Article 166 sang Family Code: Mga rason para i-impugn ang legitimacy
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 166?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
Legitimacy of a child may be impugned only on the following grounds:
(1) That it was physically impossible for the husband to have sexual intercourse with his wife within the first 120 days of the 300 days which immediately preceded the birth of the child because of:
(a) the physical incapacity of the husband to have sexual intercourse with his wife;
(b) the fact that the husband and wife were living separately in such a way that sexual intercourse was not possible; or
(c) serious illness of the husband, which absolutely prevented sexual intercourse;
(2) That it is proved that for biological or other scientific reasons, the child could not have been that of the husband, except in the instance provided in the second paragraph of Article 164; or
(3) That in case of children conceived through artificial insemination, the written authorization or ratification of either parent was obtained through mistake, fraud, violence, intimidation, or undue influence.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ang bata nga ginbusong ukon ginbata sa sulod sang kasal legitimate. Ginalista sang Article 166 sang Family Code ang mga rason lang nga mahimo gamiton para batukan sa korte ina nga legitimacy. Ang bana lang ang mahimo magdala sang kaso, ukon ang iya mga manunubli sa pila ka sitwasyon, kag sa sulod lang sang malip-ot nga period sa Article 170. Pagkatapos sina, nangin pirme na ang status sang bata.
Ang "impugn legitimacy" buot silingon mangayo sa korte nga ideklarar nga ang bata nga ginbata sang babae nga may asawa indi anak sang iya bana.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Zeny kag Arman: ang pahayag sang iloy
Nagbata si Zeny samtang kasal sia kay Arman. Sa isa ka away, ginsiling niya nga iban nga lalaki ang tatay. Legitimate gihapon ang bata (Article 167). Si Arman lang, ukon ang iya mga manunubli sa mga kaso sang Article 171, ang mahimo mag-impugn, kag suno lang sa isa ka rason sang Article 166.
Arman: ang period nga isa ka tuig
Nagaistar si Arman sa amo man nga siyudad diin ginbata kag ginparehistro ang bata. Dapat mag-file sia sa sulod sang isa ka tuig halin nga nahibal-an niya ang pagbata ukon ang pagrehistro sini. Kon nagaistar sia sa abroad, tatlo ka tuig ang iya. Pagkatapos sang period, pirme na ang status sang bata.
Ini mga himo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagadalagan ang rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Sin-o ang legitimate: Article 164. Paano ginapamatud-an ang filiation: Article 172.
- Para sa mga anak sang kasal nga ginpa-annul ukon gindeklarar nga void sa ulihi, tan-awa ang legitimate bala ang mga anak pagkatapos sang annulment?
- Indi magamit sang lalaki nga indi bana ang Article 166. Sa Concepcion (2005), ang lalaki nga ang iya kasal sa iloy void kay kasal pa ang iloy sa iban wala gid nakakuha sang kinamatarong nga i-impugn ang legitimacy sang iya bata.
- Ang bata nga ginbata sa gwa sang kasal mahimo maggamit sang apelyido sang tatay kon ginkilala sang tatay ang bata sa record of birth ukon sa sinulat nga pag-ako. Sa sina nga kaso, suno sa Article 176, may kinamatarong ang tatay nga magdala sang kaso sa regular nga korte samtang buhi pa sia para pamatud-an ang non-filiation (nga indi sia ang tatay).
- Para sa giya nga pamangkot kag sabat, tan-awa ang mahimo bala ibalibad sang bana nga sia ang tatay sang bata sang iya asawa?
Ano ang ginasiling sang Article 166?
Legitimacy of a child may be impugned only on the following grounds: (1) That it was physically impossible for the husband to have sexual intercourse with his wife within the first 120 days of the 300 days which immediately preceded the birth of the child because of: (a) the physical incapacity of the husband to have sexual intercourse with his wife; (b) the fact that the husband and wife were living separately in such a way that sexual intercourse was not possible; or (c) serious illness of the husband, which absolutely prevented sexual intercourse;
(2) That it is proved that for biological or other scientific reasons, the child could not have been that of the husband, except in the instance provided in the second paragraph of Article 164; or
(3) That in case of children conceived through artificial insemination, the written authorization or ratification of either parent was obtained through mistake, fraud, violence, intimidation, or undue influence.
Ano ang buot silingon sang tatlo ka rason?
- Physical impossibility. Mag-isip pabalik sang 300 ka adlaw halin sa pagbata. Sa una nga 120 sina nga mga adlaw, dapat physically impossible ang sexual intercourse sang bana kag asawa, tungod sa physical incapacity sang bana, tungod nagaistar sila sing bulag sa paagi nga indi mahimo ang intercourse, ukon tungod sa grabe nga balatian sang bana. Sa Concepcion v. Court of Appeals (2005), siling sang Korte nga dapat ipakita beyond reasonable doubt nga wala sang access nga makahatag sang higayon sa bana nga mangin tatay sang bata.
- Biological ukon scientific nga rason. Napamatud-an nga indi mahimo nga iya sang bana ang bata. Indi ginagamit ini nga rason sa bata nga ginbusong paagi sa artificial insemination nga gin-authorize ukon gin-ratify sang mag-asawa sa sulat antes sang pagbata, suno sa ikaduha nga paragraph sang Article 164.
- Artificial insemination. Ang written authorization ukon ratification sang bisan sin-o sa ginikanan nakuha paagi sa sayop (mistake), fraud, violence, intimidation, ukon undue influence.
Ginabag-o bala sang pulong sang iloy ang status sang bata?
Indi. Siling sang Article 167, ginakabig nga legitimate ang bata bisan nagpahayag ang iloy batok sa iya legitimacy ukon ginsentensyahan sia bilang adulteress. Sa Concepcion v. Court of Appeals (2005), siling sang Supreme Court nga "the status and filiation of a child cannot be compromised" kag indi mahimo kuhaan ang minor sang legitimate status paagi lang sa pahayag sang iloy ukon sang ginapatihan nga tatay.
Sin-o ang mahimo mag-file, kag tubtob san-o?
Sin-o. Siling sang Supreme Court, ang pag-impugn sang legitimacy strictly personal nga kinamatarong sang bana ukon, sa pila ka eksepsyon, sang iya mga manunubli (Liyao, Jr. v. Tanhoti-Liyao, 2002, gindesisyunan suno sa nauna nga mga rule sang Civil Code nga may pareho nga prinsipyo; kag Concepcion, 2005). Indi makapili ang bata sang iban nga tatay: kon indi mag-impugn ang bana, pirme na ang status sang bata. Suno sa Article 171, mahimo lang mag-impugn ang mga manunubli kon napatay ang bana antes natapos ang period, napatay pagkatapos nag-file nga wala gin-withdraw ang kaso, ukon kon ginbata ang bata pagkatapos sang iya kamatayon.
San-o. Ang Article 170 ang nagatakda sang mga period:
The action to impugn the legitimacy of the child shall be brought within one year from the knowledge of the birth or its recording in the civil register, if the husband or, in a proper case, any of his heirs, should reside in the city or municipality where the birth took place or was recorded.
If the husband or, in his default, all of his heirs do not reside at the place of birth as defined in the first paragraph or where it was recorded, the period shall be two years if they should reside in the Philippines; and three years if abroad. If the birth of the child has been concealed from or was unknown to the husband or his heirs, the period shall be counted from the discovery or knowledge of the birth of the child or of the fact of registration of said birth, whichever is earlier.
Sa Aguilar v. Siasat (2015), ginsiling liwat sang Korte nga kon matapos na ini nga mga period, indi na mahimo ang kaso suno sa layi kag ang status nga ginhatag sang presumption "becomes fixed and unassailable" (pirme na kag indi na mabatukan).
Masami nga pamangkot
Mahimo bala ibalibad sang bana nga iya ang bata nga ginbata sang iya asawa?
Paagi lang sa pag-impugn sang legitimacy sang bata sa korte, suno sa mga rason sa Article 166 kag sa sulod sang period sa Article 170. Ang bata nga ginbusong ukon ginbata sa sulod sang kasal legitimate suno sa Article 164.
Ano ang mga rason para i-impugn ang legitimacy?
Tatlo: physical impossibility sang sexual intercourse sa una nga 120 sang 300 ka adlaw antes sang pagbata, tungod sa incapacity sang bana, sa pag-istar sing bulag ukon sa grabe nga balatian; pamatuod nga tungod sa biological ukon iban nga scientific nga rason indi mahimo nga iya sang bana ang bata; kag, para sa artificial insemination, pagtugot nga nakuha paagi sa sayop (mistake), fraud, violence, intimidation ukon undue influence.
Mahimo bala isiling sang iloy nga indi ang iya bana ang tatay?
Indi ginabag-o sang iya pahayag ang status sang bata. Siling sang Article 167, ginakabig nga legitimate ang bata bisan nagpahayag ang iloy batok sa iya legitimacy. Sa Concepcion v. Court of Appeals (2005), siling sang Supreme Court nga indi mahimo kuhaan ang minor sang legitimate status paagi lang sa pahayag sang iloy.
Sin-o ang mahimo mag-file sang kaso?
Ang bana. Ang iya mga manunubli mahimo mag-file sa tatlo lang ka kaso sa Article 171. Siling sang Supreme Court, ang pag-impugn sang legitimacy strictly personal nga kinamatarong sang bana ukon, sa pila ka eksepsyon, sang iya mga manunubli.
Daw ano kadugay ang tion sang bana para mag-file?
Suno sa Article 170, isa ka tuig halin nga nahibal-an niya ang pagbata ukon ang pagrehistro sini kon nagaistar sia sa siyudad ukon munisipyo diin natabo ukon narehistro ang pagbata; duha ka tuig kon nagaistar sia sa iban nga lugar sa Pilipinas; tatlo ka tuig kon sa abroad. Kon gintago ang pagbata, ang period nagasugod sa pagkadiskubre.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?