarangay: Mga Deadline sa Barangay
Barangay: summons sa masunod nga working day, 15 ka adlaw nga mediation, dayon pangkat nga magtipon sa sulod sang 3 ka adlaw kag may 15 (+15) ka adlaw.
| Tikang | Deadline suno sa law | Ano ang matabo | Ginhalinan |
|---|---|---|---|
| 1. Reklamo | Wala sing deadline sa sini nga mga section (pero basaha ang nota parte sa prescription) | Ang nagreklamo (complainant) nagabayad sang filing fee kag nagareklamo, sa hambal ukon sa sulat, sa lupon chairman (ang punong barangay) (Sec. 410(a)) | Local Government Code, Sec. 410(a), Supreme Court E-Library |
| 2. Summons | Sa sulod sang masunod nga adlaw sang obra (working day) pagkatapos sang reklamo | Ginapatawag sang lupon chairman ang ginareklamo (respondent), nga may pahibalo sa nagreklamo, para mag-atubang upod ang ila mga testigo para sa mediation (Sec. 410(b)) | Local Government Code, Sec. 410(b), Supreme Court E-Library |
| 3. Mediation sang punong barangay | 15 ka adlaw halin sa una nga pagtipon sang duha ka partido | Kon indi magkasugot sa sulod sang 15 ka adlaw, ang lupon chairman "shall forthwith set a date": dayon siya magbutang sang petsa para tukuron ang pangkat (Sec. 410(b)) | Local Government Code, Sec. 410(b), Supreme Court E-Library |
| 4. Ginatukod ang pangkat | Wala sing tama nga kadamuon sang adlaw: "forthwith" (dayon) ang siling sang law | Panel sang tatlo ka miyembro sang lupon nga ginpili sang mga partido; kon indi sila magkasugot, ginapili paagi sa bunutan nga ginahimo sang lupon chairman (Sec. 404(a)) | Local Government Code, Secs. 404(a) and 410(b), Supreme Court E-Library |
| 5. Hearing sang pangkat | Indi maulihi sa 3 ka adlaw halin sa pagtukod sini | Ginapamatian sang pangkat ang duha ka partido kag ang ila mga testigo, kag mahimo sila nga ipatawag (Sec. 410(d)) | Local Government Code, Sec. 410(d), Supreme Court E-Library |
| 6. Tion sang pangkat para sa areglo | 15 ka adlaw halin sa adlaw nga nagtipon ini, mahimo lawigon tubtob 15 pa ka adlaw, "except in clearly meritorious cases" (luwas sa mga kaso nga klaro nga may basehan) | Ginatinguhaan sang pangkat nga makaabot sa areglo ukon resolusyon (Sec. 410(e)) | Local Government Code, Sec. 410(e), Supreme Court E-Library |
| 7. Nakasulat nga areglo | Kon magkasugot na ang mga partido | Nakasulat, sa lenguahe ukon dialect nga kahibalo ang mga partido, pirmado nila kag gin-attest sang chairman sang lupon ukon pangkat (Sec. 411) | Local Government Code, Sec. 411, Supreme Court E-Library |
| Arbitration (indi obligado, sa bisan ano nga tikang) | Ang kasugtanan nga mag-arbitration mahimo bawion (repudiate) sa sulod sang 5 ka adlaw; ang award ginahimo pagkatapos sina kag sa sulod sang 10 ka adlaw | Nagkasugot ang mga partido, sa sulat, nga sundon ang award sang lupon chairman ukon sang pangkat (Sec. 413(a)) | Local Government Code, Sec. 413, Supreme Court E-Library |
| 8. Repudiation (pagbawi) | Sa sulod sang 10 ka adlaw halin sa petsa sang areglo | Ang partido nga ang iya pagsugot nadaya paagi sa fraud, violence ukon intimidation (paghadlok) nagapasaka sang sworn statement sa lupon chairman. Amo ini ang basehan para sa certification to file action (Sec. 418) | Local Government Code, Sec. 418, Supreme Court E-Library |
| 9. Nangin final ang areglo | Pagkatapos sang 10 ka adlaw halin sa petsa sini | Ang areglo ukon award may pwersa kag epekto sang final nga judgment sang korte, luwas kon gin-repudiate ang areglo ukon may petition nga ginpasaka sa city ukon municipal court para ipawalay-bili ang award (Sec. 416) | Local Government Code, Sec. 416, Supreme Court E-Library |
| 10. Ginapadala sa korte | Sa sulod sang 5 ka adlaw halin sa award, ukon halin sa katapusan sang 10 ka adlaw nga tion sang repudiation | Ginapadala sang lupon secretary ang areglo ukon award sa city ukon municipal court kag ginahatagan sang kopya ang mga partido (Sec. 419) | Local Government Code, Sec. 419, Supreme Court E-Library |
| 11. Pagpatuman (enforcement) | Sa sulod sang 6 ka bulan halin sa petsa sang areglo; pagkatapos sina, paagi sa kaso sa korte | Mahimo ipatuman sang lupon ang areglo ukon award paagi sa execution. Pagkatapos sang 6 ka bulan, ginapatuman ini paagi sa kaso sa city ukon municipal court (Sec. 417) | Local Government Code, Sec. 417, Supreme Court E-Library |
Mga nota
- Wala sing ginahatag ang law nga kabilugan nga kalawigon sang bug-os nga proseso, kay ang petsa sang pagtukod sang pangkat ginabutang "forthwith" (dayon) kag indi sa tama nga kadamuon sang adlaw, kag ang tion sang pangkat mahimo lawigon. Ang bisan ano nga isa lang ka kabilugan nga kadamuon sang adlaw pagpakot lang.
- Ang pagpasaka sa barangay nagaputol (interrupt) sang prescriptive period sang kaso, pero indi magsobra sa 60 ka adlaw halin sa pagpasaka sa punong barangay. Nagadalagan liwat ang tion kon mabaton na sang nagreklamo ang certification to file action ukon ang certificate of repudiation (Sec. 410(c)). Tan-awa ang Prescription sang mga civil nga kaso.
- Ang mga partido dapat mag-atubang mismo, wala sing abogado ukon representante. Ang mga menor de edad kag mga incompetent lang ang mahimo buligan sang ila paryente (next-of-kin) nga indi abogado (Sec. 415). Publiko kag indi pormal ang hearing, pero mahimo pagwaon sang chairman ang publiko para sa privacy, kadungganan (decency) ukon public morals (Sec. 414).
- Ang kaso nga sakop sang barangay conciliation indi mahimo ipasaka direkta sa korte luwas kon nag-atubang ang mga partido sa lupon chairman ukon sa pangkat kag nag-certify ang secretary sang lupon ukon pangkat nga wala sing areglo nga naabot (gin-attest sang chairman), ukon luwas kon gin-repudiate ang areglo (Sec. 412(a)). May ginlista ang law nga pila ka kaso nga mahimo direkta sa korte (Sec. 412(b)). Tan-awa ang certificate to file action.
- Ang certification nga ginhatag nga madasig pa mahimo magdala sang problema. Sa Bonifacio Law Office v. Bellosillo (2002), ang certification nga ginhatag nga wala pa sing pangkat kag kulang sa 15 ka adlaw pagkatapos sang una nga naiskedyul nga hearing sa barangay chairman gintawag nga "improperly and prematurely issued", kag mahimo ibalik sang huwes ang kaso sa barangay (E-Library). Sa Lumbuan v. Ronquillo (2006), gin-ako sang Korte ang "substantial compliance" kay nag-atubang na ang mga partido sa barangay chairman (E-Library).
- Wala diri ang kantidad sang filing fee, ang opisyal nga mga form ukon ano ang matabo kon indi mag-atubang ang ginareklamo: yara ini sa implementing rules. Pamangkot sa inyo barangay hall.
- Ang Sections 410 tubtob 413 (mediation, conciliation kag arbitration) "shall not apply in proceedings where relief is sought" suno sa Anti-VAWC law: indi ini gamiton sa kaso diin nagapangayo sang bulig suno sa sina nga law. Ang punong barangay ukon barangay kagawad indi mahimo magsugo, magpilit ukon mag-impluwensya sang sobra sa nagapangayo sang protection order nga mag-areglo ukon bayaan ang iya ginapangayo (RA 9262, Sec. 33, E-Library). Tan-awa ang Paano magpasaka sang VAWC nga kaso.
- Ginhimo-himo nga halimbawa: Si Elena nagpasaka sang reklamo batok kay Jun sang Lunes parte sa utang nga wala nabayaran. Ang summons ginpadala sang Martes. Wala sila nagkasugot sa mediation sa sulod sang 15 ka adlaw halin sa ila una nga pagtipon, gani ginatukod ang pangkat. Nagatipon ini sa sulod sang 3 ka adlaw kag may 15 ka adlaw, nga mahimo lawigon sang isa ka beses tubtob 15 ka adlaw, para mag-areglo.
- Ginhimo-himo nga halimbawa: Si Elena kag si Jun nagpirma sang payment plan sang Marso 1. Wala sing nag-repudiate sini sa sulod sang 10 ka adlaw, gani may epekto ini sang final nga judgment. Kon indi magbayad si Jun, mahimo ini ipatuman sang lupon sa sulod sang 6 ka bulan halin sang Marso 1; pagkatapos sina, si Elena dapat magpasaka sang kaso sa city ukon municipal court.
- Para mahibal-an kon ang inyo gintakilan dapat anay idul-ong sa barangay, tan-awa ang Kinahanglan bala anay ako mag-agi sa barangay? Para sa kon ano ang matabo sa hearing, tan-awa ang Proseso sang hearing sa barangay kag Katarungang Pambarangay. Para sa bulig sa inyo kaso, tan-awa ang Libre nga legal nga bulig.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?