Ano ang Equitable Mortgage? Kahulugan sa Layi
Dasig nga sabat
Ang equitable mortgage isa ka kontrata nga ginsulat bilang baligya pero ang matuod nga katuyuan amo ang paggarantiya sang utang ukon iban pa nga obligasyon. Ginapresume sang Civil Code nga equitable mortgage ini sa mga kaso nga ginlista sa Article 1602, pareho kon ang nagbaligya nagapabilin sa propiedad ukon nagapadayon sa pagbayad sang buhis sini. Kon equitable mortgage ang kontrata, indi mahimo nga hawiran lang sang nagpahulam ang propiedad kon indi mabayran ang utang; dapat niya singilon ang utang ukon mag-foreclose.
Ginatawag man nga: Pacto de retro sale treated as a loan
Ano ang ginasiling sang Article 1602?
Ang una nga bahin sang article:
The contract shall be presumed to be an equitable mortgage, in any of the following cases: (1) When the price of a sale with right to repurchase is unusually inadequate; (2) When the vendor remains in possession as lessee or otherwise;
Sa simple nga pagkasiling: ginapresume nga equitable mortgage ang kontrata kon sobra kanubo ang bili sang baligya nga may right sa pagbakal liwat, ukon kon ang nagbaligya nagapabilin sa propiedad bilang nagaabang ukon sa iban nga paagi.
Ang iban pa nga kaso amo ang: bag-o nga kasulatan nga nagapalawig sang tion sa pagtubos ukon nagahatag sang bag-o nga tion; ang nagbakal nga nagahawid sang bahin sang bayad; ang nagbaligya nga nag-obligar sa iya kaugalingon nga magbayad sang buhis sang ginbaligya; kag bisan ano nga iban nga kaso nga mahimo mahibal-an nga ang matuod nga katuyuan amo ang paggarantiya sang utang. Basaha ang Article 1602 para sa bug-os nga paathag.
Gindugang sang Article 1603 nga, kon may duda, ang kontrata nga daw baligya nga may right sa pagbakal liwat ginabasa bilang equitable mortgage. Ginapalapad sang Article 1604 ang Article 1602 sa mga kontrata nga daw absolute sale. Suno sa Article 1605, mahimo magpangabay ang daw nagbaligya sa korte nga i-reform ang dokumento.
Ano ang dapat ipakita?
Sa Heirs of Soliva v. Soliva (2015), ginsiling sang Supreme Court nga duha ka requisite ang dapat ara: ang mga partido naghimo sang kontrata nga ginatawag nga baligya, kag ang ila katuyuan amo ang paggarantiya sang isa ka utang paagi sa mortgage. Nagaapply lang ang presumption kon may matuod nga duda parte sa klase sang kasugtanan. Sa Repuela v. Estate of the Spouses Larawan (2016), gindugang sang Korte nga bastante na ang bisan isa sa mga sitwasyon sa Article 1602; indi kinahanglan ang "overwhelming number", ukon madamo gid.
Ngaa ginapresume sang layi ang mortgage?
Sa Dala v. Auticio (2022), ginsiling sang Supreme Court nga "the policy of the law is to discourage pacto de retro sales and thereby prevent the circumvention of the prohibition against usury and pactum commissorium." Buot silingon, gusto sang layi nga indi pagdamuon ang pacto de retro sales para indi malikawan ang pagdumili sa usury kag sa pactum commissorium. Ang pactum commissorium isa ka kasugtanan nga nagatugot sa nagpahulam nga kuhaon ang propiedad nga ginhimo nga garantiya nga wala sang foreclosure. Sa Dala, ang isa ka clause nga nagahimo sang baligya nga "absolute and irrevocable" kon indi makabakal liwat ang nagbaligya ginsiling nga amo sina nga kasugtanan, kag void ang pagsaylo sang duta. Sa Saclolo v. Marquito (2019), ginsiling sang Korte nga mahimo singilon sang mga nagpahulam ang utang upod ang interest kag mag-foreclose kon indi ini mabayran, pero indi nila mahimo kuhaon ang lote nga wala sang foreclosure.
Ginsiling man sang Saclolo nga bangod wala sang matuod nga "repurchase" sa equitable mortgage, indi nagaapply ang mga tion sa pagbakal liwat sang Article 1606.
Halimbawa
Ginhimo-himo lang nga halimbawa: "Ginbaligya" ni Tonya ang iya lote kay Cesar nga may right nga baklon ini liwat sa sulod sang duha ka tuig. Nagapadayon sia sa pag-istar sa balay kag sa pagbayad sang real property tax. Duha ka kaso sang Article 1602 ang ara, gani ginapresume sang layi nga ang kasugtanan utang nga may mortgage. Bisan ang deed nagasiling nga mangin absolute ang baligya kon indi sia makabayad, indi mahimo nga hawiran lang ni Cesar ang duta; dapat niya singilon ang utang ukon mag-foreclose. Ang korte ang magadesisyon, suno sa ebidensya, kon nagapadayon ang presumption.
Para sa dugang pa, basaha ang Sale with right to repurchase kag ang Legal interest rate sa Pilipinas.
Ano nga mga probisyon ang nagagamit sini nga termino?
Masami nga pamangkot
Ano ang equitable mortgage sa simple nga pagkasiling?
Isa ini ka kasugtanan nga ginsulat bilang baligya, kasagaran baligya nga may right sa pagbakal liwat, pero ang matuod utang ini nga ang propiedad ang garantiya. Ginatratar ini sang layi bilang mortgage, gani indi mahimo nga hawiran lang sang nagpahulam ang propiedad.
San-o ginapresume sang layi ang equitable mortgage?
Ginalista sang Article 1602 ang anom ka kaso, upod ang sobra kanubo nga bili, ang nagbaligya nga nagapabilin sa propiedad, ang nagbakal nga nagahawid sang bahin sang bayad, kag ang nagbaligya nga nagabayad sang buhis sang propiedad. Sa Repuela v. Estate of the Spouses Larawan (2016), ginsiling sang Supreme Court nga bastante na ang bisan isa sini.
Nagaapply bala ini sa deed of absolute sale?
Huo. Siling sang Article 1604 nga ang mga rule sang Article 1602 nagaapply man sa kontrata nga daw absolute sale.
Mahimo bala hawiran sang nagpahulam ang duta kon indi mabayaran ang utang?
Indi awtomatiko. Sa Saclolo v. Marquito (2019) kag Dala v. Auticio (2022), ginsiling sang Supreme Court nga dapat singilon sang nagpahulam ang utang ukon mag-foreclose; ang pagtugot sa iya nga kuhaon ang duta nga wala sang foreclosure pactum commissorium, nga void.
Ano ang matabo sa abang ukon bunga nga nabaton sang nagbakal?
Suno sa ulihi nga paragraph sang Article 1602, ang bisan ano nga kuarta, bunga ukon iban pa nga benepisyo nga nabaton sang nagbakal bilang abang ukon sa iban nga paagi ginakabig nga interest, nga sakop sang mga layi parte sa usury.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?