Pila ka Tuig Una Mo-prescribe ang Criminal Case?

Ang Article 90, sumala sa giusab sa Republic Act No. 4661, nagbutang sa mga period:

Aron magamit kini nga talaan, kinahanglan nimo mahibal-an ang klase sa silot. Ang Article 25 sa Code nag-grupo sa mga silot sa mga klase. Ang afflictive penalties (bug-at nga silot) naglakip sa reclusion perpetua, reclusion temporal ug prision mayor. Ang correctional penalties naglakip sa prision correccional ug arresto mayor. Ang arresto menor usa ka light penalty (gaan nga silot). Ang mga multa adunay kaugalingong mga klase ubos sa Article 26, sumala sa giusab sa Republic Act No. 10951: ang multa nga labaw sa ₱1,200,000 kay afflictive, ang multa gikan sa ₱40,000 hangtod ₱1,200,000 kay correctional, ug ang multa nga ubos sa ₱40,000 kay light.

Kini nga mga laray naggamit sa Article 90 sa silot nga gibutang sa balaod:

Para sa dugang nga mga laray uban ang ilang mga source, tan-awa ang Talaan sa prescription of crimes. Para sa estafa nga labaw sa ₱40,000, tan-awa ang Estafa sa Pilipinas.

Ang Article 90 nag-ingon nga "Light offenses prescribe in two months" (ang light offenses mo-prescribe sulod sa duha ka bulan). Ang Article 9 sa Code, sumala sa giusab sa Republic Act No. 10951, naghubit sa light felonies isip mga krimen nga gisilotan og arresto menor o multa nga dili molapas sa ₱40,000, o pareho. Wala niini nga page gisulbad kung managsama ba gyud ang kahulugan sa duha ka termino sa matag kaso, ug ang Article 26 nagtan-aw sa multa nga eksakto ₱40,000 isip correctional. Mubo kaayo ang duha ka bulan, busa importante kaayo ang klasipikasyon sa offense.

Ang Article 90 adunay lagda para sa compound penalties (silot nga duha o labaw ang parte):

Ang paggamit niini nga lagda sa piho nga krimen mahimong lisud, pananglitan kung ang gidugayon sa priso ug ang multa nahulog sa lain-laing klase. Wala niini nga page gikuwenta kana nga mga kaso.

Ang Article 91 sa Code mao ang motubag niini:

Sa mubo nga pagkasulti:

• Sugod: ang adlaw nga madiskobrehan ang krimen sa biktima, sa awtoridad o sa ilang mga ahente.
• Hunong: ang pag-file sa complaint o information.
• Balik sugod: kung matapos ang proseso nga walay conviction o acquittal, o gipahunong kini nga walay husto nga rason ug dili tungod sa akusado.
• Pause: samtang naa sa gawas sa Pilipinas ang nakasala.

Oo. Ang Rule 110, Section 1 sa Rules of Criminal Procedure nag-ingon nga "The institution of the criminal action shall interrupt the running of the period of prescription of the offense charged unless otherwise provided in special laws." (Ang pagsugod sa criminal action mopahunong sa pagdagan sa prescription, gawas kung lahi ang giingon sa special law.) Para sa mga offense nga nagkinahanglan og preliminary investigation, masugdan ang action pinaagi sa pag-file sa complaint sa husto nga opisyal para niana nga imbestigasyon.

Sa Panaguiton v. Department of Justice (2008), nag-file ang complainant og BP 22 complaint sa city prosecutor sulod sa upat ka tuig nga period. Unya nagbalik-balik ang kaso sulod sa daghang tuig. Gibalibaran sa Supreme Court "the position that only the filing of a case in court can toll the running of the prescriptive period" (ang posisyon nga ang pag-file ra sa kaso sa korte ang makapahunong sa prescriptive period). Ang pag-file sa prosecutor nakapahunong na sa prescription, busa wala pa mo-prescribe ang kaso.

Ang mga krimen nga gisilotan sa special laws, dili sa Revised Penal Code, nagsunod sa Act No. 3326 gawas kung ang special law adunay kaugalingong lagda. Ang Supreme Court E-Library nagpakita sa orihinal nga teksto sa Act niadtong 1926. Ang Section 1 niini nagbutang niini nga mga period (ang mga pag-usab sa ulahi, kung naa man, wala hisgoti dinhi):

• 1 ka tuig para sa mga offense nga multa ra ang silot o pagkapriso nga dili molapas sa usa ka bulan, o pareho;
• 4 ka tuig para sa pagkapriso nga labaw sa usa ka bulan pero ubos sa duha ka tuig;
• 8 ka tuig para sa pagkapriso nga duha ka tuig o labaw pero ubos sa unom ka tuig;
• 12 ka tuig para sa pagkapriso nga unom ka tuig o labaw (20 ka tuig para sa treason);
• 2 ka bulan para sa paglapas sa municipal ordinances.

Ubos sa Section 2, modagan ang period gikan sa adlaw sa paglapas o, kung wala kini nahibaloi niadto, gikan sa pagkadiskobre niini. Sa Panaguiton, gideklarar sa Court nga ang paglapas sa BP 22 mo-prescribe sulod sa upat ka tuig ubos niini nga balaod. Tan-awa ang BP 22 vs estafa para sa kalainan sa duha ka kaso.

Sa Causing v. People (2023), gideklarar sa Supreme Court nga ang cyber libel mo-prescribe sulod sa usa ka tuig, pareho sa libel, ug nga ang period giihap gikan sa adlaw nga madiskobrehan ang krimen sa biktima, sa awtoridad o sa ilang mga ahente. Gibiyaan niini ang usa ka naunang desisyon nga naggamit og mas taas nga period.

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung unsaon paglihok sa mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Si Mila nagpahulam og kwarta ug nakadawat og postdated check, nga mitalbog niadtong March 2021. Nag-file siya og BP 22 complaint sa city prosecutor niadtong January 2025. Bisan pag ihapon ang upat ka tuig gikan sa March 2021, matapos ra ang period sa March 2025. Sumala sa Panaguiton, ang pag-file sa prosecutor nakapahunong sa period, busa sakto pa sa panahon ang complaint.

Si Totoy nakadiskobre niadtong 2026 nga gipeke sa iyang kanhing business partner ang iyang pirma sa usa ka dokumento niadtong 2017 pa. Ubos sa Article 91, ang period para sa krimen ubos sa Revised Penal Code modagan gikan sa pagkadiskobre, dili gikan sa 2017.

Si Rolly giakusahan og krimen ug unya nagtrabaho sa Dubai sulod sa tulo ka tuig. Ubos sa Article 91, dili modagan ang prescription samtang naa siya sa gawas sa Pilipinas.

Dili. Ang prescription of crimes bahin sa pag-file og criminal case. Ang paningil og kwarta sa civil case adunay kaugalingong mga limit sa panahon ubos sa Civil Code. Tan-awa ang Pila ka tuig nimo masingil ang utang? Wala usab hisgoti niini nga page kung unsa ka dugay mapatuman ang sentensiya nga gipahamtang na, nga nagsunod sa lahi nga mga lagda.

Kung duol na sa deadline ang kaso, angay nga sayo pa kini tan-awon sa abogado. Ang eksakto nga period nagdepende sa silot sa piho nga krimen, sa petsa sa pagkadiskobre, sa bisan unsang panahon nga naa sa abroad ang nakasala ug sa bisan unsang complaint nga na-file na. Makuwenta kini sa abogado gikan sa mga rekord. Kung dili nimo makaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga tabang sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug uban pang kapilian.