Sexual Harassment sa Trabaho: Unsay Giingon sa Balaod

Ang Section 3 nag-ingon nga ang work-related sexual harassment gihimo sa "an employer, employee, manager, supervisor, agent of the employer, teacher, instructor, professor, coach, trainor, or any other person who, having authority, influence or moral ascendancy over another in a work or training or education environment, demands, requests or otherwise requires any sexual favor from the other". Dili importante kung mosugot ba ang biktima o dili.

Sa trabahoan, sakop sa balaod kini nga mga sitwasyon (Section 3(a)):

• ang sexual favor gihimong kondisyon sa pag-hire, trabaho, re-employment o pagpadayon sa trabaho, o sa mas maayong sweldo, terms, promotion o pribilehiyo; o ang pagbalibad niini mosangpot sa pagkalimitahan, pagkalain o pagka-classify sa empleyado sa paagi nga makadaot sa iyang oportunidad sa trabaho;
• ang mga buhat makadaot sa katungod o pribilehiyo sa empleyado ubos sa labor laws; o
• ang mga buhat moresulta og "an intimidating, hostile, or offensive environment for the employee".

Ang tawo nga nagmando o nag-aghat sa uban nga mohimo og sexual harassment, o nakigtambayayong niini nga kung wala siya dili unta kini mahitabo, manubag usab.

Sa Escandor v. People (2020), gilista sa Korte ang tulo ka elemento: (1) ang nakasala adunay authority, influence o moral ascendancy sa biktima; (2) kana nga authority, influence o moral ascendancy anaa sa palibot nga may kalabotan sa trabaho, training o edukasyon; ug (3) ang nakasala nangayo, mihangyo o mipugos og sexual favor. Miingon ang Korte nga ang nagpalahi niini nga krimen sa ubang mga sala mao ang "first, its setting; and second, the person who may commit it". Gitimaan usab niini nga ang sexual harassment mahimong mosangpot og tulo ka klase sa pagkamanubag: criminal, civil ug administrative.

Sa Domingo v. Rayala (2008), usa ka administrative case batok sa usa ka opisyal sa gobyerno, miingon ang Korte nga ang pagpangayo og sexual favor dili kinahanglan "articulated in a categorical oral or written statement. It may be discerned, with equal certitude, from the acts of the offender." Gi-uphold ang pagkamanubag sa opisyal; ang silot nga nagpabilin mao ang usa ka tuig nga suspension gikan sa serbisyo, dili dismissal.

Ang Section 16 sa RA 11313 sakop sa gender-based sexual harassment sa trabahoan. Apil niini ang dili gusto nga sexual advances, pagpangayo og sexual favor o bisan unsang buhat nga sekswal ang kinaiya, personal man o pinaagi sa text message, email o ubang teknolohiya, nga adunay o mahimong adunay daotang epekto sa kondisyon, performance o oportunidad sa trabaho sa tawo. Sakop usab niini ang dili gusto ug kaylap nga binuhatan nga makamugna og makahadlok, hostile o makauulaw nga palibot.

Duha ka punto ang labing importante:

• Sakop ang magkaparehas og ranggo. Ang Section 16 nag-ingon nga ang sala "may also be committed between peers", sa subordinate batok sa superior officer, sa estudyante batok sa teacher, o sa trainee batok sa trainer. Ang RA 7877 nagkinahanglan og authority o influence; ang RA 11313 dili.
• Lapad ang trabahoan. Ang implementing rules nag-ingon nga ang trabahoan naglakip sa "all sites, locations, spaces, where work is being undertaken by an employee within or outside the premises of the usual place of business of the employer" (Section 18).

Sa Escandor v. People, miingon ang Korte nga ang Safe Spaces Act "does not undo or abandon the definition of sexual harassment" ubos sa RA 7877. Gipatin-aw sa Korte nga ang Safe Spaces Act nagsilot sa sekswal nga pagpanghasi sa tawo base sa sexual orientation, gender identity o expression, samtang ang RA 7877 nagsilot sa pag-abuso sa authority, influence o moral ascendancy aron sekswal nga hasion ang subordinate.

Ang Act ug ang rules niini, sumala sa among nabasa para niini nga panid, walay gibutang nga piho nga multa o priso para sa tawo nga mohimo og harassment sa trabahoan ubos sa Section 16. Aduna kini'y gibutang nga multa para sa mga employer (tan-awa sa ubos). Para sa harassment sa superior nga mangayo og sexual favor, ang silot mao ang anaa sa RA 7877.

Ubos sa Section 7 sa RA 7877, ang tawo nga na-convict silotan og pagkapriso nga dili moubos sa 1 ka bulan ug dili molapas sa 6 ka bulan, o multa nga dili moubos sa ₱10,000 ug dili molapas sa ₱20,000, o ang duha, depende sa korte. Sa Escandor v. People, gi-affirm sa Korte ang silot nga unom ka bulan nga pagkapriso ug multa nga ₱20,000.

Bukas gihapon ang ubang remedyo ubos sa balaod. Ang administrative sanctions sa employer "shall not be a bar to prosecution in the proper courts" (Section 4), ug ang biktima mahimong mag-file og lahi ug independenteng aksyon para sa damages (Section 6).

Ubos sa Section 4 sa RA 7877, ang employer kinahanglan mo-issue og mga lagda kung giunsa pag-imbestigar ang mga kaso sa sexual harassment ug unsang administrative sanctions ang magamit, ug mohimo og committee on decorum and investigation.

Ang Safe Spaces Act nagdugang og mga katungdanan (Section 17). Ang committee kinahanglan:

• pangulohan sa babaye, ug dili moubos sa katunga sa mga membro niini mga babaye;
• mo-imbestigar ug modesisyon sa mga reklamo sulod sa napulo ka adlaw o mas mubo gikan sa pagdawat (ang implementing rules nag-ingon nga napulo ka working days);
• manalipod sa nagreklamo batok sa retaliation (pagbalos); ug
• maggarantiya sa kumpidensyalidad kutob sa mahimo.

Ang mga kauban sa trabaho adunay usab katungdanan sa pag-report sa mga buhat sa gender-based sexual harassment nga ilang nasaksihan (Section 18(d)). Ubos sa implementing rules, ang report mahimong anonymous, apan gawas kung ang biktima mismo ang mohimo niini sa iyang kaugalingong ngalan, dili kini formal complaint (Section 21(c)).

Ang mga employer atubangon og multa ubos sa Section 19: ₱5,000 hangtod ₱10,000 sa dili pagpatuman sa gikinahanglang mga katungdanan, ug ₱10,000 hangtod ₱15,000 sa "not taking action on reported acts". Ang Department of Labor and Employment (pribadong sektor) ug ang Civil Service Commission (publikong sektor) mohimo og tinuig nga inspeksyon (Section 20). Ubos sa implementing rules, ang dili pagsunod sa employer mahimong i-report sa DOLE, ug ang empleyado sa gobyerno mahimong mag-file og administrative complaint sa Civil Service Commission (Section 19).

Ang Section 5 sa RA 7877 naghimo sa employer o head of office nga solidarily liable sa damages gikan sa sexual harassment sa trabahoan "if the employer or head of office... is informed of such acts by the offended party and no immediate action is taken thereon". Ang solidarily liable nagpasabot nga makolekta sa biktima ang tibuok kantidad gikan sa nanghasi o sa employer.

Ang Section 7 sa RA 7877 nag-ingon nga ang bisan unsang aksyon gikan sa paglapas "shall prescribe in three (3) years". Sa Escandor v. People, gi-file ang reklamo mga siyam ka bulan human sa kataposang buhat, sulod sa panahon. Para sa mga sala ubos sa Section 16 sa Safe Spaces Act, ang Section 36 nagbutang og lima ka tuig.

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok ang mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Ang supervisor ni Ana padayon nga naghikap sa iyang abaga ug nagpasabot nga ang renewal sa iyang kontrata "depends on how nice she is to him". Aduna siyay moral ascendancy kang Ana sa trabaho, ug sumala sa Domingo v. Rayala, ang pagpangayo og sexual favor mahimong mailhan gikan sa iyang mga buhat. Ubos sa RA 7877 ang silot 1 hangtod 6 ka bulan, multa nga ₱10,000 hangtod ₱20,000, o ang duha.

Si Carlo padayon nga nagpadala og sekswal nga mga joke ug komento pinaagi sa chat sa kauban sa trabaho nga parehas og ranggo, nga miingon na kaniya nga mohunong. Ang RA 7877 nagkinahanglan og authority o influence, nga wala kang Carlo. Ang Section 16 sa Safe Spaces Act sakop sa mga buhat tali sa magkaparehas og ranggo, ug kinahanglan molihok ang committee sa employer sa reklamo.

Ang pag-report sa committee sa employer wala magkinahanglan og abogado. Pakigsulti sa abogado kung plano nimo mag-file og criminal complaint o civil case para sa damages, kung gi-dismiss ka o gipugos nga mo-resign human ka mireklamo, o kung wala molihok ang employer sa imong report. Para sa dismissal ug money claims, tan-awa ang Unsaon pag-file og labor complaint ug ang constructive dismissal. Para sa harassment sa dalan o publikong lugar, tan-awa ang Safe Spaces Act: catcalling ug harassment sa dalan. Para sa mas lapad nga mga katungod sa trabahoan, tan-awa ang Mga katungod sa empleyado.

Kung dili nimo kaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libreng legal nga tabang sa Pilipinas.