Probation vs Parole: Ano ang Kinalain?
Dasig nga sabat
Ang probation kag parole pareho nga nagatugot sa ginkonbiktar nga tawo nga magpuyo gwa sang bilanggoan sa idalom sang supervision, pero lain-lain ang tion kag lain-lain ang nagahatag. Ang probation ginahatag sang trial court imbes nga priso, kag dapat mag-aplay ang tawo sa sulod sang tion sa pag-apela. Ang parole ginahatag sang parole board sa priso nga nakatapos na sang minimum sang indeterminate sentence. Ang duha ka layi amo ang Presidential Decree No. 968 (ang Probation Law, nga gin-amend sang Republic Act No. 10707) kag ang Act No. 4103 (ang Indeterminate Sentence Law, nga gin-amend).
| Aspeto | Probation | Parole | Basehan sa balaod |
|---|---|---|---|
| Ano ini | Pagkatapos sang conviction kag sentensya, ginabuy-an ang akusado suno sa mga kondisyon nga ginbutang sang korte kag sa idalom sang supervision sang probation officer (PD 968, Sec. 3). Ginasuspinde sang trial court ang pagpatuman sang sentensya (Sec. 4, nga gin-amend). | Ang priso nga nakatapos na sang minimum sang indeterminate sentence ginabuy-an suno sa mga termino kag kondisyon, kon makita sang board nga handa na sia mabuy-an (Act No. 4103, Sec. 5). | |
| San-o ini nagakatabo | Antes mag-alagad sang sentensya. Dapat i-file ang aplikasyon sa sulod sang tion sa pag-perfect sang apela (PD 968, Sec. 4, nga gin-amend sang RA 10707). | Pagkatapos maalagad ang minimum nga silot nga ginhatag suno sa Indeterminate Sentence Law (Act No. 4103, Sec. 5). | |
| Sin-o ang nagadesisyon | Ang trial court nga nagkonbiktar sa akusado. Ang iya order nga nagahatag ukon nagabalibad sang probation indi mahimo i-apela (Sec. 4). | Ang parole board, suno sa iya diskresyon (Act No. 4103, Sec. 5). Ang Republic Act No. 4203 ang naghimo sang Board of Pardons and Parole. | |
| Epekto sa apela | Ang pag-file sang aplikasyon ginaisip nga pagbayaan sang kinamatarong sa pag-apela. Wala sang aplikasyon nga ginahatag pagkatapos ma-perfect ang apela, luwas kon ginpanubo sang apela ang silot sa silot nga mahimo sa probation (Sec. 4). | Wala sang kaangtanan sa apela: ang parole nagaabot lang pagkatapos maalagad ang parte sang sentensya. | |
| Pinakadaku nga limit sa sentensya | Indi pwede kon ang maximum term sang pagkapriso nga ginhatag labaw sa anom ka tuig (Sec. 9(a), nga gin-amend). | Wala ginagamit ang Indeterminate Sentence Law kon ang maximum term isa ka tuig ukon kubos, ukon sa mga offense nga ginasilutan sang death ukon life imprisonment (Act No. 4103, Sec. 2). Ginapunggan sang RA 9346 ang parole para sa mga ginkonbiktar sang offense nga ginasilutan sang reclusion perpetua (Sec. 3). | Article 27, Revised Penal Code |
| Iban pa nga wala ginlakip | Ang mga ginkonbiktar sang krimen batok sa national security; ang mga ginkonbiktar na antes paagi sa final judgment sang offense nga ginasilutan sang labaw sa anom ka bulan kag isa ka adlaw nga pagkapriso kag/ukon multa nga labaw sa ₱1,000; ang mga nag-probation na sang isa ka beses (Sec. 9, nga gin-amend). | Lakip diri, ang mga ginkonbiktar sang treason, rebellion, sedition, espionage ukon piracy, ang habitual delinquents, ang mga naglagyo sa pagkapriso ukon naglikaw sa sentensya, kag ang mga naglapas sang conditional pardon (Act No. 4103, Sec. 2). | |
| Pila ka dugay ang supervision | Indi magsobra sa duha ka tuig kon ang pagkapriso nga ginhatag isa ka tuig ukon kubos; indi magsobra sa anom ka tuig sa tanan nga iban nga kaso (PD 968, Sec. 14). | Para sa nabilin nga parte sang maximum nga sentensya, ukon tubtob sa final release and discharge (Act No. 4103, Sec. 6). | |
| Paano ini nagatapos | Ang final discharge nagabalik sang civil rights nga nadula ukon ginsuspinde tungod sang conviction kag bug-os nga nagapapas sang criminal liability para sa offense (Sec. 16, nga gin-amend). | Kon ginatuman sang parolee ang mga kondisyon samtang surveillance, mahimo maghatag ang board sang final certificate of release (Act No. 4103, Sec. 6). |
Ano ang probation?
Suno sa Section 3 sang PD 968, ang probation isa ka disposition diin ang akusado, pagkatapos sang conviction kag sentensya, ginabuy-an suno sa mga kondisyon nga ginbutang sang korte kag sa idalom sang supervision sang probation officer. Ang Section 4, nga gin-amend, nagatugot sa trial court nga suspindihon ang pagpatuman sang sentensya kag ibutang ang akusado sa probation kon may aplikasyon nga gin-file "within the period for perfecting an appeal". Suno sa Rule 122, Section 6 sang Rules of Criminal Procedure, dapat i-file ang apela sa sulod sang 15 ka adlaw halin sa promulgation sang judgment.
Ang pag-file sang aplikasyon ginaisip nga pagbayaan sang kinamatarong sa pag-apela, kag ang order nga nagahatag ukon nagabalibad sang probation indi mahimo i-apela. Halin sang Republic Act No. 10707 (2015), ang tawo nga nag-apela mahimo pa gihapon mag-aplay kon ginbag-o sang apela ang silot nga indi mahimo sa probation sa silot nga mahimo sa probation. Amo man ini ang resulta nga naabot sang Supreme Court sa Colinares v. People (2011). Para sa mga detalye, tan-awa ang probation sa Pilipinas kag ang glossary entry nga probation.
Ano ang parole?
Ang parole nakahigot sa indeterminate sentence. Ang Section 1 sang Act No. 4103, nga gin-amend sang Act No. 4225, nagasiling sa korte, kon nagahatag sia sang sentensya nga pagkapriso para sa krimen sa idalom sang Revised Penal Code, nga magbutang sang maximum term kag minimum term "within the range of the penalty next lower to that prescribed by the Code for the offense". Ang Section 5 dayon nagasiling nga kon naalagad na sang priso ang minimum nga silot, ang board mahimo, suno sa iya diskresyon, magtugot nga buy-an sia sa parole kon handa na sia mabuy-an, may rasonable nga posibilidad nga mabuhi sia kag magpabilin nga hilway nga wala nagalapas sang layi, kag ang pagbuy-an indi supak sa kaayuhan sang katilingban.
Ang Republic Act No. 4203 ang naghimo sang Board of Pardons and Parole, nga ang Secretary of Justice ang chairman kag may apat ka miyembro nga gintangdo sang Presidente. Wala ginalaragway sini nga pahina ang karon nga rules ukon porma sang board.
Sin-o ang indi makakuha sini?
Lain-lain ang listahan sang duha ka layi.
| Wala ang probation para sa (PD 968, Sec. 9, nga gin-amend) | Wala ginagamit ang Indeterminate Sentence Law sa (Act No. 4103, Sec. 2, nga gin-amend) |
|---|---|
| Mga ginsentensyahan sang maximum term nga pagkapriso nga labaw sa anom ka tuig | Mga ginkonbiktar sang offense nga ginasilutan sang death penalty ukon life imprisonment |
| Mga ginkonbiktar sang bisan ano nga krimen batok sa national security | Mga ginkonbiktar sang treason, conspiracy ukon proposal to commit treason, misprision of treason, rebellion, sedition ukon espionage |
| Mga ginkonbiktar na antes paagi sa final judgment sang offense nga ginasilutan sang pagkapriso nga labaw sa anom ka bulan kag isa ka adlaw kag/ukon multa nga labaw sa ₱1,000 | Mga ginkonbiktar sang piracy, kag habitual delinquents |
| Mga nag-probation na sang isa ka beses suno sa decree | Mga naglagyo sa pagkapriso ukon naglikaw sa sentensya, kag mga naglapas sang conditional pardon |
| Mga nagaalagad na sang sentensya sang nag-epekto ang decree | Mga ang maximum term nga pagkapriso indi magsobra sa isa ka tuig, kag mga ginsentensyahan na paagi sa final judgment sang gin-aprobahan ang Act (luwas sa ginasiling sang iya Section 5) |
Nagadugang ang Republic Act No. 9346 sang isa pa ka rule para sa parole. Siling sang iya Section 3 nga ang mga ginkonbiktar sang offense nga ginasilutan sang reclusion perpetua, ukon nga ang ila sentensya ginpanubo sa sini tungod sina nga Act, "shall not be eligible for parole under Act No. 4103". Tan-awa ang Article 27 para sa reclusion perpetua.
Pila ka dugay ang supervision?
- Probation. Suno sa Section 14 sang PD 968, ang tion sang probation indi magsobra sa duha ka tuig kon ang pagkapriso nga ginhatag indi labaw sa isa ka tuig, kag indi magsobra sa anom ka tuig sa tanan nga iban nga kaso.
- Parole. Suno sa Section 6 sang Act No. 4103, ang parolee nagareport sa tion sang surveillance nga pareho sang nabilin nga parte sang maximum nga sentensya, ukon tubtob sa final release and discharge.
Ano ang matabo sa katapusan, ukon pagkatapos sang paglapas?
Ang probationer nga nakatapos sang probation mahimo hatagan sang korte sang final discharge. Suno sa Section 16 sang PD 968, nga gin-amend, ang final discharge nagabalik sang tanan nga civil rights nga nadula ukon ginsuspinde tungod sang conviction kag bug-os nga nagapapas sang criminal liability para sa offense.
Ang parolee nga nagatuman sang mga kondisyon samtang surveillance mahimo makabaton sang final certificate of release halin sa board (Section 6). Ang parolee nga naglapas sang kondisyon mahimo dakpon liwat suno sa mando sang board, kag dayon "shall serve the remaining unexpired portion of the maximum sentence", luwas kon maghatag ang board sang bag-o nga parole (Section 8, nga gin-amend sang Act No. 4225).
Ang good conduct time allowances bulag nga sistema nga nagapalip-ot sang tion nga ginaalagad. Tan-awa ang GCTA: good conduct time allowance.
Paano ini sa matuod nga kabuhi?
Ini nga mga halimbawa ginhimo-himo lang para ipakita kon paano nagaobra ang mga rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Nestor. Ginkonbiktar si Nestor sang estafa kag ginsentensyahan sang maximum nga 6 ka bulan. Wala sia sang conviction antes. Imbes mag-apela, nag-aplay sia sang probation sa sulod sang 15 ka adlaw halin sa promulgation. Kon ihatag ini sang korte, indi sia mabilanggo pero dapat niya sundon ang mga kondisyon nga ginbutang sang korte.
Cora. Ginsentensyahan si Cora sang indeterminate penalty nga ang maximum labaw sa anom ka tuig, gani indi sia makakuha sang probation. Pagkatapos niya maalagad ang minimum term, mahimo sia ikonsiderar sang board para sa parole, kon wala sang exclusion sa Act No. 4103 ukon RA 9346 nga ginagamit.
Ben. Naka-parole si Ben kag nag-untat sia magreport suno sa ginapangayo. Mahimo magmando ang board nga dakpon sia liwat, kag mahimo nga alagaran niya ang nabilin sang iya maximum nga sentensya sa bilanggoan.
Tan-awa man ang topic page parte sa criminal liability basics.
San-o ka kinahanglan sang abogado?
Magpakigsugilanon sa abogado dayon pagkatapos sang conviction, kay ang tion sa pag-aplay sang probation amo man ang malip-ot nga tion sa pag-apela, kag kon pilion mo ang isa, masirhan ang isa pa. Mahimo man tan-awon sang abogado kon ginatugot sang sentensya ang parole kag ano ang ginapangayo sang board. Kon indi mo makaya ang abogado, basaha Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga pilian.
Ano nga mga probisyon ang ginbasihan sini nga sabat?
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
Masami nga pamangkot
Ano ang kinalain sang probation kag parole?
Ang probation ginahatag sang trial court imbes nga priso: ang ginkonbiktar nagaaplay sa sulod sang tion sa pag-apela kag, kon ginhatag, indi sia magaalagad sang sentensya sa bilanggoan. Ang parole ulihi nga nagaabot: ang priso nga nakatapos na sang minimum sang indeterminate sentence mahimo buy-an sang parole board suno sa Act No. 4103.
Sin-o ang nagahatag sang probation kag sin-o ang nagahatag sang parole?
Ang trial court ang nagahatag ukon nagabalibad sang probation, kag ang iya order indi mahimo i-apela (PD 968, Section 4). Ang parole ginahatag sang board suno sa Indeterminate Sentence Law. Ang Republic Act No. 4203, nga nag-amend sina nga layi, ang naghimo sang Board of Pardons and Parole.
Mahimo bala mag-probation ang tawo nga ginsentensyahan sang labaw sa anom ka tuig?
Indi. Ang Section 9 sang PD 968, nga gin-amend sang Republic Act No. 10707, wala nagalakip sa mga ginsentensyahan sang maximum term nga pagkapriso nga labaw sa anom ka tuig. Mahimo ang parole suno sa Indeterminate Sentence Law pagkatapos maalagad ang minimum, luwas kon may iban nga exclusion.
Mahimo bala mag-parole ang tawo nga ginsentensyahan sang reclusion perpetua?
Indi. Siling sang Section 3 sang Republic Act No. 9346 nga ang mga ginkonbiktar sang offense nga ginasilutan sang reclusion perpetua, ukon nga ang ila sentensya ginpanubo sa sini tungod sina nga Act, indi eligible sa parole suno sa Act No. 4103.
Ano ang matabo kon ginalapas sang parolee ang mga kondisyon?
Suno sa Section 8 sang Act No. 4103, nga gin-amend, mahimo magmando ang board nga dakpon liwat ang parolee. Dayon alagaran niya ang nabilin nga parte sang maximum nga sentensya, luwas kon ang board, suno sa iya diskresyon, maghatag sang bag-o nga parole.
Ginapapas bala sang probation ang conviction?
Siling sang Section 16 sang PD 968, nga gin-amend, nga ang final discharge sang probationer nagabalik sang tanan nga civil rights nga nadula ukon ginsuspinde tungod sang conviction kag bug-os nga nagapapas sang criminal liability para sa offense nga ginhatagan sang probation.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?